با اعلام ورود و ترخیص ۵۱ خودروی وارداتی بدون انجام تشریفات گمرکی و همچنین ثبت سفارش، گمرک بهعنوان متولی اصلی این موضوع ضمن رد این خبر تاکید کرد که قبل از ورود کالا به کشور، ذینفعان با ارائه پیشفاکتور اقدام به اخذ مجوز ثبت سفارش میکنند و چنانچه کد رهگیری مجوز ثبت سفارش در سامانه جامع گمرکی توسط اظهارکننده وارد نشود و مورد شناسایی سامانه قرار نگیرد، امکان ادامه مراحل بعد مقدور نخواهد بود.
هرچند گمرک توضیحاتی در اینباره اعلام کرده اما درنهایت درباره ۳۸ خودرویی که بدون انجام تشریفات گمرکی وارد کشور شده نیز اظهار کرده که این خودروها به گمرک اظهارنشده و این در حالی است که تشریفات گمرکی از زمانی شروع میشود که کالا به گمرک اظهار میشود، بنابراین موضوع ارتباطی به گمرک ایران ندارد! جدا از بحث ورود ۳۸ خودرو بدون انجام ثبت سفارش که گمرک خود را مبرا از آن میداند، ۱۳ خودرو نیز بدون انجام ثبت سفارش وارد کشور شده که گمرک در اینباره اظهار کرده «تعداد۱۳ دستگاه خودرو در یکی از گمرکات باوجود درج و ثبت کد رهگیری مجوز ثبت سفارش که بیانگر صدور مجوز ورود خودروهای موصوف به داخل کشور و تنها رویت کلیت مجوز ورود است، بدون تایید تیک فراخوان اطلاعات بر خط درحال خروج از در خروج گمرک بوشهر بوده که بهواسطه اقدامات انجامشده و استفاده از اختیارات قانونی، خودروهای یادشده اعاده و از ادامه تشریفات برای صدور گواهینامه و معرفی برای صدور پلاک جلوگیری میشود تا بدین طریق درباره علت تایید نشدن لینک فراخوان اطلاعات بر خط ثبت سفارش بررسی لازم به عمل آید». اما در بخش دیگری از اظهارات خود آورده که این خودروها مجوز ثبت سفارش را از سازمان صنعت، معدن و تجارت (بوشهر) دریافت کردهاند اما در زمان ترخیص به دلیل مشکلات فنی در ارتباط با سامانههای ثبت سفارش سازمان توسعه تجارت جزییات و مشخصات خودروهای موردنظر در سامانه ثبت سفارش سازمان توسعه تجارت، قابل رویت در سامانه جامع گمرکی نبوده است!
ثبت سفارش قابل خرید و فروش نیست این اظهارات درحالی از سوی گمرک مورد تاکید قرارگرفته که علی علیآبادیفراهانی، مدیرکل مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت در گفتوگو باپایگاه خبری گسترش با تاکید بر اینکه ازنظر سازمان توسعه تجارت ترخیص هیچ خودرویی بدون ثبت سفارش امکانپذیر نیست، گفت: هر کالایی برای ترخیص نیازمند ثبت سفارش است و بهطورقطع این موضوع به سازمان توسعه تجارت ارتباطی ندارد و گمرک مرجع ذیربط این موضوع بوده و باید پاسخگو باشد. وی با تاکید بر اینکه این سازمان به تازگی ثبت سفارشی را تایید نکرده و اظهارات مطرح شده مبنی بر ورود ۱۳ خودرو بدون ثبت سفارش و همچنین ۳۸ خودرو با ترک تشریفات امکانپذیر نخواهد بود، گفت: سازمان توسعه تجارت از این موضوع بیخبر بوده بنابراین، این خبر نه مورد تایید این سازمان است نه از سوی این سازمان تکذیب میشود. مدیرکل دفتر مقررات واردات و صادرات سازمان توسعه تجارت در تشریح زمان بازگشایی سایت ثبت سفارش نیز گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت شیوهنامهای را برای واردات خودرو به دولت پیشنهاد داده که در صورت تصویب دولت و جایگزینی ضوابط جدید، سایت ثبت سفارش بازخواهد شد. مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت همچنین درباره باز بودن انحصاری سایت ثبت سفارش برای برخی از نشانهای تجاری خاص تصریح کرد: ثبت سفارش واردات خودرو برای همه واردکنندگان و خودروها متوقف است و ادعای هرگونه انحصار در واردات خودرو را رد میکنیم زیرا هیچ انحصاری درباره ثبت سفارش واردات خودرو وجود ندارد و شرایط برای همه یکسان است و اگر قرار باشد سایت ثبت سفارش خودرو باز شود برای همه باز بوده و اگر قرار است باز نشود برای هیچکس بازنخواهد بود. علیآبادیفراهانی درباره فروشهای میلیونی ثبت سفارش نیز اظهار کرد: سازمان توسعه تجارت از امکان ثبت سفارش و فروش آنها با قیمتهای میلیونی آگاه نبوده اما آنچه مشخص است و بر آن تاکید میکنیم این است که ثبت سفارش، قابل خرید و فروش نیست.
امکان دور زدن قانون هست محمود بهشتیان، مشاور رئیس کل گمرک نیز در گفتوگو با پایگاه خبری گسترش با تاکید بر اینکه ترخیص خودرو بدون ثبت سفارش امری محال است در تشریح روند ترخیص خودروهای وارداتی اظهار کرد: همه کالاها باید برای ورود به کشور ابتدا اقدام به ثبت سفارش کنند. وی با تاکید بر اینکه پیش از ثبت سفارش خودروها باید از نمایندگی مجاز که در ایران خدمات پس از فروش ارائه میدهد مجوز دریافت کرده باشند، تصریح کرد: بهطورقطع انجام هرگونه اقدام بعد از ثبت سفارش میسر است و صاحب کالا پس از ثبت سفارش همزمان با ورود کالا به گمرک، قبض انبار را به سازمان توسعه تجارت تحویل خواهد داد. بهشتیان ادامه داد: این سازمان نیز تاییدیه انجام ثبت سفارش و مراحل انجام کار را به گمرک اعلام میکند. پس از آن دارنده کالا قادر به اظهار کالای خود در سایت گمرک است که همه این مراحل پیش از ثبت سفارش امکانپذیر نخواهد بود. مشاور رئیس کل گمرک تاکید کرد: روند کار برای واردات یک خودرو یا تعداد بیشتر فرقی ندارد و هر وارداتی نیاز به ثبت سفارش و انجام تشریفات گمرکی دارد. وی در پاسخ به امکان دور زدن قانون نیز گفت: ایران شامل ۲هزار کیلومتر مرز بوده و باوجود چنین قابلیتی، امکان دور زدن قانون برای همه فراهم است اما در زمان شمارهگذاری این امر شفافسازی خواهد شد زیرا سامانه شمارهگذاری راهنمایی و رانندگی به سایت گمرک متصل بوده و روند انجام کار اداری بررسی میشود و در صورت تخلف اجازه شمارهگذاری داده نخواهد شد. بهشتیان یادآور شد: در گذشته راهنمایی و رانندگی پروانه مربوط را دریافت و به گمرک ارسال میکرد اما درحالحاضر از آنجا که پروانه صادر نمیشود سامانهها با یکدیگر در ارتباط بوده و تا زمانی که خودروها با رعایت تشریفات از گمرک ترخیص نشده باشند، امکان شمارهگذاری صادر نخواهد شد. براساس این گزارش، اظهارات ضدونقیض از سوی این دو نهاد و ناآگاهی سازمان توسعه تجارت از این موضوع در حالی است که با اتصال سامانهها امکان هرگونه تخلف کاهشیافته با این حال مشاور رئیس کل گمرک امکان دور زدن قانون را رد نمیکند. این در حالی است که اسناد منتشرشده نشان از ورود ۶ خودرو از طریق شخص دارد که به نظر میرسد هشدارهای ایجاد فساد ناشی از بسته بودن سایت ثبت سفارش در حال وقوع بوده و لازم است دولت هرچه سریعتر به ابلاغ شیوهنامه جدید واردات اقدام کند.