سرمایهگذاری خطرپذیر یا سرمایهگذاری در شرکتهای نوپا (Venture Capital) یا سرمایهای که از سوی سرمایهگذاران برای شرکتهای استارتآپی و کسبوکارهای کوچک فراهم میشود، در سالهای اخیر با سرعت زیادی رشد کرده که از آنها همواره به عنوان «سرمایهگذاری خوب» یاد شده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: این نوع سرمایهگذاری درواقع نوآوری و سرمایهگذاری بلندمدت را ترویج میکند، هرچند در همه صنایع به اندازه کافی نمیتوان از این نوع سرمایهگذاری جذب کرد. از نظر سرمایهگذاری خطرپذیر در سطح جهانی امریکا با ۸/۵۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ میلادی (۹۴-۹۳) پیشتاز بوده است. در این کشور به ترتیب صنعت نرمافزار با ۲/۳۶درصد، بیوفناوری با ۳/۱۷درصد، رسانه و سرگرمی با ۵/۹درصد، وسایل و تجهیزات پزشکی با ۱/۷درصد و خدمات فناوری اطلاعات با ۶درصد پنج بخشی هستند که بیشترین جذب سرمایه از نوع خطرپذیر را در امریکا دارند. اما در زمینه سرمایهگذاری برای کسبوکارهای نوپا و کوچک داستان اروپا با امریکا متفاوت است. این تفاوت در یک یا چند عامل جزئی نیست بلکه اروپاییها و امریکاییها ۳۶۰ درجه از این نظر با هم در تضاد هستند. در ۱۰ سال گذشته روندهای طی شده در این زمینه بهخوبی نمایانگر این تفاوتها هستند. در سالهای ۲۰۰۷ (۸۶-۸۵) تا ۲۰۱۱میلادی (۹۰-۸۹) سرمایهگذاری خطرپذیر در اروپا در خط سرعت قرار گرفت. البته هنوز تا رسیدن به امریکا از نظر اندازه فاصله داشت. در سال ۲۰۱۱ میلادی (۹۰-۸۹) در اروپا بیش از ۱۴۰۰ سرمایهگذاری خطرپذیر انجام شد که در مقایسه با حدود ۴هزار سرمایهگذاری خطرپذیر امریکایی بسیار کمتر بود، هرچند اروپاییها در این زمینه خوب جهش کرده بودند. میانگین سرمایهگذاری اروپاییها نزدیک به ۵ میلیون دلار بود درحالیکه امریکاییها ۷ میلیون دلار در این زمینه سرمایهگذاری کردند. اعداد و درصدها بهخوبی نشان میدهد اروپاییها اگرچه در مقایسه با امریکا دیرتر پا به این میدان گذاشتند اما با سرعت مسیر پیشرفت را طی کردند. در ۵ سال پس از آن یعنی ۲۰۱۲ (۹۱-۹۰) تا ۲۰۱۶ میلادی (۹۵-۹۴) اما اروپا همچنان به رشد و پیشرفت خود ادامه داد و امریکا در سطحی به طور تقریبی ثابت و کمنوسان در این زمینه سرمایهگذاری کرد. حالا پایتختهای زیادی در اروپا ازجمله لندن و برلین ازجمله هابهای فناوری در جهان هستند. محبوبترین صنایع یا به عبارت بهتر بخشهای استارتآپی که بیشترین سرمایه خطرپذیر در اروپا را جذب میکنند از این قرارند: فینتک «فینتک» (FinTech) که کوتاهشده عبارت «فناوری مالی» (Financial Technology) است درواقع یکپارچه کردن فعالیتهای مالی چون خرید و فروش سهام، وامدهی، انتقال پول و سایر فعالیتها با فناوریهای روز است. این صنعت به قرن حاضر تعلق دارد و طبیعی است که یکی از محبوبترین صنایع برای سرمایهگذاری، آنهم از نوع خطرپذیر باشد. استارتآپهایی که در این زمینه ایجاد میشوند نهتنها کارکرد بانکها را تغییر دادهاند بلکه سرمایههایی را جذب خود میکنند که دههها دستنخورده باقی مانده بودند. لندن یکی از قطبهای اروپایی در راهاندازی استارتآپهای فینتک است. درباره اینکه لندن هاب اروپایی در این زمینه و بهطورکلی بخش مالی باقی میماند یا خیر بحثهای زیادی وجود دارد و باید دید پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا همچنان لندن قطب اروپایی خواهد بود یا خیر. در ۵ سال گذشته استارتآپهای مالی در اروپا در قالب ۳۰۶ قرارداد بیش از ۳/۲ میلیارد دلار رشد داشتند. کلینتک «کلینتک» (Cleantech) فناوری است که تاکید بر دوستدار محیطزیست بودن محصولات، خدمات یا حتی مقررات، آنهم بهطور همزمان دارد. هرچند رسانهها تمایل دارند روی بخش مصرفکنندگان تمرکز کرده و از نرمافزارها، گوشیها و فناوریهای تازه سخن بگویند، اما سرمایهگذاران قاره سبز بهتازگی تمایل خود را نسبت به افزایش سرمایه در استارتآپهای کلینتک نشان دادهاند. از سال ۱۹۹۹ (۷۸-۷۷) به بعد سرمایهگذاری در این بخش بیش از ۱/۲ میلیارد دلار بوده است. کلینتک طیف گستردهای از کسبوکارها از کشاورزی تا انرژیهای تجدیدپذیر و مدیریت پسماندها را دربر میگیرد. نرمافزار صنعت نرمافزار که بهقول مارک اندرسون، یکی از بنیانگذاران شرکت «نتاسکیپ» (Netscape) «دنیا را میخورد»، در سالهای اخیر یکی از علاقهمندیهای جدی سرمایهگذاران خطرپذیر اروپایی بوده است. صنایع سنتی در این سالها بهخوبی مشاهده کردهاند که نرمافزارها چگونه به پیشبرد کارشان کمک کردهاند. بنابراین سرمایهگذاران به سمت سرمایهگذاری در این بخش رفتهاند. در بین سالهای ۱۹۹۹ (۷۸-۷۷) تا ۲۰۰۴ میلادی (۸۳-۸۲) سرمایهگذاری در بخش نرمافزار ۲ میلیارد دلار افزایش یافت که دوران اوج سرمایهگذاری در این بخش بهشمار میآید. در این مدت ۶۳۸ سرمایهگذاری در استارتآپهای نرمافزاری اروپایی انجام شد. سختافزار سالها بود که سرمایهگذاران خطرپذیر در اروپا بهجای توجه به سختافزار همه توان خود را برای سرمایهگذاری در بخش نرمافزار گذاشته بودند. برای سرمایهگذاران بهطور قطع سرمایهگذاری بر نرمافزارها هزینه کمتری نسبت به ساخت اجزای سازنده، تولید و خروجی فیزیکی موردنیاز برای ساخت نرمافزارها داشت. البته سرمایهگذارها سختافزار را از یاد نبردند و سرمایهگذاری بر این بخش را تعطیل نکردند. بین سالهای ۲۰۰۹ (۸۸-۸۷) تا ۲۰۱۴ میلادی (۹۳-۹۲) تعداد ۴۱۷ سرمایهگذاری برای استارتآپهای سختافزاری انجام شد که در مجموع کمی بیشتر از ۲ میلیارد دلار ارزش داشت. در این میان وبسایتهای سرمایهگذاری جمعی نقش مهمی در جذب این نوع سرمایهها داشتند. تلفن همراه پنجمین علاقهمندی مهم سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری در بخش استارتآپها در اروپا تلفن همراه است. تلفن همراه در واقع نحوه کار کسبوکارها و رفتار کاربرانش را تغییر داده و باعث سربرآوردن بسیاری از استارتآپها در دنیای امروز شده است. این استارتآپها یا بهطورکلی خدمات تازهای ارائه میکنند یا باعث تغییر و تحول در صنایع سنتی شدهاند. در پنج سال گذشته استارتآپهای موبایلی در اروپا بیش از ۹/۱ میلیارد دلار سرمایه جذب خود کردهاند که در قالب ۴۸۸ قرارداد تنظیم شده است. کسبوکارهای مبتنی بر تلفن همراه پس از نرمافزارها از نظر عدد و رقم دومین حوزه موردعلاقه سرمایهگذارها برای سرمایهگذاری است. باوجود آنکه نفوذ تلفن همراه در میان ۵ بازار بزرگ اروپا بسیار زیاد است هنوز فرصتهای سرمایهگذاری بسیار خوبی در شرق قاره سبز در این زمینه وجود دارد که این یعنی فرصت برای سرمایهگذارها هم تمام نشده است. به هر حال رویکرد اروپاییها به سرمایهگذاری خطرپذیر در این سالها مشهود است. سرمایهگذاری که حاصل پیشرفتهای عجیب و غریب فناوری در قرن حاضر است و به عبارتی تازه در ابتدای راه قرار دارد. منبع: siteselection
