بهزاد اژدری/ رئیس انجمن سفال و سرامیک ایران
صنایعدستی مانند هر صنعت دیگری نیازمند مشتری و بازار مناسب برای فروش محصولات دستساز است. فروش محصولات سنتی و دستساز در بازارهای داخل کشور باز میشود به فرهنگ مردم و اگر در فرهنگ مردم این امر نهادینه شده باشد که از محصولات صنایعدستی استفاده کنند به خرید این محصولات گرایش پیدا میکنند.
متاسفانه در کشور ما فرهنگ استفاده از محصولات صنایعدستی رواج پیدا نکرده و فرهنگسازی نیز برعهده دولت است، زیرا دولت شهرداریها، مراکز فرهنگی و هنری، صداوسیما و رسانههای بسیاری را در اختیار داشته و از ابزارهای لازم برای تبلیغ و بازاریابی محصولات صنایعدستی و ترویج فرهنگ خرید کالاهای سنتی برخوردار است.
پس از فرهنگسازی باید فعالان صنایعدستی محصولات باکیفیت و خلاقانهای تولید کرده و به تبلیغات در حوزه محصولات صنایعدستی بپردازند. یکی از مشکلات اصلی در رواج فرهنگ خرید محصولات صنایعدستی و سلیقه بازار آن است که در نمایشگاههای دولتی صنایعدستی محصولاتی بیکیفیت و نامرغوب ارائه میشوند و این عرضه محصولات موجب میشود مردم محصولات باکیفیت و مرغوبی که قیمتی بالاتر از محصولات درجه ۳و نامناسب دارند را خریداری نکنند.
در برخی موارد مشاهده شده کیفیت محصولات و مدیریت اجرا در برگزاری نمایشگاههای صنایعدستی که از سوی دولت برگزار میشوند، کمتر رعایت شده و این دقیقا مسئلهای است که در بعد کلان به بازار تولیدکنندگان صنایعدستی ضربه میزند. چنانچه زمانی که هنرمند صنایعدستی کالایی با قیمت ۱۰۰ هزار تومان تولید میکند به دلیل قرار گرفتن آن کالا در کنار محصولات بیکیفیت و ارزان نمیتواند آن را به قیمت مناسب بفروشد و ضرر میکند.
بنابراین تا تدوین و اجرای استانداردهای تولید برای محصولات صنایعدستی در نظر گرفته نشود، نمیتوان در راستای نظاممندی بازار صنایعدستی گام برداشت. به عبارت دیگر تا زمانی که استانداردهای محصولات صنایعدستی لازمالاجرا نشود، امیتازبندی محصولات و کالاهای این صنعت میسر نیست. در این شرایط شهروندان و مشتریان نیز قادر به تشخیص مرغوب و درجهبندی کالا نبوده و ممکن است کالا بدون توجه باکیفیت تولید قیمتگذاری و عرضه شود.
به عنوان نمونه مردم نمیتوانند تشخیص دهند یک محصول سفالی دارای رنگ آمیزی است یا تنها لعاب دارد و این وظیفه دولت وسازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری است که تفاوت و نحوه تمایز میان این محصولات را به مردم بگوید. این در حالی است که با استانداردسازی محصولات صنایعدستی میتوان گام مثبت و اجرایی در نظاممندی و رونق بازار صنایعدستی برداشت.
