رئیس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران نیز درباره استفاده از مواد ناریه در معادن و نوع قرارگیری آن برای بهرهبرداران معدنی گفت: به طور طبیعی از مواد منفجره صنعتی که در ایران به آن ناریه گفته میشود میتوان استفاده ۲ سویه داشت.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: سعید صمدی با بیان این مطلب افزود: مواد ناریه همچون موتور معدن عمل میکنند زیرا همانطور که باید به خودرو بنزین ریخته شود تا به حرکت درآید معادن نیز با مواد ناریه میتوانند فعالیت خود را آغاز کنند. گفتنی است به جز معادن سنگ تزئینی که با سیم برش کار میکنند بقیه معادن با مواد ناریه در ارتباط هستند و راه گریزی برای استفاده نکردن آنها از مواد ناریه وجود ندارد. وی ادامه داد: ممکن است در این میان از مواد ناریه سوءاستفاده شود که دور از ذهن نیست. به همین منظور در تمامی کشورها برای این مواد یک سیستم کنترلی در نظر گرفته میشود و در ایران نیز از پیش از انقلاب این سیستم بوده و تا امروز ادامه داشته است درحالی که این سیستم کنترلی هیچگاه مزاحم بخش معدن نبوده است. همچنین معادن همیشه مواد ناریه مورد نیازشان را در اختیار داشتهاند.
وی ادامه داد: سیستم کنترلی بر مواد ناریه شامل ۲بخش است؛ نخست یکسری نظارتهای امنیتی اعمال میشود تا مواد ناریه بهدست افراد نامربوط نیفتد. یک بخش نیز مربوط به نظارتهای ایمنی است که بسیار مهم است تا از وقوع حادثه جلوگیری کند و برای کارگران معدن و کسانی که در اطراف معدن زندگی میکنند حادثهساز و مشکلآفرین نشود. به گفته صمدی، سیستم بسیار دقیق و منظمی همچون دریافت گذرنامه برای گرفتن مواد ناریه در کشور وجود دارد. در واقع میتوان گفت مانند گذرنامه که سند بسیار مهم و حساسی است اما هیچ زمان افراد برای دریافت آن دچار عسر و حرج نمیشوند، برای دریافت مواد ناریه نیز معدنی وجود ندارد که بهدلیل نبود مواد ناریه فعالیتش متوقف شود.
رئیس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران ادامه داد: نکته دیگر اینکه مکانیسمهای متعددی برای این بخش وجود دارد. به عنوان مثال برای کسی که توانایی یا زمان لازم برای تهیه مدارک و مراحل مورد نیاز دریافت مواد ناریه را ندارد شرایط ویژهای در نظر گرفته شده است. به این شکل که در موارد اضطراری، این مواد برای یکبار مصرف معدن مورد نظر آورده میشوند تا عملیات آتشباری را انجام دهند. وی افزود: کسی که عملیات آتشباری را انجام میدهد باید پروانه آتشباری داشته باشد. در این مورد نیز بیشتر بحث صلاحیت فنی شخص مطرح است. همچنین کسی که انبارداری مواد ناریه را برعهده دارد باید دورههای انبارداری را گذرانده باشد.
وی در ادامه صحبتهایش به موضوع فناوری در مواد ناریه اشاره کرد و گفت: با توجه به فناوریهای جدیدی که در این حوزه وارد شده، نسبت به دیگر کشورها کمی عقبتر هستیم. البته این موضوع نیز شامل دو بخش است؛ یکی کیفیت و دیگری نوع مواد ناریه که روزبه روز در حال تغییر است و مواد جدید با ترکیبات جدید، نرخ مناسب و عملکرد بهتر وارد بازار میشوند. روشهای جدید و طراحیهای جدید آتشباری که در جهان مورد استفاده قرار میگیرند با روشهایی که امروزه ما در ایران از آنها استفاده میکنیم فاصله بسیاری دارد. در این باره به نوعی مقصر، خود معدنکاران هستند.رئیس کمیسیون معدن خانه اقتصاد ایران معتقد است معدنکاران در ایران میتوانند جدیدترین شیوههای آتشباری را بیاموزند یا شیوههای جدید حفاری را بیاموزند تا نرخ تمام شده کاهش یابد. برای نمونه در جهان برای استخراج سنگآهن به ازای هر تن در دورهای حدود ۱۷۰ گرم مواد ناریه استفاده میشد اما در ایران این میزان ۴۰۰گرم بر تن بود.
سوءاستفاده از مواد ناریه اندک است به گفته صمدی تاکنون سوءاستفادهای از مواد ناریه نشده و نظارتهای موجود این موضوع را غیرممکن میکند. واقعیت این است که نظام حاکم بر مواد ناریه کشور جزو بخشهای کارا بوده است.
وی ادامه داد: برای در اختیار گرفتن مواد ناریه باید یک دوره آموزشی را گذراند که البته ممکن است زمانبر باشد. حال اگر بخواهید بعد از گرفتن معدن این عملیات را آغاز کنید، شخص بهرهبردار تنها با داشتن پروانه بهرهبرداری و مجوز استفاده از مواد ناریه که از وزارتخانه گرفته شده، میتواند با ارائه درخواست کمتر از یک هفته این عملیات را انجام دهد.
وی ادامه داد: درحالحاضر بخش عمدهای از فعالیت در بخش مواد ناریه را فعالان بخش خصوصی بر عهده گرفته و در کار خود حرفهای شدهاند و عملیات را با سرعت بالایی انجام میدهند. از این رو میتوان گفت حادثهای درباره انفجار مواد ناریه در ۴ دهه گذشته رخ نداده و سوءاستفادهای از آن نشده یا بسیار کم بوده است. به گفته وی، در وزارت کشور شورایی به نام شورای نظارت بر مواد ناریه وجود دارد. البته باید به این نکته توجه کرد که مواد ناریه تنها به مصرف مواد معدنی نمیرسد بلکه در پروژههای سدسازی، جادهسازی، راهآهن و... حجم بالایی از مواد ناریه را مورد استفاده قرار میدهند. بنابراین میتوان گفت ۵۰درصد از مواد ناریه در معادن مصرف میشود و ۵۰درصد بقیه نیز در دیگر صنایع به کار میرود. البته میزان مصرف مواد ناریه در معادن مختلف با یکدیگر متفاوت است. به عنوان مثال یک معدن ممکن است سالانه چندهزار تن مواد ناریه مصرف کند و در مقابل یک معدن دیگر سالانه فقط یک تن مواد ناریه را بهکار گیرد.
