علیاصغر مونسان / رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری
ایران دارای سرمایه غنی فرهنگی، طبیعی و معنوی است. هر ۳ حوزه صنایعدستی، میراثفرهنگی و گردشگری دارای اهمیت بسیاری هستند و در بیانات رهبر معظم انقلاب نیز بر اهمیت و لزوم توسعه این ۳ حوزه تاکید شده است. همانگونه که در برنامه ششم توسعه نیز برای توسعه این حوزهها برنامهریزی و هدفگذاری شده است.
در این بین میراثفرهنگی کشور از اهمیت شایانی برخوردار است زیرا رابطه عمیق و معنادار با جامعه دارد. باید داراییها و میراث خود را چه در حوزه ملموس و چه ناملموس با ثبت جهانی به دنیا بشناسانیم که در این باره احیا و محافظت از میراثفرهنگی در کشورمان یکی از الزامات اساسی به شمار میرود. اجرای برنامههایی از قبیل احیا و ایجاد میراثفرهنگی جدید برای آیندگان، ایجاد حریم امن برای مکانهای تاریخی و ارزشمند، بهرهبرداری از ظرفیتهای مردمی مانند توسعه موزههای خصوصی، حفاظت از بناهای فرهنگی و تاریخی، اصلاح نظامنامه تعهدآور برای تمامی نهادهای حکومتی، نظارتی و اجرایی کشور در راستای حفظ و حراست از میراثفرهنگی، استفاده از ظرفیتها و حمایت از بخش خصوصی توانمند در حوزه خدمات و تولیدات و جذب سرمایهگذاران مرتبط در بهرهبرداری از بناهای تاریخی، از جمله برنامههایی است که از این پس در دستور کار سازمان قرار خواهد گرفت.
صنایعدستی یکی از حوزههای فرهنگی و اقتصادی به شمار میرود که اشتغالزایی و درآمدزایی بسیاری را برای مردم بومی و اقتصاد ملی کشور به همراه دارد. حمایت از کارگاههای تولیدی از جمله اقداماتی است که به فوریت در دستور کار سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری قرار میگیرد. احیای هنرهای سنتی در حال نابودی و زوال نیز یکی از برنامههایی است که به طور جدی در حوزه صنایعدستی اجرایی میشود. رئیسجمهوری چندی پیش تاکید کرد «یکی از مهمترین زمینههایی که با توجه به قابلیتهای تاریخی، فرهنگی و محیطی کشورمان میتواند در روند توسعه ملی موثر واقع شود، صنعت گردشگری است»، بر همین مبنا احیای نقش گردشگری در روند توسعه ملی در دستور ویژه کار قرار خواهد گرفت. صنعت گردشگری یکی از صنایع بسیار مهم در کشور به شمار میرود که ایران ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و طبیعی بسیاری در آن دارد که در این بین مدیریت احیای گردشگری امری موثر در روند توسعه ملی است.
ایران با وجود دارا بودن جاذبههای فراوان گردشگری جایگاهی مناسب و بایسته در این صنعت در میان کشورهای دنیا کسب نکرده و باید به منظور دستیابی به جایگاه شایسته ایران در عرصه گردشگری تلاش کنیم. به این منظور باید زیرساختهای گردشگری را توسعه داده، بخش خصوصی فعال در گردشگری را توانمند کرده و سایر نهادهای کشور را به همکاری دعوت کنیم. با توسعه گردشگری افزون بر توسعه اقتصادی شاهد اشتغالزایی بسیار این صنعت خواهیم بود. ایران در عرصه گردشگری در جهان رتبه ۹۳ و در خاورمیانه رتبه ۹ را کسب کرده که در شأن ایران نیست. به منظور ارتقای جایگاه گردشگری کشورمان باید گردشگری زیارتی، فرهنگی و تاریخی را گسترش داده و ایران را به یکی از مقصدهای اصلی گردشگری برای گردشگران جهانی تبدیل کنیم. یکی از اقدامات ضروری در این زمینه فرهنگسازی و ترویج فرهنگ گردشگری در کشورمان است. سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری با تعامل با دیگر نهادهای کشور میتواند صنعت گردشگری را ارتقا بخشد. با ورود هر گردشگر خارجی به کشور هزار و ۲۰۰ دلار ارز وارد ایران میشود که معادل ۳۰ تا ۴۰ بشکه نفت خام است. این در حالی است که برای استخراج هر بشکه نفت خام ۱۰ دلار هزینه میشود و با جذب گردشگران خارجی میتوان صرفهجویی بسیاری کرد. از دیگر راهکارهای جذب گردشگران خارجی معرفی ایران و جاذبههای گردشگری آن به گردشگران جهانی است.
استفاده از رویکردهای نوین و علمی در بازاریابی و جذب گردشگران که در مجامع بینالمللی گردشگری مطرح شده بهطور جدی در دستور کار سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری قرار خواهد گرفت. مرمت و معرفی میراثفرهنگی کشور به جهانیان نیز از اقداماتی است که میتواند به جذب گردشگران خارجی کمک کند. در نهایت میتوان گفت؛گردشگری ایران نیازمند اصلاحات ساختاری علمی و تاسیساتی است. تمامی زیرساختهای گردشگری باید تکمیلشده و کیفیت خدمات رسانی در این صنعت باید بهبود یابد. در استانهای کشور نیز میتوان گردشگری را به عنوان معیشت و اقتصاد مکمل توسعه داد.