راه و رسم انتخابات در فرانسه

چکامه بزرگمهر/ کارشناس ارشد حقوق سیاسی

۱۸ ساله که شدی زمان آن می‌رسد که حضورت را در اجتماع اعلام کنی و در تصمیم گیری‌های سیاسی نقش بازی کنی. باید به شهرداری محل اقامت خود مراجعه کنی و بگویی که بزرگ شدی و می‌خواهی در تعیین سرنوشت و چگونه زندگی کردن خودت در آینده تصمیم بگیری، و شناسنامه ات را نشان می‌دهی که به سن قانونی رسیده ام. هرچند گرفتن کارت انتخابات الزامی نیست، و گرفتن آن هم به معنی الزام شرکت در همه انتخابات نیست. شهرداری محله‌ای که در آن زندگی می‌کنی وقتی هویت تو را محرز کرد به نمایندگی وزارت کشور برای تو کارت شرکت در انتخابات را صادر و با پست برایت ارسال می‌نماید. این کارت دارای ۱۲ محل مهر است که نشان می‌دهد شما می‌توانید در ۱۲ انتخابات شرکت نمایید و زمانی که همه خانه‌ها مهر تاریخ روز هر انتخابات را خورد، برایتان به طور اتوماتیک کارت جدید صادر و پست خواهد شد. بعد از اینکه دارای کارت شرکت در انتخابات شدی، همیشه فقط می‌توانی در همان شعبه‌ای که روی کارتت نوشته شده که ثبت نام کردی، که معمولا نزدیک محل زندگی افراد است در انتخابات شرکت کنی، البته هر وقت هم نتوانی و در سفر یا هر علت دیگری باشد باز هم راه‌حل «وکالتی» پیش‌بینی شده است. هر فرد در زمان انتخابات اگر به هر علتی نتواند شخصا شرکت نماید و رای بدهد می‌تواند به پلیس محله مراجعه نماید و فرم بسیار ساده دو قسمتی را دریافت و پر کند. یک قسمت را باید نگه دارد و یک قسمت را هم پلیس به شهرداری مورد نظر می‌فرستد. معمولا در زمان انتخابات شهرداری‌ها، شعبه مرکزی انتخابات در شهر هستند. بدین شیوه تعداد واجد شرایط رای از قبل به طور دقیق مشخص است و در هر شعبه تعداد رای دهندگان و به این صورت در شهرهای بزرگ در شعبه‌های اصلی تعداد بیشتری صندوق رای پیش‌بینی خواهد شد و از طرفی این نوع تقسیم محل رای باعث می‌شود تا در هیچ شعبه‌ای ازدحام بیش از حد و صف‌های طولانی برای رای دادن ایجاد نشود. در دوران انتخابات، کاندیداها باید هر کدام اطلاعات و رزومه و عکس خود را در هر صفحه بندی اما در چارچوب یکسان قطع A۴ و در چهار صفحه چاپ نمایند و به وزارت کشور بدهند، قبل از هر انتخاباتی شهروندان بسته‌ای از وزارت کشور دریافت می‌کنند حاوی مشخصات کامل کاندیداها، همراه با برگه رای یک اندازه که در هرکدام نام یک کاندید چاپ شده است، که در روز انتخابات، همان برگ مورد نظر را درون پاکتی که به شما می‌دهند گذاشته و درون صندوق خواهید انداخت. این برگ هیچ علامت یا شماره‌ای نداشته و کاملا غیر قابل شناسایی است، بهترین وسیله برای محفوظ نگه داشتن حق رای و مخفی نگه داشتن انتخاب آزاد هرکسی. از طرفی این هماهنگی، امکان کاملا مشابه و تساوی به تمام کاندیداها می‌دهد، بطور مثال شما ۶ کاندید دارید، هر کدام می‌توانند عکس خود را همراه با مشخصات و برنامه‌ها و شعار هایشان حداکثر در یک فرم ۴ صفحه‌ای به هر شکلی که مایلند طراحی و عرضه نمایند، اما همه باید یک اندازه و در قطع A۴ باشند، و با این عمل به شما فرصت دیگری داده می‌شود که برنامه و مشخصات افراد را کاملا مطالعه و بررسی نمایید. در روز انتخابات هر شعبه از قبل می‌داند که حداکثر چند نفر به آن شعبه مراجعه می‌کند و حتی نیاز به یک برگه رای اضافی هم نیست. برگزارکنندگان در هر شعبه شامل رئیس شعبه که کلید دار صندوق هم هست، و مینیمم دو بازرس assesseur که می‌توانند نماینده حزب کاندیدا باشند، حضور دارند. و البته برای هر کدام یک جایگزین هم در نظر گرفته می‌شود که در طول روز ساعتی بتوانند استراحت کنند. صندوق‌های رای شیشه ای، شفاف و قابل رویت و دارای کنتور شماره انداز هستند، هر رای که به صندوق انداخته می‌شود در همان لحظه شمارش می‌شود، سر هر ساعت شماره هر صندوق به ستاد وزارت کشور و احزاب و کاندیداها اعلام می‌شود، و بدین ترتیب در طول روز آمار درصد شرکت‌کنندگان کاملا مشخص است. در شهرهای بزرگ ساعت رای گیری ۸ صبح تا ۷ شب می‌باشد و در شهرهای کوچک تا ۸ شب که این ساعت هرگز تمدید نمی‌شود. در شهرهای بزرگ از ساعت ۷ شمارش آرا به صورت دسته‌های صد تایی آغاز می‌گردد و با امضای نمایندگان کاندیداها به وزارت کشور و ستاد مرکزی کاندیداها اعلام می‌گردد، بدین ترتیب است که درست در پایان ساعت رای گیری، در اخبار سراسری ساعت ۸ شب نام کاندید پیروز معلوم و درصد تقریبی آرا اعلام می‌گردد. شمارش شهرهای کوچکتر هم بعد از ساعت ۸ آغاز می‌شود که بدین ترتیب ساعاتی بعد درصد اصلی آرا اعلام می‌شود. همیشه تغییر چند دهم در صدی فردای انتخابات مربوط به همین شمارش آخرین ساعات است. از نکات جذاب دموکراسی در انتخابات فرانسه در شعب رای گیری، دعوت از جوانانی است که به قول معروف رای اولی‌ها هستند، معمولا از آنها دعوت می‌شود که در زمان شمارش که پایان وقت رسمی رای گیری در شعبه است همکاری کنند وزیر نظر نمایندگان وزارت کشور و بازرسین حزب آرا را از پاکت بیرون آورده و شمارش می‌کنند. این گونه انتخابات با همراهی و برنامه‌ریزی نشان از دموکراسی واقعی داشته و رشد جامعه را برای رسیدن به آرزوهایش رقم می‌زند، هیچ معترضی تا به امروز نداشته و رقبا جایگاه واقعی خود را می‌فهمند، رادیو و تلویزیون‌ها و مطبوعات در تمام مدت به نقد حرف‌ها و برنامه‌های کاندیداها با آزادی تمام مشغول هستند و از همه مهم‌تر امکان تقلب در شمارش آرا را به حداقل می‌رساند. لحظاتی بعد از پایان گرفتن انتخابات که ساعت آن هرگز تمدید نمی‌شود، کاندید پیروز مشخص و اعلام رسمی می‌شود و هواداران همان یک شب را در خیابان و معمولا یک جای مشخص که از قبل از طرف حذب تعیین شده، جمع می‌شوند و شخص پیروز هم به آن مکان می‌آید و سخنرانی می‌کند و در کنار طرفدارانش جشن می‌گیرند. فردای روز انتخابات همه چیز آرام است و مردم با امید به سازندگی‌های آینده، زندگی روزمره را شروع می‌کنند، رئیس‌جمهوری پیروز به کاخ الیزه می‌رود و با رئیس‌جمهوری قبلی دیدار و گفت‌وگو می‌کند و ناهار می‌خورد و بعد هم کاخ را با بدرقه رئیس‌جمهوری قبلی ترک می‌کند و رسانه‌ها تصویر این دیدار را نشان می‌دهد، چند روز بعد، که هرگز بیشتر از یک هفته نخواهد شد، دوباره رئیس‌جمهوری پیروز به کاخ بر می‌گردد و مورد استقبال رسمی گارد رئیس‌جمهوری قرار می‌گیرد و بعد از کمی مذاکره، این بار رئیس‌جمهوری پیروز، رئیس جمهورقبلی را تا در ماشین بدرقه می‌کند، تا ۴ سال دیگر...