روز پنجشنبه خبرگزاری مهر خبری به نقل از مدیرکل سازمان صنعت، معدن و تجارت استان یزد مبنی بر کشف بزرگترین ذخیره سنگآهن ایران منتشر کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: محمدرضا علمدار یزدی با اشاره به اینکه به تازگی در استان یزد، معدنی کشف شده که از نظر ذخیره و عیار در کشور و دنیا بینظیر است، اظهار کرد: معدنی با ذخیره ۲ میلیارد تن سنگآهن و عیار ۷۰ درصد در عمق هزار و ۵۰۰ کیلومتری زمین کشف شده است. روزنامه گسترش معدن با توجه به شبهههایی که در این خبر وجود داشت از انتشار آن خودداری کرد اما روز شنبه نظرهای متفاوتی از سوی فعالان معدنی درباره این موضوع در فضای مجازی تلگرام منتشر شد.
کشف ذخیره ۲ میلیارد تنی سنگآهن علمدار یزدی با اشاره به اینکه کل ذخایر سنگآهن ایران ۳ میلیارد تن است، عنوان کرد: این معدن ظرفیتی عظیم در استان یزد و کشور به شمار میرود. وی ادامه داد: در مجموع ۹۰ درصد استان یزد پهنه معدنی است که ۲۸ پهنه امیدبخش و قابل توجه در آن اکتشاف شده است. در واقع این خبر حاکی از کشف ذخیره بزرگ سنگآهن در یزد است که میتواند لقب عسلویه معدنی که به سنگان داده شده را از آن خود کند. خبرنگار صمت درباره صحت این خبر پیگیریهای لازم را با سازمان صنعت، معدن و تجارت استان یزد انجام داد اما در تماسی که با مدیر کل این سازمان گرفته شد پاسخی دریافت نکرد. همچنین در تماس با روابط عمومی اظهار شد، آقای علمدار یزدی تلفن جواب نمیدهند و صحبتهای خود را در نشست خبری بیان کردهاند.
این اظهارات در حالی مطرح شده که سنگان با در اختیار داشتن ۱/۲میلیارد تن ذخیره، بزرگترین ذخیره سنگآهن کشور به شمار میرود. به همین دلیل طرحهای مختلفی برای تولید کنسانتره و گندله با حضور سرمایهگذاران مختلف در این منطقه اجرا شد. چندی پیش نیز کارخانه ۵ میلیون تنی گندلهسازی فولاد مبارکه با حضور مسئولان کشور به بهرهبرداری رسید حال این موضوع مطرح است که وجود چنین ذخیرهای در یزد با عیار ۷۰درصد بدون شک از بعد مسافت، کیفیت و کاهش هزینه بیش از حضور در سنگان برای مبارکه توجیه اقتصادی دارد و پرسش اینجاست که چرا فولاد مبارکه به معدنی در این حد پرعیار و پر از کانی بیتوجه بوده و سرمایهگذاری خود را به سنگان برده است؟ از سوی دیگر چند سالی است که معدن چادرملو برای فعالیت در آنومالی «دی۱۹» با محیطزیست اختلاف نظر داشت زیرا محیطزیست معتقد بود این محدوده در منطقه پناهگاه یوزپلنگ قرار دارد و بهرهبرداری از این ذخیره که میزان آن حدود ۱۰۰میلیون تن است میتواند حیات این جانور را به خطر اندازد. چرا چادرملو یا حتی سرمایهگذاران به سراغ این ذخیره ارزشمند در اردکان نرفتهاند؟ جالب این است که در اظهارنظرهای مطرح شده در فضای مجازی یکی از فعالان معدنی میگوید رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت یزد اعلام کرده که این ذخیره از سوی روسها در دولتهای گذشته اکتشاف شده است. منابع رسمی چیزی اعلام نکردهاند یکی دیگر از نکاتی که در این خبر آمده، اعلام عمق اکتشاف این ذخیره است که ۱۵۰۰کیلومتر عنوان شده است. البته روابط عمومی سازمان صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به پرسش خبرنگار صمت مبنیبر اینکه عمق ۱۵۰۰کیلومتر یا متر صحیح است؟ واحد کیلومتر را به متر تغییر داد اما همچنان در برخی خبرهای منتشر شده، رقم ۱۵۰۰ کیلومتر دیده میشود. جالب است که این روزها دنیا مجازی مجالی شده برای اظهار نظرهای سریع و آسان. با انتشار این خبر در گروههای تلگرامی، فعالان بخش معدن واکنشهای صریح خود را اعلام میکنند. آنها معتقدند اینگونه اخبار باید از منبع رسمی مانند سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی ایران یا حتی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی اعلام شود تا اینگونه آمار اشتباه منتشر نشود.
خبر درست نیست خبرنگار ما در ادامه به سراغ معاون اکتشافات سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی ایران رفت تا نظر وی را در اینباره بشنود. بهروز برنا درباره انتشار این خبر اظهار کرد: به نظر من این خبر چندان درست نبوده است. شرکت تهیه و تولید مواد معدنی اقدامات اکتشافی و حفاریهایی انجام داده که در عمق بیش از هزار متر به یک ذخیره سنگآهن دست یافته است. شاید بهتر باشد در این رابطه به سراغ دوستان ما در شرکت تهیه و تولید مواد معدنی بروید. وی ادامه داد: سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی در این زمینه ورود نداشته و ایمیدرو در این بخش مشغول بهکار است. برنا در پاسخ به این پرسش که آیا کشف ذخیرهای با عیار ۷۰ درصد از دیدگاه زمینشناسی ممکن است، تصریح کرد: باید برای این موضوع گواهی کشف گرفته شود. در حالی که تا امروز گواهی کشفی با این موضوع برای آهن صادر نکردهایم اما از آنجایی که ایران مرکزی، محوری است که در مسیر خط اورال-عمان قرار دارد، محور آهنداری است. تارگتهایی در این قسمت وجود دارد که باید اکتشافات ذخایر پنهان روی آن انجام شود، زیرا ذخایر در اعماق قرار گرفتهاند. این محدوده، هم در دستور کار ژئوفیزیک هوایی و هم حفاریهای عمیق قرار دارد. به گفته برنا، شرکت تهیه و تولید مواد معدنی چند حفاری انجام داده که در پی آن به نتایج خوبی دست یافته است اما تا جایی که بنده اطلاع دارم تخمین ذخیره قطعی انجام نشده است. وی درباره میزان عیار اعلام شده افزود: شاید در عمق نمونهای با این ذخیره گرفته شده باشد. اینکه این رقم متوسط ذخیره باشد برای ما قابل قبول نیست. عجله در انتشار خبر مدیر اکتشاف شرکت تهیه و تولید مواد معدنی نیز درباره این موضوع گفت: این محدوده گواهی کشف ندارد. بنده نیز اعلام کردم ظرفیت وجود دارد و حرفی از ذخیره نزدهام. اینکه گفته میشود معدنی با ذخیره ۲ میلیارد تنی، کشف شده در واقع کمتوجهی به واژههای فنی است. حسام مقدمعلی افزود: ظرفیتی با این عنوان وجود دارد. ما نیز اکتشافات در این محدوده را تا عمق ۱۹۵۰متر انجام دادهایم. وی درباره حضور روسها و کشف این ذخیره از سوی آنها گفت: اطلاعاتی در این زمینه ندارم. البته آنها در ژئوفیزیک این ظرفیت را شناسایی کردند اما اثبات نکرده بودند.
به گفته مدیر اکتشاف شرکت تهیه و تولید مواد معدنی، ۱۰سال زمان نیاز است تا این ظرفیت به معدن برسد. نباید این خبر پیش از قطعی شدن منتشر میشد. شاید بهتر بود با سپری شدن زمان، این خبر از سوی ایمیدرو یا شرکت تهیه و تولید منتشر میشد. شاید در انتشار خبر عجله شده است. چنین ظرفیتی وجود دارد اما ذخیره اثبات نشده است.مقدمعلی افزود: در زمینه اخذ گواهی کشف نیز باید گفت شاید ۲ تا ۳ سال آینده با فراهم بودن شرایط بتوان گواهی کشف را دریافت کرد. وی در پاسخ به این پرسش که تا امروز در این باره چه میزان هزینه صرف شده است، گفت: نمیتوانم این رقم را اعلام کنم. وی همچنین اظهار کرد: آنالیزها از سوی دو آزمایشگاه انجام شده است. بخشی از کرها عیار ۷۰ دارند اما به طور کلی عیار از ۴۵ تا ۶۹ و ۷۰ متغیر است. حدود ۷۰ متر در عیار سوپر بوده است، البته مدل ژئوفیزیکی با گمانه همخوانی دارد. از اینرو میتوان گفت این ذخیره تا حدودی قابل اتکا است. مدل ژئوفیزیکی نوید ذخیره بسیار بزرگتر از این مقدار را میدهد. مقدمعلی افزود: هنوز نیازمند مطالعه بیشتر هستیم تا بتوانیم به تمام پرسشها پاسخ دهیم. البته در حالت طبیعی، عیار آهن میتواند تا ۷۲ درصد تشکیل شود. اطلاعات تکمیلی ادعا را اثبات کند در کنار اظهار نظر مسئولان حوزه اکتشاف، سعید صمدی رئیس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران نیز در گروه تلگرامی معادن و فلزات، اظهار کرد: بنده درباره معادن سنگآهن عمیق که به شکل زیرزمینی استخراج میشوند، کار کردهام و از نظر فنی مشکلی ندارند. چند معدن با عمق ۱۵۰۰متر را بازدید و روی آنها کار مطالعاتی انجام دادهام. وی ادامه میدهد، اما این خبر ۲ ابهام دارد؛ نخست آنکه چند گمانه در عمق ۱۵۰۰متر زده شده که به این حجم ذخیره دست یافتهاند؟ دوم آنکه از نظر عملی امکان وجود معدن سنگآهن با عیار ۷۰ درصد در حد بعید است و حتی روی کاغذ هم امکانپذیر نیست. صمدی افزود: در هر صورت باید منتظر اطلاعاتی ماند که این ادعا را ثابت کند. وی در ادامه با اشاره به استفاده از کلمه ذخیره از سوی علمدار یزدی و ظرفیت از سوی مقدمعلی، گفت: ظرفیت و ذخیره تفاوت بسیار دارند. در هیچ کجای دنیا به ظرفیت ذخیره نمیگویند. همچنین آقای مقدمعلی عیار را بین ۴۵تا ۷۰ اعلام کرده است. در معدن عیار متوسط مطرح میشود. از سویی دیگر تعیین ذخیره قطعی با گمانهزنی عملی است. در نتیجه باید اعلام شود چند گمانه زده شده است و طول و عرض آن از چه عمقی شروع شده و تا چه عمقی به پایان رسیده است. صمدی همچنین بیان کرد: باید درصد عناصر مزاحم در این منطقه به ویژه فسفر که کمی بالاست، اعلام شود.
