تالابها منشأ خدمات و کارکردهای متعدد و بیشماری هستند که از مهمترین آنها میتوان به تامین معیشت و کمک به اقتصاد جوامع محلی حاشیه تالابها نام برد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از دیگر کارکردهای مهم تالابها میتوان به جلوگیری از تولید ریزگردها اشاره کرد که با توجه به اتفاقهای اخیر در برخی استانهای کشور، حفاظت و نگهداری مناسب از تالابها برای بهرهمندی از این خدمات بسیار ضروری است.به گفته کارشناسان، حفاظت، احیا، مدیریت و بهرهبرداری مناسب از تالابهای کشور همان برنامه متفاوتی است که برای نخستین بار جزو وظایف سازمان حفاظت محیطزیست در برنامه ششم توسعه گنجانده شد، تکلیفی که تا پیش از این کمتر رنگ و بوی قانونی به خود گرفته بود.مسئولان حوزه محیطزیست از مشکلات و خشکیهای پیدرپی تالابهای کشور گلایه میکنند، آنها برنامهریزی برای احیای تالابها را تنها تشکیل کارگروه نمیدانند بلکه بر این باورند که حقابههای مرزی باید تامین شود اعتبارات مصوب اختصاص، وزارت نیرو و نفت نیز عملیات خود در تالابهایی مانند هورالعظیم، جازموریان، هامون و... را مدیریت کنند، همچنین کارشناسان خبره و متخصص به کار گرفته شود و ضمن تدوین سند بالادستی شفاف و روشن از آسیبهای ناشی از گرد و غبار مانند دفن بسیاری از روستاها زیر شنهای روان جلوگیری شود. تالاب میانکاله، دریاچه پریشان، دریاچه ارومیه، دریاچه نیریز، مرداب انزلی، تالاب شادگان، هامون و هیلمند، دریاچه قوپی، هامون پوزاک، شورگل، بندر کیاشهر، امیرکلایه، قوری گل، مجموعه آلاگل، آلما گل و آجی گل، خوران، مجموعه رود شور، رود شیرین و رود میناب، رود گز و رود حرا، تالاب گاوخونی، خلیج گواتر، جزیره شیدوار، تالاب قمیشان و تالاب فریدونکنار، تالابهای بینالمللی ایران هستند که وضعیتهای مختلفی دارند.بر اساس آمارهای سازمان حفاظت محیطزیست، هماکنون ۶ تالاب در فهرست تالابهای درمعرض خطر قرار گرفته است که این تالابها در شرایط بسیار بحرانی قرار دارند از مهمترین آنها میتوان به تالاب هامون هیلمن، صابوری در جنوب شرق و تالاب انزلی و بختگان اشاره کرد.بر اساس آمارها بیش از ۵۰ درصد تالابها و دریاچههای کشور خشک شدهاند که عوامل متعدد در تخریب آنها نقش دارد. این عوامل شامل صنایع، سکونتگاهها، انتقال برق و بهرهبرداری ناپایدار از تالابها است. خشکسالی و برداشتهای بیرویه و غیرکارشناسانه از تالابها و دریاچهها از مهمترین عواملی است که مرگ تدریجی آنها را رقم زده است.شناخت و تعیین مقدار کمی ناپایداریهای اکوسیستمهای تالابها از جمله میزان کمبود منابع آب، مقادیر فزاینده مصارف آب در بخشهای مختلف حوزههای تالابی، شناسایی میزان آلایندهها و رسوبات خارج از حد تحمل محیط مهمترین اولویتهای احیای تالابهای کشور است. در اینباره نماینده مردم نکا، بهشهر و گلوگاه و رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به وضعیت تالابهای کشور گفت: برنامه ششم توسعه نخستین برنامه توسعهای کشور بود که در حوزه احیای تالابها تکلیف جدی را برای دولت مشخص کرد، متاسفانه ۵۰ درصد تالابهای کشور خشک شدند. محمدعلی شاعری در گفتوگو با صمت با بیان اینکه تالابهای خشک شده به کانون ریزگردها تبدیل شده است، افزود: زیستگاههای طبیعی با خشک شدن تالابهای کشور از بین رفتهاند، متاسفانه تالابهایی مانند هورالعظیم، میقان، ارومیه، هامون و میانکاله یا خشک شدند یا در معرض خشک شدن هستند. او ادامه داد: با تخریب و نابودی تالابها شرایط اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی محیطزیستی مناطق اطراف آنها دچار نوسان و چالش میشود. نماینده مردم نکا، بهشهر و گلوگاه و رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بهبود وضعیت تالابها نیازمند حمایت بودجهای دولت است، تصریح کرد: دولت باید با اختصاص منابع، بخش خشک شده تالابها را احیا کند، از این رو در برنامه ششم توسعه به عنوان وظایف مترقی محیطزیستی به احیای تالابها پرداخته شده است، این عوامل موجب تحقق توسعه پایدار، پیشگیری و مقابله با ریزگردها و احیای تنوع زیستی کشور خواهد شد. شاعری تصریح کرد: دیپلماسی ما در سیاست خارجی باید در جهت محقق شدن حقوق محیطزیست استانهای مرزی باشد که متاسفانه در سالهای گذشته فعالیت چشمگیری در این زمینه انجام نشده است. تالابها مزایای اقتصادی برای کشور دارند نماینده مردم شوش و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی گفت: یکی از موضوعاتی که امروز در کشور وجود دارد، مسئله و مشکلات زیستمحیطی است، این مشکل باید جدی گرفته شود که برای رفع آن نیاز به اراده ملی است. راضی نوری در گفتوگو با صمت با اشاره به مشکلات و عوامل تهدیدکننده تالابهای کشور افزود: تغییرات اقلیمی، طرحهای توسعه منابع آب به ویژه طرحهای نوسازی و تغییرات کاربری حاشیه تالابها از عوامل مهمی است که به خشک شدن تالابهای کشور منجر شده است. او با بیان اینکه وضعیت تالابهای کشور نگرانکننده است، ادامه داد: یکی از علتهای ریزگردهای امروز کشور ناشی از وضعیت تالابهاست زیرا در سالهای گذشته در حفظ پوشش گیاهی و جلوگیری از خشک شدن تالابها اقدامات کمی انجام شده است. نماینده مردم شوش و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه زندگی انسانها تا حدودی به وجود دریاچهها و تالابها بستگی دارد، تصریح کرد: تالابها خدمات بسیاری به محیطزیست ارائه میکنند که از جمله آنها میتوان به کنترل سیلابهای ویرانگر و رسوب رودخانهها، تنظیمکننده اقلیم محلی و تلطیفکننده هوا و همچنین تثبیت ازت درهوا اشاره کرد. نوری با بیان اینکه تالابها گاهی مزایای اقتصادی چشمگیری برای کشور دارند، تاکید کرد: تامین آب، ماهی، منابع انرژی و تولید داروهای گیاهی از جمله مزایای اقتصادی مهمی است که تالابها و دریاچهها برای کشور دارند. از نگاه کارشناسان، هرچند توسعه بینظم و صنعتیشدن افسارگسیخته که دامنگیر بیشتر کشورها شده خسارت بسیاری به تالابها و فرهنگهای حاشیهای آن وارد کرده است اما امید میرود با رویکرد جهانی به احیای فرهنگهای مرتبط به تالاب از باورهای مثبت در جهت حفظ و احیای تالابها و بهرهبرداری خردمندانه از آنها اقدام شود.
