فناوری اطلاعات و نقش آن در ایجاد شهر الکترونیکی فناوری اطلاعات به عنوان عمدهترین محور تحول و توسعه در جهان امروزی مطرح شده و دستاوردهای ناشی از آن به گونههای مختلف در زندگی مردم تاثیرگذار بوده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: این تحولات واژههایی مانند تجارت الکترونیک، بانکداری الکترونیک، شهر الکترونیکی و حتی دولت الکترونیکی را به همراه داشته است. براساس این تغییرات، کشورهایی که از جوامع صنعتی و سنتی خود را به سمت جامعه اطلاعاتی تبدیل کردهاند ملزم هستند راهکارهایی را برای هماهنگسازی جامعه و شهروندان برای برخورداری از خدماتی که ازسوی دولتها ارائه میشوند ایجاد کند.تعریفی کلی که بتواند مفهوم شهر الکترونیکی را به صورت جامع ارائه دهد به این صورت است که شهر الکترونیک، شهری است که اجرای بیشتر فعالیتهای آن از طریق امکانات مبتنی بر اینترنت و شبکههای الکترونیک امکانپذیر باشد. در چنین شهری ضرورتی ندارد مردم برای انجام کارهای روزمره خود وقت زیادی صرف کنند. بلکه تمام این کارها را میتوانند از طریق سختافزارهای فناوری از جمله رایانههای شخصی و اتصال به شبکه جهانی انجام دهند. توسعه الکترونیکی سالهای زیادی است که به صورت عملی در بسیاری از کشورهای جهان در حال اجراست که علاوه بر بازگشت سرمایههای هنگفت، موجب صرفهجوییهایی قابلتوجه در منابع و ظرفیتهای مختلف کشورها میشود.بحث ایجاد و پیادهسازی شهر الکترونیک و خدماترسانی از طریق فناوری اطلاعات از مقولههایی است که این امکان را برای شهروندان میدهد تا دسترسی به اطلاعات و خدمات دولتی و همچنین زمینه اصلاح کیفیت خدمات و ارائه فرصتهای گستردهتر برای مشارکت در فرآیندها و نمادهای مردمسالار یک کشور را فراهم کند. به گفته کارشناسان آنچه مسلم است هر کشور متناسب با موقعیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود اهداف خاصی را در زمینه ایجاد شهرهای الکترونیکی مدنظر قرار میدهد. براین اساس همه شهرهای الکترونیکی اهداف یکسانی ندارند و ممکن است در برخی زمینهها با یکدیگر متفاوت باشند اما در مجموع میتوان موارد مشترک فراوانی را در بین آنها پیدا کرد.توسعه اقتصاد پایدار، ارتقای مدیریت شهری، بهبود بخشیدن به کیفیت خدمات و بالا بردن استانداردهای زندگی شهروندان، آماده کردن شهروندان برای زندگی در جامعه اطلاعاتی و موارد دیگر از اهداف شهرهای الکترونیکی به شمار میرود. در این باره عضو شورای اسلامی شهر تهران گفت: امروز استفاده از فناوریهای جدید، رسانه و ارتباطات الکترونیک نقش بسیار مهمی در فعل و انفعلات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی دارد، همواره در بسیاری از کشورهای دنیا از الکترونیک استفادههای مطلوب میشود. غلامرضا انصاری در گفتوگو با افزود: هند، مالزی و ایرلند جنوبی جزو کشورهایی بودند که در دو دهه گذشته بیشترین مشکلات اقتصادی را داشتند اما با تسلط به زبان دوم و به رسانههای الکترونیکی امروز بخش قابلتوجهی از تولید ناخالص ملی و درآمدهای پایدار را برای شهروندان خود ایجاد کردهاند، همچنین تولید نرمافزارها و خدمت به تولید علمی و فرهنگی که امروز در سطح دنیا در شبکههای دیجیتالی امکانپذیر است را در صنعت اقتصادی و ارزشافزوده اقتصادی قرار دادند. او ادامه داد: بنابراین باید برای کاهش تردد، ارزشافزوده اقتصادی، کاهش ترافیک، دسترسی آسان به خدمات و دسترسی راحت خدمات به دستگاههای عمومی و دولتی، استفاده از شبکههای الکترونیک را در دستور کار قرار داد، در کشورهای در حال توسعه مانند هند، مالزی و ایرلند جنوبی که به این مهم توجه داشتند امروز کارهای بسیار گستردهای انجام شده است. عضو شورای اسلامی شهر تهران تاکید کرد: خوشبختانه در بعد دانش فنی این ظرفیت را به صورت جدی در کشور دنبال میکنیم، نسل جدید تحصیلکرده ما، تفاوت نسبی زبان و دسترسی به ابزارهای الکترونیک را به صورت مطلوبی آموختهاند که در بعد فرهنگی، اجتماعی و سرگرمی از آن استفاده میشود. انصاری تصریح کرد: اگر این عزم در داخل کشور ایجاد شود ما بخشی از این ظرفیت که بسیار قابل توجه است را به تولید دانش و همچنین کارهایی که در حوزه الکترونیک انجام داد اختصاص میدهیم، بنابراین میتوانیم از این ظرفیت در جهت رشد و توسعه هم استفاده کنیم، رسیدن به این امر مهم مستلزم زیرساختهاست. او اظهار کرد: در این زمینه باید شبکه فیبر نوری را در شهرهایی که داوطلب استفاده از این ظرفیت هستند ازسوی مسئولان شهری و مسئولان منطقهای و ملی در دستور کار قرار گیرد، بالا بردن ظرفیت شبکه اینترنتی و سرعت بهتر و توسعه فیبر نوری در سطح مصرفکنندگان جزء و خانوادهها میتواند این ابزار را در اختیار نسل جویای کار و نسل تشنه حرکتهای روزآمد قرار دهد، در این زمینه اقدامات گستردهای میتوان انجام داد. عضو شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به اینکه امروز در کلانشهرها با معضل ترافیک و آلودگی هوا رو به رو هستیم، بیان کرد: همچنین با خدمات ناکارآمد که ازسوی دستگاههای عمومی و اجرایی برای شهروندان در شبکه بانکی و نیز شبکه خدماتی و شبکههای دیگر تولید خدمت انجام میشود، میتوانیم بخش قابلتوجهی از خدمات را در فضای اینترنت برد و از این فضا استفادههای مطلوب کرد، ۴ عامل کاهش آلودگی هوا، کاهش ترافیک، کاهش تردد، کاهش اتلاف وقت شهروندان از مواهبی است که میتواند با دسترسی به شبکههای الکترونیک هم برای شهروندان و هم برای کشور به وجود آورد. شهر الکترونیک، عامل کاهش هزینهها نماینده مردم شیراز و عضو کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در سالهای گذشته با توجه به افزایش جمعیت، تقاضا برای خدمات مختلف شهرداریها افزایش یافته است، گفت: ارائه خدمات شهرداری به صورت الکترونیک یکی از بهترین راهکارها درباره ارتقای سطح خدماتدهی به شهروندان است. فرجاله رجبی در گفتوگو با افزود: از مزایای اقتصادی شهر الکترونیک میتوان کاهش هزینههای تردد شهری، افزایش سرمایهگذاری در نتیجه گسترش ارتباطات جهانی، صرفهجویی در مصرف سوختهای محدود، تسهیل انجام امور اقتصادی (به دلیل۲۴ ساعته بودن) را نام برد. او تصریح کرد: کاهش آلودگی هوا، کاهش ترافیک شهری، تسریع در برطرف شدن مشکلات ایجاد شده در شهر با ایجاد ارتباط مستقیم بین مسئولان با شهروندان، صرفهجویی در وقت و انرژی از طریق کاهش جابهجایی در اثر الکترونیکی شدن فعالیتها، جلوگیری از سرمایهگذاری بیشتر روی روشهای قدیمی اداره شهر، افزایش نظم اداری و کارآفرینی در سطح شهر از دیگر مزایای ایجاد شهر الکترونیک بهشمار میرود. نماینده مردم شیراز و عضو کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه صرفهجویی در مصرف انرژی از نقاط مثبت استقرار شهر الکترونیک است اظهار کرد: با تحقق سریعتر شهر الکترونیکی در کشورمان، علاوه بر افزایش کیفیت و سرعت ارائه خدمات و رفاه شهروندان، کاهش استفاده از منابع انرژی و آلودگیهای زیستمحیطی محقق شده و باید در آینده به منظور دستیابی به این امر گامهای ارزندهتری برداشته شود. رجبی بیان کرد: شهر الکترونیکی نیازمند شهروندانی است که بتوانند به خوبی از این خدمات استفاده کنند، بنابراین لازم است، آموزشهای لازم را در حد وسیع یاد بگیرند و تغییراتی را در فرهنگ و تفکر خود در زمینه دریافت خدمات به وجود آورند. وی افزود: باید برای فرهنگسازی از طریق جلب همکاری اصحاب رسانه همچنین توزیع بروشور، اقشار مختلف مردم را به شیوه گسترده با مزایای اجرای شهر الکترونیک، راهکارهای ایجاد آن و چالشهای پیشرو آشنا کرد تا مسیر برای اجرای این طرح در ابعاد مختلف هموار شود. از نگاه کارشناسان، حرکت به سمت شهرهای الکترونیک با توجه به افزایش جمعیت و تغییر ساختار روابط بین افراد امری اجتنابناپذیر است. شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک با توجه به اینکه بخشی از پروژه دولت الکترونیک است و از منظر برخی صاحبنظران نقطه آغاز دولت الکترونیک به شمار میرود، همچنین جهان به سمت الکترونیکی شدن پیش میرود ما برای تعاملات و ادامه حیات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و... خویش ناگزیر به پیوستن به این جریان هستیم و این امر بدون داشتن شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک به طور تقریبی محال و غیرممکن است.عوامل متعددی وجود دارد که مسئولان را تشویق میکند تا جوامع خود را به سمت الکترونیکی شدن سوق دهد و موجبات توسعه فناوری اطلاعات را در کشورهای خود فراهم آورند و این برنامه جز با ایجاد و راهاندازی شهرهای الکترونیکی میسر نخواهد شد.