الهه راستگو / عضو پیشین شورای شهر تهران
حضور کودکان درخیابان و ظهور پدیده کودکان خیابانی در بسیاری از کشورهای جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، بخشی از معضلات و مشکلات جدی این جوامع را تشکیل میدهند. با توسعه شهرها پدیدههای مختلف اجتماعی ازجمله کودکان خیابانی هم رشد پیدا میکنند. کودکان خیابانی به دختر و پسران زیر ۱۸ سالی گفته میشود که در شهرهای بزرگ برای ادامه زندگی خود مجبور بهکار یا زندگی در خیابان هستند و بیشتر آنها هیچ تماسی با خانوادهشان ندارند و عوامل به وجود آمدن این امر را میتوان مشکلاتی مانند فقر، ازهمپاشیدگی خانواده، اعتیاد والدین به مواد مخدر و الکل، کودکآزاری، نیاز به درآمد کار کودک، قحطی و بلایای طبیعی و مهاجرت نام برد. بر اساس تحقیقات انجامشده حدود ۷۰ درصد کودکان خیابانی تهران در مناطق کمتوسعه و حاشیهای زندگی میکنند و حدود ۷۳ درصد از مجموع کودکان خیابانی شهر تهران به مشاغلی مانند دستفروشی پرداخته، ۱۵درصد مشغول کارهایی مانند زبالهگردی و تکدیگری بوده و درصد کمی مجبور به انجام کارهای غیرمتعارف مانند جیببری هستند، بنابراین بسیار غمانگیز است کودکانی که باید آیندهسازان این مملکت باشند مجبورند برای امرار معاش و کمک به خانواده دست به کارهایی بزنند که متعارف نبوده و سبب شود نه تنها از دنیای کودکی چیزی نفهمند بلکه با انجام کارهای غیرمتعارف، خشونت از سوی افراد جامعه و... سلامت جسم و روحشان آزار ببیند. وجود پدیدههای اجتماعی مختلف ازجمله کودکان کار در دنیای امروزی امری طبیعی است، اما اگر در سریعترین زمان ممکن کنترل و مدیریت نشود به بحران تبدیل خواهد شد، بنابراین پیشگیری از بروز چنین وضعیتی نیازمند تلاش جدی نهادها و دستگاههای ذیربط و البته همراهی و همکاری مستمر مردم و خیران است. کودکان خیابانی و اشتغال آنها از جمله آسیبهای اجتماعی است که گریبانگیر جامعه شده که ساماندهی آنها میتواند به رفع آن کمک کند. کودکان کار و خیابانی نیازمند حمایت هستند تا بتوانند از حداقل امکانات از جمله تحصیل برخوردار شوند، همچنین بهترین زمانی که این کودکان میتوانند مشغول بازی و سرگرمی باشند، متاسفانه در خیابانها مشغول به کار هستند که باید مورد حمایت قرار بگیرند. بدون شک طرح ساماندهی کودکان خیابانی میتواند به برطرف شدن آسیب اجتماعی کمک کند، اما واقعیت آن است که برای حمایت و مبارزه با چنین پدیدههای اجتماعی، نیازمند چندین راهکار از جمله ایجاد ساختارهای قانونی و تامین نیروی انسانی هستیم، این درحالی است که باید بودجه و اعتبارات کافی برای این مهم در اختیار داشته باشیم تا با نظارتهای دقیق شاهد اجرای درست این طرح باشیم.
