صالح اصغری / کارشناس فضای مجازی
امروزه با پررنگتر شدن نقش فضای مجازی در زندگی روزمره افراد، موضوع نظارت والدین بر نوع و میزان فعالیت کودکان در فضای مجازی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
کودکان متولد عصر اینترنت به دلیل وجود همین فناوریها ویژگیهای متمایزی نسبت به نسلهای قبلی دارند و همین ویژگیها بر شکلگیری شخصیت آنان نیز اثرگذار است. باید توجه داشت که به عقیده بسیاری از کارشناسان عصر حاضر را میتوان عصر سرگرمی نامید؛ عصری که در آن ابزارهای ارتباطی مانند گوشیهای تلفن همراه، تبلت و لپتاپها در کنار کاربرد وسیع خود، به وسیلهای برای سرگرمی و تغییر روحیه افراد تبدیل شدهاند.
در این فضا باید فارغ از مقاومت و نگاه منفی به تفاوت سرگرمیهای این نسل و نسل قبلی، با این جریان همراه شده و برای آن ارزش قائل شد. البته فضای مجازی و حضور مداوم در این محیط برای کودکان نسل جدید، ویژگی مشارکت را نیز به همراه آورده است. فرزندان نسل فعلی همزمان با ورود به شبکههای اجتماعی، ویژگیهای وب دو یا همان وب تعاملی را دریافت کردند و همین موضوع باعث افزایش مشارکت آنان شده است. پدیده کامنتگذاری در پستهای گوناگون ثمره همین ویژگی مشارکت در نسل جدید است و نشان میدهد آنان به جای پذیرش یک پیام یکطرفه، علاقه بیشتری به بحث و تبادل نظر دارند.
علاوه بر این تربیت بر اساس آنچه در فضای مجازی میگذرد، ویژگی تنوعطلبی یا همان تنوع در انتخاب را نیز برای نسل جدید به ارمغان آورده است. در این فضا و در حجم بالای مطالب و محتوای متنوع، کاربر به یک انتخاب اجباری تن نمیدهد. در چنین فضایی نمیتوان انتخابی را به کاربر دیکته کرد، با این حال والدین میتوانند بستهای از انتخابها را در اختیار فرزندان خود قرار دهند تا هم ویژگی تنوعطلبی آنان دچار چالش نشود و هم نظارت والدین بر چگونگی استفاده آنان از فضای مجازی مورد تهدید قرار نگیرد. البته باید این نکته را هم در نظر داشت که انتخاب چنین بستههایی مستلزم افزایش سواد رسانهای و سواد مجازی والدین است و به همین دلیل هم خانوادهها برای همگام شدن با کودکان و نوجوانان متولد عصر اینترنت باید بیش از پیش به الفبای حضور در فضای مجازی تسلط یابند.