هشتمین کمیسیون مشترک ایران و ۱+۵ در حالی روز جمعه ۳۰ تیر در وین برگزار شد که مقامات ایرانی در ماههای اخیر بارها از بدعهدی امریکاییها گلهمند بودند و حتی شرکتهای خارجی و اروپایی نیز به فشارهای امریکا برای همکاری نکردن با ایران اعتراف کردهاند بنابراین محور گفتوگوهای هشتمین کمیسیون، رفتارهای بیثبات امریکا در قبال برجام خواهد بود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: هشتمین کمیسیون مشترک با حضور «سیدعباس عراقچی» و «مجید تختروانچی» معاونان وزیر امورخارجه ایران و نمایندگان ۶ کشور مقابل (امریکا، فرانسه، روسیه، چین، انگلیس و آلمان) در وین برگزار میشود تا آخرین تحولات در این زمینه مرور و راهحلهایی برای رفع موانع اجرای برجام اتخاذ شود. به گزارش صمت ترامپ که با رویکرد ضد برجامی تبلیغات انتخاباتی خود را پیروز شده بود در دولت نیز همین رویه را دنبال کرد هرچند نوسانهایی در موضعگیری علیه ایران داشته اما همواره مخالفت خود را با برجام نمایان ساخته اما آنچه باعث فشار به ترامپ شد فضای بینالمللی بود که این توافق را متعلق به همه کشورهای مذاکرهکننده میدانست و دولت امریکا را مجبور کرد واکنش منطقیتری نسبت به توافق داشته باشد به همین دلیل دولت واشنگتن سعی کرد به صورت غیرمستقیم فشار به برجام را افزایش دهد. بر پایه برجام، رئیسجمهوری امریکا باید هر ۳ ماه گزارشی از پایبندی ایران به اجرای توافق در اختیار مجلس نمایندگان ایالات متحده قرار دهد. بنابراین، فروردین ماه نخستین گزارش ترامپ به این مجلس ارسال شد و در روزهای آینده نیز رئیسجمهوری امریکا گزارش دیگری را در اینباره تقدیم کنگره میکند. امریکا از یک طرف معتقد به پایبندی ایران به برجام است و از طرف دیگر به بررسی و تجدیدنظر در توافق اصرار میورزد. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در این باره گفته است: ایران مثل سایر کشورهای طرف این توافقنامه درباره استراتژیهای دولت ترامپ دچار سرگردانی شده به طوری که مشخص نیست آیا ترامپ خیال پاره کردن این توافقنامه را دارد یا به دنبال مذاکره دوباره است. معلوم نیست دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند اما من تصور میکنم که آنها به این آگاهی رسیدهاند که پاره کردن این توافقنامه چیزی نیست که مورد استقبال جهانی قرار بگیرد. بسیاری بر این باورند که هدف امریکا از تصویب و اعمال تحریمها، تحریک و وسوسه جمهوری اسلامی به پشت پا زدن به برجام است تا به جهان اعلام کنند نباید به ایران اعتماد کرد. این در حالی است که ایران خود در چند ماه گذشته قربانی تروریستهای منطقهای بوده و همواره برای ایجاد ثبات در منطقه به کشورهای همسایه کمک کرده است هرچند این رویکرد به مذاق برخی از همسایگان خوش نیامده با این حال تصمیمات بیثباتکننده امریکاییها ادامه داشته و مجلس شورای اسلامی نیز به اقدامات ضدایرانی کنگره پاسخ داده است به گونهای که نمایندگان مجلس ۲۷ تیر با ۲۱۱ رای موافق با یک فوریت طرح قانونی مقابله با اقدامهای ماجراجویانه و تروریستی امریکا در منطقه موافقت کردند. ایران در چند سال گذشته رویکردی تعاملی پیش گرفته است به همین دلیل مذاکرات با کشورهای غربی را حصول توافق قرار داد از این رو رفتار امریکاییها تنها به ناامنی منطقه خاورمیانه و بیاعتباری خودش در سطح بینالملل ادامه خواهد داد. به نقل از ایرنا، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه پس از دیدار و گفتوگو با یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: هر چند ماه لازم است که مسائل و مشکلات هنگام اجرا مرور و راهحلی برای آنها پیدا و حل و فصل شود. خوشبختانه با فضای خوبی که میان ایران و آژانس وجود دارد، این کار بهخوبی انجام میشود. این بار هم مسائلی وجود داشت که هنگام اجرا مشکلاتی ایجاد کرده بود که با آقای آمانو مطرح شد و به درک مشترکی درباره این مسائل و اجرای آنها رسیدیم. معاون وزیر امورخارجه تاکید کرد: مسئله مهم این است که جمهوری اسلامی ایران به تعهدات برجامی خود پایبند بوده و در گزارشهای مختلف آژانس هم بهخوبی منعکس شده و این نقطه قوت جمهوری اسلامی ایران است که در مقابل همه بدعهدیهایی که امریکا و دیگران ممکن است کرده باشند در عرصه بینالمللی بنا به گواهی آژانس به تعهدات خود پایبند است که تا حدی نتیجه همکاری خوبی است که میان ایران و آژانس وجود دارد. عراقچی درباره مسائل مطرح شده با آمانو گفت: جلسات مستمری میان کارشناسان ما و سازمان انرژی اتمی و آژانس وجود دارد و برخی موارد هست که نیاز به تصمیمات در سطح سیاسی دارد و من در سفرهایی که به وین دارم در این زمینه گفتوگو میکنم و این مسائل هم حل و فصل میشود. تصمیمات فنی این جلسات درباره نحوه کار آژانس در ایران نسبت به برجام است؛ ما قواعد و ضوابطی داریم که آژانس باید با آنها هماهنگ شود. عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره جلسه کمیسیون مشترک و پاسخ ایران به نقض برجام به وسیله امریکا گفت: بررسی آخرین وضعیت اجرای برجام و گلایههایی که ایران از امریکا دارد در جلسه روز جمعه کمیسیون مشترک برجام مطرح میشود. کمیسیون مشترک برجام محیط مناسبی را فراهم میکند برای اینکه دیدگاههای کشورهای مختلف در آنجا مطرح و سوء تفاهمات رفع شود و اعتراضات و اشکالات در آنجا بحث و بررسی شود. در طول یک سال و نیمی که از اجرای برجام گذشته ایران به گواهی آژانس همواره به تعهدات خود پایبند بوده اما طرف مقابل بهویژه دولت امریکا در عملکرد خود بدعهدی، پیمانشکنیها، تاخیرها و تعللهای زیادی داشته و ما همواره در کمیسیون مشترک درباره آنها بحث کردیم که برخی از آنها جبران شده است. رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام افزود: البته جمهوری اسلامی ایران خودش درباره اینکه بدعهدی امریکا و در نهایت نقض برجام ازسوی امریکا با چه عکسالعملی مواجه شود، تصمیم میگیرد و برجام چنین اختیاری را به ایران داده است. اگر از مکانیزمهای حل اختلاف در برجام نتیجه نگیریم، گزینههایی در مقابل خود داریم که درباره ابعاد آنها بررسیهای لازم را کردهایم و با توجه به شرایط تصمیم میگیریم. نقض برجام و پایبند نبودن امریکا به برخی از تعهداتش در برجام روشن است. درباره اینکه این پایبند نبودن با چه عکسالعملی باید مواجه شود و اینکه اولا نقض شده یا نه و چه درجهای داشته و آیا نقض فاحش بوده یا نه، مواردی است که هیات نظارت بر برجام درباره آن تصمیم میگیرد. حتی امریکا حق اجرا نکردن تعهدات برجام را ندارد رئیس اداره کنترل تسلیحات و منع گسترش تسلیحات وزارت خارجه روسیه با تاکید بر اینکه «هر کشور شریک برجام حتی امریکا باید تعهدات خود را خوب اجرا کند» خاطرنشان کرد: واشنگتن در اجرای شرایط این توافق بینالمللی بسیار بد عمل میکند. میخائیل اولیانوف گفت: شرایط بازی معینی وجود دارد که باید رعایت شود، حتی اگر کشور بزرگ و بانفوذی مانند امریکا باشد. اولیانوف به خبرگزاری اسپوتنیک گفت: برجام گامهای معینی را برای ایران پیشبینی کرده بود که منصفانه اجرا میکند و در این توافق بینالمللی اقدامات متقابل برای گروه ۱+۵ شامل کشورهای غربی و اعضای غیرغربی آن هم تعیین شده است. طرف امریکایی آنچه را که مربوط به سهم خود در برجام و تعهدات در حل و فصل وضعیت پیرامون برنامه هستهای ایران میشود بسیار بد اجرا میکند. رئیس اداره کنترل تسلیحات و منع گسترش تسلیحات وزارت خارجه روسیه همچنین گفت: بانکهای امریکا و ساختار مالی این کشور، سیستم مالی جهانی را (در مسئله همکاری با ایران) به هراس انداختهاند. طرفها در اروپای غربی اغلب گلایه میکنند که حتی نمیتوانند با بودجه دولتی هزینه برگزاری سمینارها را بپردازند و نام ایران بانکها را به هراس میاندازد. این مسئله ناراحتکننده است. قراردادهایی مانند «توتال» یک چالش دیپلماتیک برای امریکا «مایک پمپئو» رئیس سازمان سیا عصر پنجشنبه (به وقت محلی) در نشست امنیتی سالانه موسسه اسپن (ASPEN) با اشاره به قرارداد نفتی که به تازگی میان ایران، فرانسه و چین به امضا رسید اینگونه مراودات تجاری را چالشی دیپلماتیک در مسیر اجرای سیاستهای امریکا توصیف کرد. به گزارش ایرنا، وی با اشاره به تحولات سوریه مدعی شد ایران در حال گسترش نفوذ خود در این کشور است. پمپئو با طرح این ادعای تکراری که ایران بزرگترین کشور حامی تروریسم است، گفت: آنها اکنون پایگاه قابل توجهی در سوریه دارند. وی در ادامه صحبتهای خود با انتقاد از توافق هستهای گفت: برجام منافع محدودی مانند افزایش نظارت و توقف تعدادی سانتریفیوژ را به همراه داشت اما چالش اصلی اینجاست که این توافق در کوتاهمدت، این قابلیت را در اختیار ما قرار نمیدهد که تمامی فعالیتهای احتمالی ایران را رصد کنیم. وی افزود: توافق هستهای تنها بخش بسیار محدودی از نمودار مخاطره ایران را شامل میشود. رئیس سیا ادامه داد: این موضوعی است که دولت روی آن متمرکز شده است. ما پیوسته در تلاش هستیم تا ببینیم چطور میتوانیم ایران را نه تنها در زمینه هستهای که در تمامی زمینهها عقب برانیم. ایران در پایبندی به برجام مانند یک مستاجر بد است که اجاره بهای خود را پرداخت نمیکند. وقتی به این مستاجر زنگ میزنید برای شما یک چک میفرستد که پاس نمیشود و بعد دوباره یک چک دیگر میدهد. وی افزود: روز بعد یک مبل قدیمی را در حیاط جلویی میگذارد و وقتی از او میخواهید که این مبل را بردارد، آن را به حیاط پشتی میبرد. پایبندی ایران به توافق درست اینگونه است. پایبندی ایران به توافق از روی بیمیلی و به صورت حداقلی و موقت است. تهران قصد اجرای چیزی را ندارد که توافق در اصل برای آن طراحی شده بود. پمپئو مدعی شد: هدف اصلی برجام افزایش ثبات (منطقه) و ارتباط دوباره ایران با جهان غرب بود که محقق نشد. هنوز نمیدانیم چه سیاستی ایرانیها را به عقب خواهد راند ولی میتوانم به شما بگویم چه کارهایی این نتیجه را به همراه نخواهد داشت. رئیس سیا افزود: ادامه مماشات با تهران و اعلام نکردن اقدامهای اشتباه آنها از جمله این موارد است. این موضوع نیازمند پذیرش ریسک است که اطمینان دارم دولت سرانجام به چنین اقدامی دست خواهد زد. زمانی که راهبرد ما (درباره ایران) تکمیل شود، مطمئنم شاهد تغییر بنیادین (در مواضع امریکا) خواهید بودرئیس سیا در ادامه صحبتهای خود در پاسخ به سوالی درباره مراودات تجاری تهران با کشورهای اروپایی گفت: قراردادهایی مانند آنچه به تازگی میان فرانسه، چین و شرکت ملی نفت ایران به امضا رسید، چالشی دیپلماتیک به شمار میآید. این قرارداد ۵میلیارد دلار ارزش دارد و با شرکتی منعقد شده که مورد تحریمهای امریکاست.
