سازمان نظام مهندسی ایران، نقش اساسی در ایجاد فضای امن برای معادن کشور دارد و در این راه، اقدامات بسیاری از قبیل برگزاری دورههای آموزشی با همکاری سازمانهای بزرگ و توسعهای همچون ایمیدرو و سازمان فنی و حرفهای کشور انجام داده است.
آنچه که بیش از آموزش برای بخش معدن ایران لازم است، فرهنگسازی برای رعایت مسائل ایمنی در معادن است. چرا که بخش زیادی از حوادث معدنی در کشور به دلیل اشتباهات فردی و توجه نکردن به مسائل بسیار جزئی اما مهم درباره رعایت نکات ایمنی است.
در این زمینه میتوان با همکاری بین سازمان نظام مهندسی معدن و بهرهبرداران معدنی زمینه را برای افزایش سطح ایمنی معادن و کم شدن خطرات ناشی از کار فراهم کرد. از طرفی عملکرد سازمانهای فعال برای ایجاد ایمنی در معادن بسیار مهم و حائز اهمیت بوده و نقش اساسی در توسعه و رشد معادن کشور دارد.
نادعلی اسماعیلی دهج، رییس سازمان نظام مهندسی معدن ایران در مورد عملکرد این سازمان به گفت: تا قبل از اینکه من مسئولیت سازمان نظام مهندسی معدن ایران را بر عهده بگیرم اقداماتی درباره استقرار واحدهای نظام مهندسی معدن در سطح کشور انجام شده بود، اما درباره تعامل و معرفی سازمان عملکرد نسبتا ضعیف بود و بر عملکرد استانها نیز نظارت کافی وجود نداشت.
وی ادامه داد: یکی از اهداف تعریف شده در سازمان نظام مهندسی معدن، بازدید میدانی از سازمانهای نظام مهندسی در استانها است و در همین چارچوب بازدیدهای استانی انجام شده و ضمن دیدار با مسئولان استانی و درخواستهایی از آنها برای همکاری بیشتر با سازمان نظام مهندسی معدن (به عنوان یک سازمان شناسنامهدار) بیشتر از خدمات این سازمان استفاده میکنند. حتی با امام جمعه استانها نیز صحبتهایی انجام شد تا در زمانی که مردم منطقه درباره معدن یا سازمان نظام مهندسی به آنها مراجعه میکنند به تسریع در رفع سوال یا چالش پیشآمده کمک کنند.
ایجاد ارتباط بین معدنکاران و مهندسان معدنی
اسماعیلی دهج افزود: با ارگانها و «انجیاو»های منطقه نیز جلساتی برگزار کردیم و ضمن بازدید از دانشکدههای معدنی و زمینشناسی درباره همکاری مشترک با آنها جلساتی برپا شد که خوشبختانه این اقدامات مثمر ثمر بوده است. از طرفی سعی کردیم بین اعضای سازمان نظام مهندسی و بهرهبرداران معدنی که با یکدیگر سروکار دارند ملاقاتهایی برپا شود. این کار نیز صورت گرفت و از این طریق شاهد رد و بدل شدن اطلاعات بین آنها بودیم. لازم به یادآوری است که اکنون بسیاری از این مشکلات از این راه رفع شده است. به گفته رییس سازمان نظام مهندسی معدن ایران همچنین یکی دیگر از اقدامات این سازمان رفع مشکل تامین ساختمان نظام مهندسی معدن استانها بود که در برخی موارد به پیشرفت قابل قبولی رسیده است. موضوع دیگری که سازمان نظام مهندسی معدن ایران روی آن تمرکز داشته و تاکنون به نتیجه دلخواه در آن نرسیده این است که معدنکاران و بهرهبرداران معدنی را متوجه سازیم که سازمان نظام مهندسی معدن به هیچ عنوان سربار بخش معدن نیست بلکه برای کمک به بهرهبرداران بخش معدن عمل میکند تا بهرهبرداری از معادن به شکل فنی و مهندسی انجام شود. همچنین وجود مهندسان معدن (اعم از مسئولان فنی و نظارت بر معدن) باعث ایمن شدن فضای معدن شده و در نهایت منجر به بالا رفتن ارزش افزوده معادن میشود.
برگزاری دورههای آموزشی
به گفته اسماعیلی دهج یکی دیگر از برنامههای سازمان نظام مهندسی معدن پرداختن به مسائل آموزشی است. از این رو شاهدیم که در سالهای گذشته برای 20هزار نفر دوره آموزشی برگزار شد. اما در شرایط کنونی تصمیم گرفتیم درمورد استادان و مدرسان دورههای آموزشی و سیلابهایی که برای تدریس در نظر گرفته میشود تجدید نظر شود و دورههای آموزشی در قالب علمی و کاربردی برگزار شود. رییس سازمان نظام مهندسی معدن کشور ادامه داد: در زمینه برگزاری دورههای آموزشی برخی از استانها به موفقیت رسیدهاند و مابقی نیز به دنبال اجرایی کردن آن هستند. در این میان سازمان سعی دارد تا بخش آموزش را گسترش داده و ارتقا دهد. زیرا سازمانهای مختلف مهندسی همچون معدن باید نسبت به بهروز کردن اطلاعات خود و همگام بودن با دانشروز اقدام کنند. بنابراین آموزش از واجبات سازمان نظام مهندسی معدن است.
وی در ادامه گفت: هدف از برگزاری دورههای آموزشی افزایش دانش فنی و علمی اعضای سازمان و بهروز کردن آنها است. اکنون با تعامل و همکاریهای وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ایمیدرو با سازمان نظام مهندسی معدن کشور، توانستیم دورههای آموزشی برای کارگران را با همکاری سازمان فنی و حرفهای برگزار کنیم. گفتنی است آموزش کارشناسان و کارگران سال گذشته آغاز شد و سازمان نظام مهندسی معدن به عنوان ناظر بر این دورههای آموزشی حضور داشت.
اسماعیلی دهج افزود: در راستای برنامههای آموزشی، سازمان نظام مهندسی معدن قصد دارد برگزاری دورههای آموزشی را به ویژه برای کارگران به ویژه کارگری و ایمنی ادامه دهد. چراکه در این زمینه سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) سرمایهگذاریهای قابل قبولی انجام داده و ما میتوانیم با همکاری خانه معدن این نقش را پررنگتر کنیم.
کاربردی کردن دورههای آموزشی
به گفته رییس سازمان نظام مهندسی معدن ایران، برگزاری دورههای آموزشی از سال گذشته آغاز شده و قصد داریم در سال جاری نیز به شکل جدیتری به آن بپردازیم و در راس آن آموزش کارگران را بیش از پیش مورد توجه قرار دهیم. درباره آموزش کارشناسان نیز تا چندی پیش وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزاری دورههای آموزشی را برعهده داشت اما اکنون این امر را به سازمان نظام مهندسی معدن واگذار کرده و از سال گذشته اجرای آن آغاز شده است.
در حال حاضر یکی از موضوعات مهم در بخش معدن پرداختن به مقوله پژوهش است. در این زمینه اسماعیلی دهج گفت: سازمان نظام مهندسی معدن ایران به دنبال ایجاد مباحث پژوهشی است و آن را از بخش آموزش جدا کرده است. در این زمینه الزامنامههای لازم تهیه شده و قرار است به سازمانهای استانها تعمیم داده شود تا کارگروههای آموزشی را تشکیل دهند. اسماعیلی دهج افزود: در زمینه مباحث پژوهشی، با بخش آموزش سازمان ایمیدرو مذاکراتی انجام شده، همچنین با بخش پژوهشی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز گفتوگویی انجام شده و آنها نیز آمادگی خود را برای همکاری در این حوزه اعلام کردهاند. وی در ادامه صحبتهایش به بانک اطلاعاتی سازمان نظام مهندسی معدن اشاره کرد و گفت: این بانک به سازمانهای نظام مهندسی استانها وصل است و گزارشهای مسئول فنی در آن ثبت میشود. به این ترتیب نظارت کامل بر عملکرد معادن و مسئولان فنی معادن در سراسر کشور وجود دارد. در واقع از طریق این بانک، نظارت بر معادن کشور انجام میشود و میتوان اطلاعات را از طریق بانک اطلاعاتی به ارگانها و شرکتها ارائه کرد. از طرفی سایت این سازمان نیز با تولیدکننده ماشینآلات و فعالان بخش معدن در ارتباط است و به نوعی منجر به برقراری ارتباط بین بهرهبرداران معدنی و آنها میشود.
به گفته اسماعیلی دهج، سازمان نظام مهندسی معدن در بخش نمایشگاههای معدنی نیز به شکل مرتب حضور داشته و سعی کرده تا در مراسم روزهای اختصاصی معدن حضور داشته باشد. حتی در برخی موارد از طرف این سازمان به فعالیتهای دانشجویی برای برگزاری همایش کمکهایی شده است. وی درباره حوادث معدنی رخ داده در بخش معدن و از دست دادن جان کارگران معدن نیز گفت: به نسبت تعداد معادن موجود در کشور و حوادث رخ داده در آن و مقایسه آن با سایر صنعتهای فعال در کشور، میبینیم که درصد حوادث معادن قابل قبول بوده و آنچنان زیاد نیست. به عنوان مثال از اواخر سال 94 تا قبل از حادثه زمستان یورت، 41 حادثه در معادن رخ داده و عمده آنها که منجر به فوت شده در نتیجه اشتباهات فردی در معادن بوده است. همچنین بخشی از آن نیز شب هنگام رخ داده و مسئول فنی در معدن حضور نداشته است. در واقع رعایت نکردن نکات ایمنی بسیار کوچک سبب شده تا جانش را از دست دهد. این موارد ناشی از عدم آموزش بوده است.
اشتباهات فردی در معادن زیاد است
رییس سازمان نظام مهندسی معدن کشور ادامه داد: در برخی از حوادث معدنی حتی مسئول فنی در گزارش ماهیانه خود این دست از موارد را گزارش میدهد. وی معتقد است با توجه به اینکه بخش عمدهای از حوادث معدنی به دلیل اشتباهات فردی است، پس نیازمند آموزش است. در این زمینه سازمان ایمیدرو، سازمان نظام مهندسی معدن و خانه معدن ایران نیز اقداماتی را در این زمینه آغاز کردهاند و مذاکراتی با استانها و نمایندگان بخشهای یادشده انجام شده و تبادل اطلاعات صورت گرفته است تا اینگونه بتوانیم از این بیاحتیاطیها و اشتباهات فردی جلوگیری کنیم. اسماعیلی دهج افزود: بخشی از این اشتباهات فردی نداشتن فرهنگ ایمنی در معادن است. اگر بتوانیم فرهنگسازی لازم را در معادن داشته باشیم دیگر هیچ کارگری بدون کلاه ایمنی وارد معدن نخواهد شد (این موضوع در تمام دنیا نهادینه شده اما متاسفانه در ایران هنوز به چنین جایگاهی نرسیدهایم). در واقع ایجاد فرهنگ میان کارگران و مهندسان معدن نیاز امروز بخش معدن است و سازمان نظام مهندسی معدن در تلاش است تا با برگزاری دورههای آموزشی این مشکل را کم کند.
