ماراتن نفسگیر نرخ ارز و سکه از ابتدای هفته جاری با اجرای شیوهنامه کاهش سود سپردههای بانکی آغاز شد و رکوردهای کم سابقهای به ثبت رسید به نحوی که سکه با رسیدن به نرخ یک میلیون و ۲۷۵ هزار تومان به بالاترین نرخ در ۵ سال گذشته رسید.
همچنین هر گرم طلای ۱۸ عیار بیش از ۱۲۶ هزار تومان نرخ دارد که رکورد بیسابقهای در مدت یادشده برای این نوع طلا حساب میشود. نرخ دلار نیز با روند رو به رشد به ۳۸۹۰ تومان رسیده است. با واکنش مردم نسبت به اجرای شیوهنامه بانک مرکزی و تشکیل صفهای طولانی در هفته گذشته برای تمدید قراردادها با نرخهای قبلی قابل پیشبینی بود که با اجرای کاهش سود سپرده موج خروج منابع مالی از سپردههای بانکی ابتدا به بازار سکه و ارز برسد و این بازار را متلاطم کند.
فاجعه ارزی دولت دهم تکرار نشدنی است بازار سکه متاثر از بازار ارز و نرخ جهانی طلاست به همین دلیل تلاطم در بازار سکه ناشی از موجی است که در بازار ارز ایجاد شده و با کنترل بازار از سوی بانک مرکزی میتوان به بازگشت آرامش امیدوار بود. به گفته کارشناسان با توجه به تسهیل در امور مالی خارجی و گشایشهای بینالمللی بیم از تکرار فاجعه ارزی در دولت دهم وجود ندارد و آن تجربه هیچگاه تکرار نخواهد شد. دولت سیاست انبساطی و کاهش سود سپرده بانکی را در زمینه حمایت از تولید اجرایی کرده و با برنامهریزی در تلاش است جریان سرمایه را به آن سمت سوق دهد اما به طور طبیعی با اجرای این سیاستها در ابتدا جریان نقدینگی به سمت بازارهای موازی با نقدشوندگی بالا حرکت میکند. بر همین اساس کارشناسان معتقدند بازار سکه و ارز دچار یک شوک هیجانی شده که در ادامه مسیر و جذب تدریجی منابع به سمت بازارهای خودرو، مسکن، تولید و بورس ثبات و آرامش به بازار باز خواهد گشت. کارشناسان پیشبینی میکنند این فرآیند در بازار ارز حداکثر تا ۳ماه آینده و در بازار سکه به دلیل اثرگذاری نرخ جهانی طلا ممکن است تا پایان سال به طول انجامد.
بازار بانکی جذابیت خود را دارد محمدعلی دهقاندهنوی، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه علامهطباطبایی با تاکید بر اینکه نوسانات نرخ در بازار ارز و سکه طبیعی است گفت: زمانی که سود بانکی کاهش پیدا میکند افرادی که سود بالا دریافت میکردند به دنبال این هستند که حداقل سودی معادل سود گذشته را در بازارهای موازی بهدست بیاورند اما هیچ بازار دیگری همچون بازار سپرده بدون ریسک نیستند بنابراین با وجود کاهش سود هنوز بازار سپرده جذابیت دارد و چندان قابل مقایسه با بازارهای دیگر نیست. این اقتصاددان با بیان اینکه ادامه داشتن این نوسانات در بلندمدت به سیاستهای پولی دولت بستگی دارد، اظهارکرد: بازار ارز در اختیار بانک مرزی است و با تزریق ارز و خرید و فروش میتواند بازار را کنترل کند. خوشبختانه با گشایشهای بینالمللی پس از برجام و تسهیل جریان مالی خارجی این قدرت نیز در بانک مرکزی وجود دارد. بنابراین، این شوکهای کوتاهمدت در بلندمدت اخلالی در جریان بازار ایجاد نخواهد کرد.
منابع مالی از نظام بانکی خارج نمیشود دهقاندهنوی با بیان اینکه بازار سکه از بازار ارز و نرخ جهانی طلا پیروی میکند افزود: در صورت تنظیم بازار ارز بازار سکه نیز به آرامش لازم خواهد رسید البته نباید فراموش کرد که تنظیم بازار به معنای تثبیت قیمتها نیست بلکه به معنای روند رو به رشد تدریجی و آرام متناسب با شرایط عادی بازار است. در این شرایط بازار سکه نیز قابل کنترل است. وی با اشاره به اینکه بازار ارز و سکه از قدرت نقدشوندگی بالایی برخوردار هستند افزود: به همین دلیل اگر این بازارها کنترل شود نگرانی از نظر سایر بازارها و اخلال در جریان سرمایه کشور به وجود نخواهد آمد. با وجود این باید توجه داشت که منابع پولی کشور هیچگاه از سیستم بانکی کشور خارج نخواهد شد چون در تمام تراکنشهای مالی اقتصاد در یک سو بانک قرار دارد.
تنظیم بازار ارز به معنی تثبیت نرخ نیست عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه با کاهش سود سپرده گردش پول بیشتر خواهد شد افزود: در چنین شرایطی جریان نقدینگی از حسابهای بلندمدت به حسابهای کوتاهمدت و جاری منتقل خواهد شد اما از نظام بانکی خارج نخواهد شد. با توجه به ممنوعیت حسابهای بلندمدت چند ساله در سالهای گذشته آسیبهای این موضوع نیز به حداقل رسیده و بلندمدتترین دوره سپرده فقط یک سال است که با جریان کوتاهمدت خیلی فاصله ندارد. وی افزود: تنها موردی که ممکن است بانکها را نگران کند جابهجایی منابع از بانکی به بانک دیگر است که با توجه به نظارت قوی بانک مرکزی و جلوگیری از تخلف بانکها در صورت اجرای شیوهنامه بانک مرکزی توسط همه بانکها جای هیچگونه نگرانی وجود ندارد. وی در پاسخ به این سوال که با تنظیم بازار شاهد کاهش نرخها خواهیم بود یا نرخهای افزایشیافته تثبیت خواهند شد، گفت: اقتصاد کشور باید بپذیرد که با تغییر تورم داخلی و خارجی نرخ ارز باید تعدیل شود بنابراین چون تورم داخلی همواره از تورم جهانی بیشتر است یک روند افزایشی تدریجی در نرخ تورم باید وجود داشته باشد.
رونق کوتاهمدت در بازار سرمایه دهقاندهنوی درباره تاثیر کاهش سود سپرده در بازار سرمایه نیز گفت: ممکن است در چند روز آینده به طور کوتاهمدت شاهد رونق در بازار سرمایه نیز باشیم اما رونق بازار سرمایه به طور کلی از شرایط واقعی اقتصاد تاثیر خواهد گرفت. بنابراین اگر سود بهره بانکی کاهش یابد و جریان سرمایه نیز به سمت تولید حرکت کند در بلندمدت نیز میتوان انتظار رونق در بازار سرمایه را داشت.
منابع بعد از چند ماه جذب تولید میشود محمد وطنپور، کارشناس اقتصادی و تحلیلگر مسائل بانکی نیز در گفتوگو با گسترش صنعت درباره پیشبینی وضعیت بازار در ماههای آینده گفت: تا زمانی که سیاستهای پولی کشور به طور مشخص هدفگذاری اقتصادی بلندمدتی برای خود تعریف نکند با افزایش سود سپرده منابع مالی به بانکها هجوم آورده و با کاهش آن از بانکها خارج میشود و وارد بازارهای موازی میشود و از آنجا که بازار ارز و سکه سرعت نقدشوندگی بالایی دارد با هجوم گردش نقدینگی و جو روانی حفظ سود منابع مالی این بازارها تحت تاثیر قرار میگیرند. این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه پس از گذشت چند ماه سرمایههای سرگردان به مرور جذب بخش تولید، خودرو و مسکن و بورس خواهد شد افزود: سیاستهای پولی اعمال شده قالب شوکی ندارد و به طور جهشی افزایش پیدا نکرده است بلکه بناست در مدت ۳ یا ۴سال به مرور نرخها کاهش یابد و به تورم نزدیک شود.
نوسانات بازار طبیعی است وطنپور افزود: اگر دولت موازی با کاهش سود سپرده و تسهیلات نتواند انگیزههای لازم برای جذب منابع به بخش تولید را به وجود بیاورد در بلندمدت شاهد تلاطم در بازارهای موازی همچون ارز و سکه خواهیم بود و تمام اهداف دولت یازدهم و دوازدهم را ممکن است از بین ببرد. وی با تاکید بر اینکه درحالحاضر نوسانات بازار ارز و سکه بسیار طبیعی است، گفت: سیاستهای پولی دولت باید توسط سیاستهای مالی حمایت شود به نحوی که با بهبود فضای کسب و کار و جذب منابع خرد در بازار سرمایه تعادل به بازار برگردد. اگر سیاستهای انبساطی دولت از سوی تولید و بازار سرمایه پاسخ روشنی دریافت نکند شاهد رسوب منابع در بازارهای سکه و ارز خواهیم بود و این نرخها هیچگاه تثبیت نخواهد شد.
بازگشت آرامش به بازار تا پایان پاییز این تحلیلگر حوزه بانکی با پیشبینی اینکه تا پایان فصل پاییز شاهد نشانههای مثبت از بازارهای دیگر خواهیم بود گفت: با توجه به سیاستهای رونق تولید دولت باید منتظر ماند در ۳، ۴ ماه آینده جریان به حال عادی برگردد و درگیر جوزدگیهای زودگذر بازار نشود. جریان تولید آمادگی جذب منابع مالی را دارد و هیچگاه اتفاقات بازار ارز و سکه در سالهای ۹۰ و ۹۱ در اقتصاد کشور تکرار نخواهدشد. وی افزود: با توجه به کنترل دولت بر بازار آزاد حداکثر تا ۳ماه آینده آرامش و تثبیت به بازار ارز برمیگردد اما در بازار سکه به دلیل آنکه عوامل خارجی همچون نرخ جهانی طلا بر آن تاثیرگذار است برای بازگشت به آرامشی که تاکنون در این بازار شاهد بودیم تا پایان سال باید منتظر ماند. با وجود این روند کنونی مدیریت شده است و جای هیچ نگرانی بابت افسارگسیختگی نرخها وجود ندارد. بنابر این گزارش، براساس اظهارات کارشناسان با نظارت بانک مرکزی بر جلوگیری از تخلفات بانکها و از سوی دیگر قدرت تنظیم بازار ارز شرایط قابل کنترل است و در ماههای آینده با اجرای سیاستهای مالی حمایتکننده تولید میتوان به حرکت نقدینگی به سمت تولید امیدوار بود و تنشهای کنونی بازار ارز و سکه را کوتاهمدت ارزیابی کرد.
