سیستم بانکداری جهان چند سالی است با نام فینتکها آشنا شده است. فینتکها، استارتآپهای فناورانه حوزه مالی هستند که در نقش مکمل پا به دنیای بانکداری گذاشتهاند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: به اعتقاد فعالان حوزه بانکداری، در آیندهای نه چندان دور چرخش چرخه بانکداری بهدست فینتکها میافتد و به همین دلیل باید راهی برای رشد و توسعه آنان یافت تا از قافله جهانی عقب نمانیم. نگاهی به نظرات کارشناسان حوزه بانکداری الکترونیک نشان میدهد این حوزه بیش از هرچیز به نگاه مثبت مسئولان متخصص و حمایت آنان نیاز دارد تا به مرحله تثبیت و قانونگذاری برسد.
فینتکها یا فناوریهای مالی شرکتهایی هستند که با کاربرد فناوری تلاش دارند خدمات مالی را کارآمدتر کنند. استارتآپهایی که تلاش میکنند خودشان را در سیستمهای مالی جا بیندازند و شرکتهای سنتی را به چالش بکشند. آنان با ارائه خدمات انتقال و پرداخت بر بستر موبایل یا وب توانستهاند نگاه بسیاری از مشتریان را به سوی خود جلب کنند. بر اساس تعریف مرکز ملی تحقیقات دیجیتال فینتک به نوآوری در خدمات مالی گفته میشود.
این عنوان برای نامیدن گستره وسیعی از اپلیکیشنهای فناورانه به کار میرود که در بخش زیادی از ابتدا تا انتهای زنجیره ارزش صنایع کاربرد دارند. در واقع فینتک اشارهای به اپلیکیشنهای جدید، فرآیندها، محصولات و مدلهای کسب وکار جدید در صنعت خدمات مالی است.
در طول سالهای گذشته و همگام با رشد جامعه استارتآپی در ایران، جامعه فینتکی نیز جایگاه خود را در جامعه پیدا کرد. شاید در ابتدا نگاه به این حوزه کمی بدبینانه بود، اما با مشاهده امکانات بینظیر و انحصاری که از سوی این حوزه به جامعه مشتریان عرضه میشد، رفته رفته از شدت موضعگیریها کاسته شد و استقبال و حمایت جامعه مشتریان از آنان افزایش یافت. حالا از فینتکها به عنوان ابزاری برای تحول نظام پولی و بانکی ایران یاد میشود. با این حال این حوزه نیز از گزند مشکلات در امان نمانده است.
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان مهمترین چالش فینتکها قوانین و مقررات است. چالشی که به طور تقریبی در تمام جهان گریبانگیر همه مشاغل فناورانه شده و چاره حل آن حمایت از استارتآپها تا رسیدن به مرحله تثبیت و قانونگذاری است. اما آنچه در ایران مشکلآفرین شده، آن است که تعداد مسئولان متخصص و آشنا به الفبای فینتکی چندان زیاد نیست و در مقابل میبینیم که هنوز هم ذائقه جمعی مسئولان به سوی بانکداری سنتی گرایش دارد. برای حل این چالش، حالا که در آستانه تغییر دولت و سیستم مدیریتی قرار داریم، بهترین زمان ممکن به نظر میرسد. حالا زمانی است که دولت دوازدهم میتواند با انتخاب مدیران و مسئولان متخصص راه را برای رشد و توسعه فینتکها باز کند و موانع پیشین را از میان بردارد. به ویژه آنکه در بسیاری از کشورها امسال میلادی، سال تعامل بانکها با فینتکها نامگذاری شده و فرصت مناسبی برای پیوستن ایران به قافله جهانی فراهم شده است.
لزوم این همکاری و حمایت جمعی آنجایی پررنگتر میشود که میبینیم با توجه به حجم بالای گردش مالی بانکهای ایران و وجود فعالان فینتکی خلاق، زمزمه آنکه ایران تا ۴ سال آینده به هاب فینتک منطقه تبدیل شود، در میان جامعه بانکداری الکترونیک ایران پررنگ است.
چشمانداز روشن آینده
فیروزه کلامی، کارشناس حوزه بانکداری الکترونیک به حوزه فینتکی نگاه مثبتی دارد و معتقد است این حوزه میتواند زمینه را برای تحول در حوزه بانکداری فراهم کند. وی درباره چشمانداز وضعیت فینتکها در سیستم پرداخت الکترونیک ایران به گسترش تجارت میگوید: فینتکها یا همان استارتآپهای حوزه مالی شاید تا یک سال پیش چندان در جامعه پذیرفته نشده بودند. اما با افزایش سرعت رشد این بخش، جامعه نیز به تغییراتی که بهدست فینتکها در حوزه مالی ایجاد شد، روی خوش نشان داد.
وی در ادامه سخنان خود به لزوم همراهی با این جریان اشاره میکند و میافزاید: رشد فینتکها نه یک مسئله بومی، بلکه یک پدیده جهانی است و به همین دلیل نمیتوان با آن به مخالفت یا مقاومت پرداخت. فعالان این حوزه به طور کل افرادی خلاق و ایدهپرداز با دانش فنی بالا هستند. موفقیت فینتکها باعث شده تا بسیاری از سازمانها با صرف سرمایه، اقدام به تشکیل گروههای فینتکی کنند و از خدمات و امکانات آنان به طور اختصاصی در مجموعه خود استفاده کنند. بر همین اساس معتقدم چشمانداز آینده فینتک در جامعه بانکی ایران روشن است و میتوانیم این نوید را بدهیم که به زودی از حجم و شدت مقاومتها در این حوزه کاسته خواهد شد.
فرصتی برای توسعه
سعید عسگریانارکی، کارشناس و تحلیلگر بانکداری الکترونیک معتقد است فینتکها خطری برای سیستم بانکداری نیستند و باید از آنان حمایت کرد. وی به گسترش تجارت میگوید: فینتکها نه یک خطر، بلکه فرصتی برای توسعه سیستم بانکداری به شمار میآیند. باید توجه داشت که فضای بانکداری، دنیایی بدون مرز است و زمینه برای توسعه آن وجود دارد. به عنوان نمونه میبینیم که بسیاری از بانکها خدمات بیمه را هم به فهرست خدمات خود اضافه کردهاند که خود نمونهای از توسعه سیستم بانکداری به شمار میآید. بر همین اساس فینتک نیز یکی از نمودهای توسعه بانکی به شمار میآید. استارتآپهایی که با استفاده از فناوری خدمات مالی در سطح خرد و حتی کلان به مشتریان ارائه میدهند.
وی در ادامه سخنان خود به مشکلات فینتکها اشاره میکند و میگوید: آنچه در ایران مشکلساز شده است، آن است که در سایه نبود نگاه تخصصی و کارشناسانه، نگاه به هر پدیده جدید و نوآورانه در ابتدا امنیتی در نظر گرفته میشود و به همین دلیل هم شاهد برخوردهای منفی با پدیدههای نوآورانه هستیم. نمونه این برخوردها فیلتر فینتکها بود که چندی پیش در ایران رخ داد.
عسگری انارکی همچنین میگوید: در تمام دنیا، ابتدا زمینه برای رشد پدیدههای فناورانه فراهم میشود و بعد از تثبیت موقعیت آنان قانونهای متعارف تعریف خواهد شد، حال آنکه در ایران پیش از تعریف قانون به دلیل نبود همان نگاه تخصصی که گفته شد، برخوردهای سلبی انجام میشود که باید آن را اصلاح کنیم.
سخن پایانی
دیگر نمیتوان زمان را به عقب بازگرداند. حالا فینتکها حقیقت انکارناپذیر سیستم بانکداری ایران به شمار میآیند و باید راه همراهی با آنان را در پیش گرفت. پس از هیاهویی که چندی پیش بر سر فیلتر شدن چند فینتک بومی به وجود آمد، حالا این حوزه با دقت نظر بیشتری از سوی مسئولان رصد میشود. شاید بتوان گفت آن اتفاق ناخوشایند زمینه را برای نگاه تخصصی به این حوزه و افزایش حمایت از جامعه فناورانه مالی فراهم کرد. اما هنوز هم باید باور داشت که فینتکها آینده جامعه بانکداری و مکمل آن هستند و باید شمار مسئولان کارشناس و متخصص در این حوزه بیشتر شود، تا بتواند این بخش را زیر پر و بال خود بگیرد و به رشد آنان کمک کند.
