شاهین طبری / مسئول کمیسیون نرمافزار سازمان نظام صنفی رایانهای تهران
در حوزه نرمافزار، فارغ از مرزبندیهای جغرافیایی یکی از مواردی که به رشد چشمگیر این حوزه و افزایش درآمدزایی آن کمک میکند، کمک گرفتن از زیرساختهای موجود برای توسعه و نشر این محصولات است.
به عنوان نمونه در حوزه نرمافزارهای موبایلی میبینیم که عمده این زیرساختها به شرکتهایی مانند گوگل و اپل تعلق دارد و شاهد آن هستیم که این دو شرکت با ایجاد بسترهای مشخص در قالب فروشگاههای مجازی نرمافزار اندروید و iOS اقدام به انتشار نرمافزارهای تولید شده برای این دو سیستمعامل کردهاند. در این روند تولیدکنندگان نرمافزارهای موبایلی پس از تولید و توسعه محصولات خود، باتوجه به نوع نرمافزار طراحی شده دست به برقراری ارتباط با مسئولان فروشگاههای مجازی موبایلی اندرویدی یا iOS میزنند و به این ترتیب میتوان به نوعی صادرات اپلیکیشنهای موبایلی را شاهد بود. مزیت دیگر استفاده از چنین زیرساختی آن است که سازندگان نرمافزار موبایلی پس از تایید از سوی این فروشگاههای مجازی و ارائه محصول خود، علاوه بر کسب اعتبار و شهرت، درآمد کسب میکنند.
این وضعیت تا چند ماه پیش درباره سازندگان ایرانی نرمافزار نیز برقرار بود، اما در طول چند ماه گذشته و به بهانه وضع تحریمهای تازه در حوزه فناوری اطلاعات گوگل و اپل دسترسی به زیرساختهای خود را برای تولیدکنندگان نرمافزار ایرانی محدود کردند. اما ماجرا به همینجا ختم نشد و به مرور شاهد روند افزایشی آرامی در بخش محدودیتهای اعمال شده هستیم. این موضوع را میتوان یک فشار و شرایط سخت برای تولید نرمافزار بهویژه در حوزه iOS تعریف کرد، چراکه نبود چنین زیرساختهایی علاوه بر مشکلآفرینی در حوزه انتشار اپلیکیشن برای مصرفکننده بومی، بر صادرات نرمافزار نیز تاثیر منفی خواهد گذاشت و به نوعی جاده صادرات نرمافزار موبایلی را به بنبست میکشاند. این موضوع وقتی بحرانیتر میشود که فهرست مشکلات قبلی صادرات نرمافزار را هم به آن اضافه میکنیم. مشکلاتی مانند نبود آمار دقیق و رسمی از صادرات محصولات نرمافزاری موبایلی که یکی از دغدغههای مهم این حوزه بهشمار میآید و البته بیشتر آن به دلیل ماهیت غیرفیزیکی محصولات نرمافزاری پدید آمده است. با این حال براساس مشاهدات میتوان گفت که تحریم گوگل و اپل و بسته شدن درهای بازار جهانی در حوزه نرمافزارهای موبایلی باعث میشود همان تعداد اندک تولیدکنندگان نرمافزار که به دنبال دستیابی به سهمی از بازار جهانی بودند، حالا انگیزه خود را از دست بدهند و شاید اگر به فکر راه چاره دیگری نباشیم، بهزودی شاهد آمار صفر درصدی در این بخش باشیم.