سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران به عنوان یکی از سازمانهای توسعهای و متولی واحدهای صنعتی کوچک در زمینه برنامههای دولت و سیاستهای کلان در جهت ایجاد رونق در فضای کسبوکار برنامههای جامعی را در دستور کار قرار داد. این مجموعه با بکارگیری سیاستهای تشویقی و توسعه کیفی شهرکها و نواحی صنعتی، بستر مناسبی را برای حضور سرمایهگذاران داخلی و خارجی در شهرکها و نواحی صنعتی فراهم کرد.
این سازمان زیرساختهای مورد نیاز را برای بیش از ۳۹ هزار واحد صنعتی به بهرهبرداری رسیده با اشتغال نزدیک به ۸۰۰هزار نفر در شهرکها و نواحی صنعتی فراهم کرده همچنین در ۴ سال اخیر زمینه انعقاد ۱۴ هزار و ۷۹۷ قرارداد سرمایهگذاری جدید در شهرکها و نواحی صنعتی و راهاندازی دوباره بیش از ۳ هزار واحد صنعتی متوقف را رقمزده است از اینرو برای بررسی چگونگی بازگشت رونق به شهرکها و نواحی صنعتی کشور با علی یزدانی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت به گفتوگو پرداختیم.
در ابتدای این گفتوگو با تبریک و گرامیداشت فرا رسیدن روز «صنعت و معدن» تاکید کرد: بنگاههای خرد، کوچک و متوسط یکی از اجزای حیاتی رشد در اقتصاد جهانی بوده و اهمیت آنها در رشد اقتصادی کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه بهخوبی شناخته شده است.
اهمیت حمایت از صنایع کوچک و متوسط در اقتصاد کشور چگونه تعریف شده است؟
این صنایع نقش مهمی در افزایش سطح رفاه آحاد جامعه، محرومیتزدایی و گسترش عدالت اقتصادی-اجتماعی ایفا میکند و سهم بسیاری در ایجاد فرصتهای شغلی دارد. از این رو، حمایت از صنایع کوچک زمینه گسترش عدالت اجتماعی از طریق توزیع منابع و امکانات در تمامی مناطق بهویژه مناطق محروم و کمتر توسعهیافته را فراهم میآورد.
حدود ۷۹ هزار و۶۲۹ طرح کوچک در سطح کشور وجود دارد که ۹۳درصد واحدهای صنعتی کشور را با ۵۲درصد سهم اشتغال صنعتی، شامل میشود.
چه اقدامات اساسی برای حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط انجام شده است؟
در جهت حمایت از این صنایع میتوان به انعقاد تفاهمنامه همکاری مشترک بین صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک با ۱۸ بانک و موسسه اعتباری، امضای تفاهمنامه با سازمان بورس و اوراق بهادار و شرکت فرابورس جهت حضور واحدهای صنعتی کوچک در فرابورس و اعمال برنامههای آموزشی با همکاری آلمانیها، تشکیل ۶۰ کنسرسیوم صادراتی، انجام ۷۸ مطالعه امکانسنجی توسعه خوشهای و حمایت از ۵۳ پروژه توسعه خوشهای، حضور ۲۴ هزار و ۹۲۷ واحد صنعتی کوچک در ۲ هزار و ۲۰۰ نمایشگاه داخلی و خارجی و... در طول فعالیت دولت تدبیر و امید اشاره کرد.
ضمنا با هدف افزایش حمایتهای نرمافزاری و همچنین در راستای تسهیل، تسریع و ارتقای سلامت اداری، تفویض کلیه اختیارات سازمان به استانها، در قالب تهیه کتاب مجموعه شیوهنامههای سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران نسبت به اصلاح ۱۱۶ مورد از مفاد شیوهنامهها و ۱۷ مورد تفویض اختیارات سازمان به هیات مدیره شرکتهای استانی انجام شد.
آیا اعمال این سیاستهای حمایتی بر توسعه فعالیت بنگاههای کوچک و متوسط نیز اثرگذار بوده است؟
با اعمال سیاستهای حمایتی، اقدامات خوبی در جهت ترغیب سرمایهگذاران داخلی و خارجی به حضور در شهرکها و نواحی صنعتی، راهاندازی دوباره واحدهای تولیدی، اعطای تسهیلات به صنعتگران و... انجام شده است. در طول فعالیت دولت تدبیر و امید ۱۴هزار و ۷۹۵ قرارداد برای سرمایهگذاریهای جدید در شهرکهای صنعتی منعقد شده که این رقم در سال گذشته ۴هزار و ۳۱ قرارداد در فضایی به مساحت ۱۳۷۳ هکتار بود که نشاندهنده بازگشت فضای رغبت سرمایهگذاری از سوی بخش خصوصی و اقدامات دولت در سرعت بخشیدن به تولید و اشتغال است. در دولت تدبیر و امید همچنین ۹ هزار و ۱۵۷ واحد صنعتی به بهرهبرداری رسیده که برای ۱۴۹ هزار و ۲۷۲نفر اشتغالزایی به همراه داشته است. سهم سال ۹۵ از نظر تعداد نسبت به سال ۹۴ بیش از ۸درصد افزایش داشته و از نظرایجاد اشتغال جدید نیز افزایش ۲۰درصدی رانشان میدهد.
دولت یازدهم در ایجاد رونق بنگاههای کوچک و متوسط چطور نقشآفرینی کرده است؟
دستاوردهای دولت یازدهم در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی نیز قابل تامل است. در این راستا براساس تفاهمنامههای موجود با بانکها، تسهیلات فنی و اعتباری بنگاههای کوچک ۶درصد زیر نرخ مصوب شورای پول و اعتبار است و در این بخش ۳ هزار و ۴۶۵ میلیارد ریال تسهیلات در قالب ۱۶۶۸ قرارداد در سال گذشته به کارگاهها و تولیدیهای کوچک و متوسط پرداخت شده که زمینه اشتغال ۳۳ هزار و ۶۲۳ نفر را فراهم کرده است.
دولت با اتخاذ سیاستهای حمایتی، راهکارهای برونرفت از فضای رکود وتحقق اقتصاد مقاومتی را با بهرهمندی از نظر صاحبنظران در دستور کار قرار داد و با تصویب بیش از ۱۲۰ طرح در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در سال ۹۵، ایجاد نشاط در فضای اقتصادی کشور را کلید زد. با تصویب این طرحها ستاد اقتصاد مقاومتی در سطح دستگاههای اجرایی شکل گرفت واجرای ۷ طرح به وزارت صنعت، معدن وتجارت سپرده شد که «طرح رونق و طرح ارتقای رقابتپذیری» ازجمله مهمترین طرحها بود. در این طرح راهاندازی دوباره واحدهای صنعتی متوقف، افزایش ظرفیت اسمی تولید و اشتغال بنگاههای اقتصادی درحال فعالیت، تسریع در تکمیل طرحهای در دست ساختوساز بالای ۶۰درصد پیشرفت فیزیکی و ایجاد ثبات در واحدهای صنعتی فعال از طریق نوسازی و بهسازی آنها در اولویت قرار گرفت و پرداخت تسهیلات به بیش از ۲۴ هزار طرح و واحد به مبلغ ۱۷هزار میلیارد ریال در سال ۹۵ از طریق طرح رونق صورت گرفت.
جذب سرمایهگذاران خارجی در فضای پسابرجام و در بخش صنایع کوچک و متوسط چگونه بوده است؟
با توجه به فضای پسابرجام و استقبال سرمایهگذاران به حضور در شهرکها و نواحی صنعتی و همچنین در راستای حمایت از صادرات غیرنفتی و توسعه بازار داخلی و بینالمللی واحدهای صنعتی کوچک و متوسط، ۸۹ مورد سرمایهگذاری خارجی به ارزش ۱/۸۴ میلیارد دلار و با اشتغالی افزونبر ۵ هزار و۶۳۹ نفر در شهرکها و نواحی صنعتی کشور انجام شده است. علاوه براین در این مدت ۱۰۰۳ واحد صنعتی صادراتی مستقر در شهرکهای و نواحی صنعتی توانستند بیش از ۷/۱ میلیارد دلار صادرات داشته باشند، موضوعی که در سال ۹۶ نیز با شتاب بیشتری در حال پیگیری بوده وپیشبینی شده است میزان صادرات آن به بیش از ۲میلیارد دلار برسد.
در پایان اگر نکتهای باقی مانده است بفرمایید.
تعطیلی واحدهای صنعتی در طول دولت تدبیر و امید با بهبود فضای کسبوکار پس از برجام و اقداماتی مانند آسیبشناسی واحدهای صنعتی و بهسازی و نوسازی آنها سیر کاهشی به خود گرفت. با شناسایی و آسیبشناسی معضلات صنعتگران مستقر در شهرکها و نواحی صنعتی، سیاست راهاندازی دوباره واحدهای صنعتی در دستورکار سازمان قرار گرفت و علاوه بر راهاندازی دوباره بیش از هزار و ۱۰۰واحد تعطیل در سال ۹۵، طرح رونق و اقدامات ضد رکود دولت با جدیت بیشتری در دستور کار قرار گرفت، به طوریکه در پایان سال گذشته تعداد واحدهای دارای پروانه بهرهبرداری در شهرکها و نواحی صنعتی با رشد ۳۱درصدی در مقایسه با مرداد سال ۹۲ به ۳۹ هزار و ۳۷۹ واحد افزایش یافت.
