صنایع نظامی ایران ممکن است تاکنون به سیستمهای رباتیک و مستقل که اکنون در زرادخانههای امریکایی، چینی و روسی وجود دارند دست نیافته باشد، اما در آیندهای نزدیک به آنها دست خواهد یافت.
گسترش نیوز - سایت تحلیلی نشنال اینترست اخیرا مقالهای با قلم «مایکل روبین» در مورد توان نظامی ایران منتشر نموده است. وی در این مقاله مینویسد: ایران از توان نظامی بالایی برخوردار بوده اما واشنگتن همچنان ایران را دست کم میگیرد.
ترجمه متن کامل مقاله در ادامه آمده است
چندین دهه تحریم، تصمیمات استراتژیک پس از انقلاب و خودکفایی در زمینه نظامی باعث شده جمهوری اسلامی ایران بیشتر بر روی صنایع بومی خود متمرکز شود، این در حالی است که کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس بر صنایع نظامی و سیستمهای ساخت امریکا متمرکز شدهاند.
باید گفت که مقایسه هزینههای نظامی بین کشورهای عربی و ایران دشوار است. آمارهای عمومی نشان میدهد هزینههای نظامی عربستان سعودی و امارات به مراتب از تولید ناخالص داخلی ایران فراتر است. اما ایران پس از انقلاب مدت هاست که استراتژیهای نامتقارن را جهت مقابله با دشمنان خود دنبال میکند.
در طی تاریخ، بسیاری از کشورهای خاورمیانه با شک و تردید به فناوریهای روز نزدیک شده اند، اما ایران استثنا بوده است. به عنوان مثال در اوایل قرن بیستم، روحانیون سعودی ابتدا در مقابل تلگراف و سپس رادیو مقاومت کردند. در دهه ۱۹۷۰، برخی از روحانیون سعودی شکایت کردند که تلویزیون توطئهای است که در غرب برای جدا کردن فرزندان ما مسلمانان از خدا ساخته شده است.
اما ناصرالدین شاه ایران (۱۸۴۸-۱۸۹۶) از تلگراف استقبال نمود و در کل باید گفت هم دولت ایران و هم عموم مردم آن، فناوریهای نسل جدید را به راحتی میپذیرند. این امر در مورد پذیرش اینترنت نیز صادق بوده است. بسیاری از کشورهای عربی در ابتدا به دنبال سرکوب اینترنت بودند و به عنوان ابزاری مخالف فرهنگ با آن مخالفت میکردند، اما فقط ایران خواهان آن بوده و در سال ۱۹۹۳ دومین کشور خاورمیانه بعد از اسرائیل بود که به این فناوری دست یافت.
از آنجا که رهبری ایران فناوریهای جدید را میپذیرد، رویکرد کلی دولت ایران استقبال از فناوریهای روز بوده و این فناوریها در پایگاههای نظامی، دانشگاهها و شرکتهای غیر نظامی به کار گرفته میشوند.
واقعیت این است که مهندسان و دانشمندان ایرانی در توسعه فن آوریهای نظامی پیشرفته مهارت دارند، اما واشنگتن همچنان ایران را دست کم میگیرد. برای مثال ایران ده سال پیش و در زمان احمدی نژاد نخستین ماهواره خود را وارد مدار کرد. در طی دهه گذشته، جمهوری اسلامی ایران چندین ماهواره دیگر را به فضا پرتاب نموده و تعدادی را نیز در امسال به فضا پرتاب خواهد کرد.
البته، فناوری پرتاب ماهواره میتواند زمینه را برای فعالیت موشک بالستیک پیشرفته فراهم کند. سال گذشته نیز دانشمندان ایرانی دقیقترین ژیروسکوپ را جهت تقویت سیستم ناوبری اینرسی در موشکهای بالستیک ساختند.
دولت ایران نیز سرمایهگذاری در بخش فناوری نانو را تشویق میکند. برای مثال در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵، آیت الله خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران از یک نمایشگاه فناوری نانو بازدید کرد و خواستار پیشرفت بیشتر در این عرصه شد. در ایران المپیادهای نانو برگزار میشود و دانشجویان در این المپیادها به رقابت با یکدیگر میپردازند.
حوادث اخیر در خلیجفارس و سقوط پهپاد پیشرفته گلوبال هاوک ایالات متحده امریکا توسط ایران نشان میدهد این کشور از مجهزترین سیستمهای نظامی و دفاعی برخوردار است. ایران نخستین هواپیمای بدون سرنشین خود را در سال ۱۹۸۵- دو دهه قبل از اینکه کشورهای دیگر منطقه به آن دست یابند - به بهرهبرداری رساند.
در حالی که دیپلماتها همچنان به برنامه هستهای ایران توجه میکنند، نسل بعدی فناوری نظامی که شامل سلاحهای هایپراسونیک، روباتیک و سیستمهای مستقل میشود، مورد توجه صنایع نظامی و دفاعی ایران قرار میگیرد. ممکن است اکنون ایران به سلاحهای هایپراسونیک دست یافته باشد یا متحدین آن - روسیه و چین - چنین فناوری را به این قدرت منطقهای داده باشند.
واقعیت این است که تعداد دانشجویان مهندسی ایرانی در دانشگاههای روسیه، امریکا و چین زیاد بوده و این دانشجویان بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی به کشور خود بازگشته و آموختههای خود را در اختیار صنایع نظامی و دفاعی و سایر صنایع مربوطه بومی قرار میدهند. دولت ایران از کمکهای روسیه و چین نیز در این زمینه دریغ نخواهد کرد به عنوان مثال، تهران و پکن، مراکز مشترک فناوری نانو را در چین ایجاد کردهاند و پیوندهای بین شرکتهای نانو فناوری ایرانی و چینی تقویت میشود.
رهبران روسیه نه تنها مایل به صادرات فناوری به ایران هستند بلکه به دانشمندان ایرانی اجازه میدهند خودشان نیز آن را تولید کنند. در امسال یک رسانه ایرانی اعلام کرد که مهندسان ایرانی به دنبال ساخت نسخهای از سیستم موشکی ضد هوایی پانتسیر روسیه در داخل ایران هستند. به نظر میرسد سلاحهای رباتیک هدف بعدی همکاری روسیه و ایران باشد، برای مثال در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹، معاون وزیر دفاع ایران از مسکو بازدید کرد و در همایش نظامی - فنی با حضور صدها شرکت روسی و خارجی که بسیاری از آنها در زمینه سلاحهای رباتیک کار میکنند، حضور یافت.
روسیه ممکن است مایل به انتقال فناوری خود به ایران باشد، اما فناوری غربی استاندارد طلا است. ایران فناوری روز را بهدست میآورد و به نظر میرسد تاکتیکهای نظامی ایران به طور فزایندهای از هوش مصنوعی برخوردار شوند.
سپاه پاسداران ایران اخیراً حملات فوجی را راهاندازی کرده که در آن هوش مصنوعی در یک حمله گسترده به هماهنگی قایق ها، هواپیماها، تانکها و هواپیماهای بدون سرنشین کمک میکند. سپاه در هنگام نبرد با داعش در منطقه شرقی فرات از تاکتیکهای مشابه استفاده کرد.
در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۱۹، علیرضا صباحی فرد، فرمانده نیروی پدافند هوایی ایران از سیستم دفاع هوایی جدید که میتواند پهپادهای مخفی را تشخیص دهد و در عملکرد خود از هوش مصنوعی استفاده کند، خبر داد. اینکه یک ماه بعد، ایران توانست پهپاد امریکایی را سرنگون کند، نشان دهنده پیشرفتهای ایران در عرصه نظامی است که نباید به راحتی نادیده گرفته شوند.
ایران با پهپادهای خاص خود و سایر سلاحهای رباتیک به جلو حرکت میکند. در اکتبر سال ۲۰۱۸، تهران میزبان کنفرانس بینالمللی رباتیک و مکاترونیک بود که در آن دانشگاهیان تحقیقات خود را ارائه دادند و بسیاری از آنها بر بهینهسازی مسیرهای پرواز متمرکز شده بودند.
اکنون سؤال سیاستگذاران واشنگتن و متحدان خلیجفارس آن، این است که چگونه دستیابی ایران به سلاحهای رباتیک و فناوریهای هوش مصنوعی میتواند مفروضات اساسی را درباره رفتار ایران و تغییر توازن نظامی منطقه، تحت تأثیر قرار دهد؟ صنایع نظامی ایران ممکن است هنوز توسعه نیافته باشند یا به سلاحهای رباتیک و مستقل که اکنون در زرادخانههای امریکا، چین و روسیه وجود دارند، دست نیافته باشند اما در آیندهای نزدیک به آنها دست خواهند یافت.
منبع: مهر
