حضور ناشرانی خارجی در سی و دومین نمایشگاه بینالمللی کتاب بسیار کمرنگ است.
گسترشنیوز: نمایشگاه کتاب عنوان بینالمللی را یدک میکشد اما واقعیت آن است که دوره کنونی این نمایشگاه فقط روی کاغذ «بینالمللی» است. برخلاف نمایشگاههای بینالمللی مثل نمایشگاه فرانکفورت، نمایشگاه کتاب تهران در خوشبینانهترین حالت یک نمایشگاه منطقهای است.
اگر بازدید کوتاهی از سالن ناشران خارجی داشته باشید در همان نگاه اول متوجه میشوید که ناشران خارجی، حضور بسیار ضعیفی در نمایشگاه دارند. میزان بازدید مردم از این بخش هم به هیچ عنوان امیدوارکننده نیست. بدون شک دلیل اصلی کاهش تعداد کم بازدیدکنندگان، به نوسانات ارزی و افزایش شدید قیمت کتابهای خارجی مربوط میشود. اختصاص ارز نیمایی به کتابهای خارجی هم چندان موثر نبوده و بازدیدکنندگان همچنان از قیمت بالای کتابها گله میکنند.
در این میان آسیب اصلی به تعریف ناشر خارجی مربوط میشود. مسولان مختلف از شرکت ۵۰ ناشر عرب و لاتین در دوره کنونی نمایشگاه خبر داده بودند اما واقعیت آن است که تعداد زیادی از ناشرانی که جز ناشران لاتین به شمار آمدهاند، ناشران وطنی هستند که کتاب انگلیسی منتشر میکنند. تقریبا همه آنها عامل یا نماینده هیچ بنگاه انتشاراتی خارجی نیستند و به صورت مستقل اقدام به چاپ و نشر کتاب در بازار داخلی میکنند. موضوع کتابهای این انتشاراتیها هم معمولا پزشکی است. تعداد ناشران غربی به حدی اندک است که مصاحبهشوندههای رسانههای داخلی تکراری شدهاند و یکی دو چهره بیشتر نیستند!
تعداد زیاد ناشران عرب زبان هم نمیتواند بینالمللی نبودن نمایشگاه کتاب تهران را پنهان کند. از طرف دیگر موضوع کتابهای عرضه شده در بخش کشورهای عرب، تنوع چندانی ندارد و عمدتا به کتابهای مذهبی و فقه محدود میشود. نمایشگاه کتاب هم مثل همه هر نمایشگاه دیگری، زمانی بینالمللی میشود که ناشران بخشها و کشورهای مختلف جهان در آن حضور داشته باشند. حضور حداکثری ناشران کشورهای عرب زبان ممکن است آمار را افزایش دهد ولی نمیتواند این کاستی بزرگ را برطرف کند.
در شرایط کنونی نمیتوان انتظار داشت که برندهای جهانی بزرگ و معتبری مثل پیرسون و فونیکس در نمایشگاه کتاب تهران حضور داشته باشند اما مشکل اینجاست که حتی از بنگاههای انتشاراتی دست چندم هم خبری نیست.