محسن جلالپور / فعال اقتصادی
سال دارد به نیمه میرسد اما موتور اقتصاد ایران هنوز روشن نشده است. ۵ماه نخست سال به تعطیلات و ماه مبارک رمضان و انتخابات و تشکیل کابینه گذشت و وزرای اقتصادی بهطور قطع شهریور را نیز به عزل و نصب معاونان و روسای سازمانها مشغول خواهند بود. شاید از مهر به بعد موتور سیاستگذاری روشن شود. این روزها مکرر با این سوال روبهرو میشوم که وضعیت اقتصاد ایران با تیم جدید اقتصادی دولت چه خواهد شد؟ بهطور قطع سوال سختی است و پاسخ دادن به آن منوط به اعلام برخی برنامهها و سیاستها از سوی دولت است اما به دو دلیل میشود نسبت به آینده امیدوار بود. دولت دوازدهم راه دولت یازدهم را ادامه خواهد داد. ثبات اقتصادی و آرامش، مهمترین مشخصه دولت یازدهم بود. منطقی است اگر بگوییم در دولت دوازدهم نیز با سیاستهای شوکآور و غافلگیرکننده روبهرو نخواهیم بود. دلیل دوم: همه اعضای تیم اقتصادی دولت، پیشینهای مشخص و قابلارزیابی دارند. ویژگی مشترک آنها، رفتارهای سنجیده و غیررادیکال و دوری از بداههنوازی است. اما تیم اقتصادی در دولت دوازدهم تغییراتی داشته و باید ببینیم این تغییرات چه اثری بر کلیت سیاستگذاری اقتصادی در دولت دوازدهم خواهد داشت. محمد شریعتمداری جای محمدرضا نعمتزاده را گرفته است. آقای نعمتزاده به هرحال تلاش زیادی کرد و برخی زحمتهای ایشان قابلتقدیر است. البته این اواخر سنگینی تصمیمهای آنی روی سر بنگاهها سنگینی میکرد. توقف ناگهانی ثبت سفارش خودروهای خارجی از این دست تصمیمهای ناگهانی بود. شریعتمداری اما اهل وارد کردن شوک نیست. کارشناسان را طرف مشورتش قرار میدهد. متواضع است و اشتباههای احتمالیاش را زود جبران میکند. در دوره آقای نعمتزاده سیاستهای تجاری به نوعی در حاشیه سیاستهای صنعتی قرار داشت اما بهطور قطع در دوره شریعتمداری تجارت، پیشران رشد اقتصادی خواهد شد. او مدیری است که میتواند تکنوکراتهای صنعتی را جذب کند. مورد اعتماد حاکمیت است و در دولت نیز نفوذ خوبی دارد. از همه مهمتر اینکه مدافع بازار و رقابت است و قول داده فضای کسبوکار را اصلاح کند. مسعود کرباسیان نیز جای علی طیبنیا را گرفته است. به رسم ادب و احترام، آقای طیبنیا را شایسته تقدیر و سپاس ویژه میدانم و برایش آرزوی سلامتی و توفیق دارم. آقای کرباسیان هم مدیری مقتدر و مدافع اصلاحات است. چرخه کار را تا اصلاح نکند دست برنمیدارد. به خوبی از پس اصلاحات گمرک برآمد و به نظر میرسد قدرت شخم زدن نظام معیوب مالیاتی را نیز دارد. کرباسیان استاد ارتباط است و به واسطه قدرت اجرایی و تعامل بالا بهطور قطع میتواند یکی از وزرای موفق اقتصادی این دولت باشد. به این ترتیب فکر میکنم ترکیب تیم اقتصادی با ورود دو چهره جدید، بهطور تقریبی در تداوم تیم قبلی عمل خواهد کرد. بهویژه اینکه چهرههای موثر تیم قبلی همچنان در دولت حضور دارند. اسحاق جهانگیری، معاون اول سرشناس و قابل احترام که به واسطه تجربه و تسلطی که دارد، نقش تعیینکنندهای در سیاستگذاری خواهد داشت. او درد اقتصاد ایران را خوب میداند و از مطلعترین افراد نسبت به مسائل حال حاضر کشور است. محمد نهاوندیان نیز بدون شک نماینده بخش خصوصی در دولت دوازدهم است که پیش از این گرفتار حواشی و تشریفات دفتر رئیسجمهوری بوده و اکنون با فراغ بال میتواند روی مسائل اقتصادی تمرکز کند. او همچنین نزدیکی زیادی به رئیسجمهوری روحانی دارد که در پیشبرد برنامههای تیم اقتصادی بسیار موثر خواهد بود. وجود مسعود نیلی که اشراف کاملی به مسائل اقتصاد ایران دارد بهطور قطع برای دولت دوازدهم ارزشمند خواهد بود. او اکنون دستیار اقتصادی رئیسجمهوری است و در نشستهای دولت شرکت میکند. نزدیکی بیشتر او به رئیسجمهوری نویدبخش تحولات بنیادین در اقتصاد ایران است.
