روستای آزاتی (کشاری) از جمله روستاهای استان سیستان و بلوچستان حوالی شهرستان سرباز است که اهالی آن از نبود آب آشامیدنی سالم رنج میبرند. منطقهای که مردم به دلیل نداشتن آب لولهکشی از آب آلوده برکهها استفاده میکنند و در سال ۱۳۹۶ این چنین زیست میکنند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از طرف دیگر این منطقه از قدیم زیستگاه تمساح پوزهکوتاه (گاندو) بوده است که امروز هم در سد و هم پایین سد در برکه و آبگیرها زندگی میکند. استفاده اهالی و تمساحها از آب مشترک باعث شد که تابستان ۹۵ یکی از این تمساحها به کودکی ۱۲ ساله حمله کند و جان او را بگیرد. این حادثه عاملی شد برای آنکه برخی تکانی بخورند و به این منطقه محروم توجه کنند. سازمان حفاظت محیطزیست و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران از جمله سازمانهایی هستند که پیگیر حل مشکل مردم این منطقه شدهاند و به گفته خودشان، بدون اینکه مسئولیت سازمانی داشته باشند بیشتر دغدغه اجتماعی آنها را به شرق کشور کشانده است. آنها باور دارند نقش مهم را وزارت نیرو باید ایفا کند که در این حوزه سکوت کرده است. به باور کارشناسان، مسئله و مشکلات این منطقه از کشور آنقدر لایهلایه است که برای حل هر مشکل به سازمان دیگری برمیخورید و همه چیز طوری به هم گره خورده که سخت میتوان آن را رفع کرد. به طور مثال، بیشتر اهالی این منطقه به مدرسه نرفتهاند، زبان فارسی نمیدانند، شناسنامه ندارند، با فقر دست و پنجه نرم میکنند، مالکیت زمینها و داراییهایشان خیلی شفاف نیست و کلی مورد دیگر که باعث شده آنها به سمت قاچاق سوخت به پاکستان و اقداماتی از این قبیل گرایش پیدا کنند. سوال این است که چه دشواریهایی وجود داشته که ما تاکنون نتوانستهایم برای این منطقه آب آشامیدنی را به عنوان نیاز اولیه تامین کنیم؟ چه موانعی هست که با وجود داشتن چنین گونه زیستی در کشور نتوانستهایم این منطقه را از نظر گردشگری رونق داده و اشتغال را افزایش دهیم و از این سرمایه انسانی به نحو مطلوبی استفاده کنیم؟ چه سیاستهایی را باید در پیش بگیریم که مشکلات این منطقه را حل کنیم. برای پاسخ به این سوالات به سراغ کارشناسان این حوزه رفتیم. طرح سازمان کشتیرانی، حلال مشکلات علی صانعی، مشاور سازمان کشتیرانی در گفتوگو با درباره علت نبود آب آشامیدنی در روستاهای منطقه آزاتی گفت: از یک طرف سدی به نام پیشین در نزدیکی روستای کشاری شهرستان سرباز واقع در سیستان و بلوچستان ساخته شده است که در ۱۰کیلومتری مرز پاکستان قرار دارد. وقتی عکسهای هوایی پاکستان را بررسی کردم دیدم که در سمت پاکستان آب زیاد است بنابراین فکر میکنم سد نشتی دارد و از طریق سفرههای زیرزمینی آب را به سمت سفرههای زیرزمینی پاکستان میفرستد. اما عامل دیگر به باور من این است که از وقتی آب آشامیدنی منطقه چابهار از این سد تامین میشود باعث شده دیگر به کسانی که پاییندست سد هستند آبی نرسد. البته برای آبرسانی به روستاهای پاییندست آب را به مدت ۲۴ یا ۴۸ ساعت باز میکنند اما سریع هم میبندند. او ادامه داد: وقتی در این منطقه آب لولهکشی نیست و ساکنان با کمبود آب روبهرو هستند مجبورند از آبگیرها نیاز خود را تامین کنند، محلی که تمساحها در آن زندگی میکنند. این نیاز دو طرفه مردم و تمساحها به آب برکه ترس و وحشت زیادی را به وجود آورده است و حوادثی را هم ایجاد است. به طور مثال یکی از بچههای این منطقه برای برداشتن آب به برکه رفته بود که شکار تمساح شد. مشکل دیگری که صانعی به آن پرداخت، شفاف نبودن مالکیتها و تملک خودسر در این منطقه است. او در این باره گفت: یک مخزن آب و رودخانه انحرافی است که در قدیم وقتی سیل جاری میشده آب رودخانه سرریز میکرده و وارد بند انحرافی میشده است. درحالحاضر یک فرد پولدار در آن منطقه ادعا میکند پول ساخت این بند را داده بنابراین آب را برای خود نگه داشته و اجازه نمیدهد اهالی از آن استفاده کنند. در حالی که کنار این بند، تابلویی است که میگوید جهاد کشاورزی شهرستان چابهار آن را ساخته است و نشان میدهد که آب ملی است اما اطلاعات خیلی شفافی نیست که با این فرد برخورد شود و ما در حال بررسی و پیگیری آن هستیم. صانعی درباره اقداماتی که مسئولان تاکنون برای حل مشکل آب انجام دادهاند، گفت: بعد از حادثهای که برای آن کودک رخ داد با پیگیریهای دهیار روستا در نهایت صداها شنیده شد. در این جریان محیطزیست پیگیریهایی کرد و سازمان کشتیرانی جمهوری اسلامی به عنوان یک وظیفه اجتماعی و نه سازمانی تقبل هزینه کرده که مشکل آب منطقه را حل کند. در همین راستا چندین طرح از سال گذشته برای آبرسانی به این روستا بررسی شدهاند اما همگی ایراداتی داشتند و امروز طرح من مورد قبول قرار گرفته که امیدوارم بتوانم برای مردم این منطقه از کشورمان قدمی بردارم و با همین نیت هم این پروژه را رایگان اجرا میکنم. این کارشناس ارشد برق درباره کلیت طرح سازمان کشتیرانی گفت: طرح ما این است که یک عایق زمینی دارای فناوری نانو را در زمین کار بگذاریم که آب را از خود عبور ندهد و بتوانیم گنداب برکهها را داخل آن مخزن بریزیم و بعد با دستگاه تصفیه آب که اختراع خودم است بتوانیم آب را با کیفیت سازمان بهداشت جهانی تصفیه کنیم و در اختیار ساکنان قرار دهیم. در اینجا جا دارد از دکتر محمد سعیدی، مدیرعامل و مهندس تقوی، معاونت پشتیبانی از کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران قدردانی کنم که دلسوزانه در این حوزه تلاش کردهاند. صانعی با بیان اینکه هزاران روستای دیگر آن اطراف هستند که مشکل دستیابی به آب دارند به مقصران این مسئله اشاره و بیان کرد: نخست خود اهالی مقصراند، به هر حال کسی که مشکل دارد باید خودش اعلام و پیگیری کند. متاسفانه بیشتر این اهالی هنوز شناسنامه ندارند و در نتیجه اجازه ندارند که به مدرسه بروند و درنتیجه زبان فارسی هم بلد نیستند. شما تصور کنید نداشتن آب، هویت و شغل چه تاثیرات منفی بر این منطقه میگذارد و چقدر میتواند عامل گرایش این افراد به گروههای تروریستی باشد. چنین گروههایی به شدت به دنبال جذب این نیروها هستند و حاضرند در چنین مناطقی از طریق واسطههایی پول خرج کنند. برای مثال پیش آمده که در خانههای روستاییها آب معدنی مجانی پخش میکنند. همچنین به دلیل بیکاری و فقر مردم این منطقه گاهی به سمت قاچاق سوخت گرایش پیدا میکنند که خود مشکلاتی را به همراه میآورد. مقصر دوم مسئولان محلی هستند که قوانین را بلد نیستند و نمیدانند که پیش کدام مسئول بروند و این مشکلات را چگونه حل کنند. از طرف دیگر در آن منطقه هم نقشهبرداری شفافی نشده و دقیق مشخص نشده که مالک زمینها چه کسی است. بنابراین اینها همه دست بهدست هم داده که این منطقه را لایه لایه با مشکل روبهرو کند. روستاهای زیادی هستند که آب آشامیدنی ندارند پروین فرشچی، معاون امور دریایی سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به اینکه در منطقه سیستان و بلوچستان روستاهای زیادی هستند که آب لولهکشی و آشامیدنی ندارند به صمت گفت: برکهای در این منطقه از سالهای بسیار قدیم وجود داشته که مردم از آنجا برای رفع نیاز خودشان استفاده میکردند و تمساحها هم در همانجا زندگی میکردند. حادثه ناگواری که دو سال پیش رخ داد این بود که کودکی از بین رفت و بعد از آن سازمان حفاظت محیطزیست برای همدردی به آن روستا رفت تا هم دیهای به این خانواده داغدار پرداخت کند و هم مشکل آب منطقه حل شود. او ادامه داد: البته مطمئن نیستم که این دیه صد درصد پرداخت شده باشد اما درباره حل مشکل آب، سازمان کشتیرانی این زحمت را تقبل کرده است. معاون امور دریایی سازمان حفاظت محیطزیست در ادامه با بیان اینکه سازمان مسئولیت آبرسانی به روستا را بر عهده ندارد، ادامه داد: وزارت نیرو و آب منطقهای باید این مسئولیت را بر عهده بگیرند اما ما به دلیل احساس مسئولیت سعی کردیم وارد شویم. خوشبختانه سازمان کشتیرانی در حل این مشکل همکاری کرد و به عنوان مسئولیت اجتماعی قبول زحمت کرده که آبرسانی را انجام دهد. در این باره خواستیم در هفته دولت بهرهبرداری این طرح را شروع کنیم که به دلیل کارهای فنی دو هفته عقب افتاد. او با مهم دانستن چنین مشکلاتی در کشور گفت: درست است که در زمینههای مختلف ما برنامههای توسعهای مثل مکران داریم و بر آنها هم تاکید میکنیم ولی نخستین موضوع مهم این است که مردم آنجا حداقل به آب آشامیدنی دسترسی داشته باشند. بنابراین همزمان با توسعه صنعت باید کاری بکنیم که آب آشامیدنی هم تامین شود و باید حداقلهایی را که به عنوان استاندارد یک زیستگاه وجود دارد رعایت کنیم.
