منصور معظمی - معاون وزیر و رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)
سال ۹۷ به تدبیر مقام معظم رهبری، سال حمایت از کالای ایرانی نامگذاری شده است. اهمیت این موضوع بگونهای است که اگر کالای ایرانی حمایت شود چرخ تولید به حرکت درآمده و شتاب گیری آن شرایط را برای ایجاد مشاغل جدید فراهم میکند و در نتیجه نرخ بیکاری کاهش مییابد.
حمایت از کالای ایرانی باعث جلوگیری از انتقال سرمایهها به خارج از کشور و جذب سرمایههای خارجی به دلیل صرفه اقتصادی برای سرمایهگذاران و مقابله با تحریمهای ناعادلانه و نابخردانه اقتصادی کشورهای سلطه گر میشود.
زمانی که کشور خود اتکاء و متکی به تولیدات درونزای خود باشد، مسلماً قدرت چانه زنی آن نیز در معادلات و معاملات بینالمللی افزایش مییابد.
حمایت از تولید داخل یعنی کاهش صادرات موادخام و بسترسازی ایجاد و افزایش ارزش افزوده روی مواد خام در کشور، حمایت از تولید داخل یعنی افزایش اعتماد به نفس و تقویت باورهای فرهنگی و اجتماعی و کاهش آثار تحریمهای جهانی در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، روحی و روانی جامعه؛ حمایت از تولید داخل یعنی تلاش برای بومی شدن فناوریهای مختلف در حوزه تولید از طریق آزمون و مهندسی معکوس.
برای تحقق شعار سال ۹۷ رعایت الزامات زیر بسیار اثرگذار خواهد بود:
- بهبود کیفیت:
رفع مشکلات و ایرادات کیفی، استانداردسازی کیفیت محصولات، تولید متناسب با نیاز واقعی مشتریان ایرانی حتی بهصورت منطقه ای، تولید محصولات با دوام بیشتر و مطمئن تر، توجه بیشتر به ایمنی و بهبود بستهبندی.
- توسعه تنوع و بروز کردن:
تولید متناسب با استانداردهای جهانی، با سلایق و توقعات مشتریان بهویژه جوانان، گسترده کردن دامنه طرح ها، رنگ ها، مدلها و …) کاهش نرخ تمام شده، افزایش کارآیی منابع، کاهش ظرفیتهای خالی، بلا استفاده و نیمه استفاده، کاهش اتلافها و ضایعات مواد، انرژی و ملزومات.
- بهبود خدمات پس از فروش:
توجه به خدمات عام و خاص مورد نیاز مشتریان پس از فروش و تقویت کیفیت و کمیت شبکه خدمات پس از فروش، استانداردسازی خدمات، مدیریت و کنترل مطلوب کیفیت خدمات و ایجاد نظام واقعی ارزیابی عملکرد و رتبهبندی، الگو برداری از تجارب برتر.
- تبلیغات موثر و فرهنگسازی ملی:
استفاده از روشهای نوین و اثر بخش معرفی کالا، بسیج رسانههای مختلف بهویژه رسانه ملی، آگاهسازی مردم از ویژگیها و خواص برجسته کالاهای داخلی، ایجاد پرستیز اجتماعی برای استفاده از کالای ایرانی، تشویق استفادهکنندگان از کالای ایرانی به شکلهای مختلف از جمله تخفیف با توجه به حجم خرید و دادن تسهیلات خرید.
- بهبود بازاریابی:
درک صحیح نیازهای واقعی مشتریان، استفاده از مهندسی فروش برای کالاهای صنعتی و سرمایه ای، بکارگیری روشهای نوین و بروز جذب مشتریان و سفارش، تقویت نیروهای متخصص بازاریابی و بازاریاب حرفه ای، ایجاد ارتباط قوی با شبکه بازار و عمده فروشها و خرده فروش ها، ایجاد منفعت کافی برای شبکه فروش در بازار برای فروش کالای ایرانی، قیمتگذاری مناسب و درست متناسب با انواع بازارها.
- بهبود نام و نشان تجاری:
انتقال پیام مشتریان راضی و خشنود مصرفکننده کالا به جامعه، برنامهریزی «برند»، استفاده از نامها و نشانهای متناسب با فرهنگ، هنجارها و تمایلات اجتماعی جامعه، تبلیغ موثر نام و نشان در سراسر کشور، بهره گیری از امکانات رسانهها و مراکز اطلاع رسانی و تبلیغات، ایجاد پشتوانه بینالمللی برای نام و نشان کالا از طریق صادرات و حضور در بازارهای خارجی.
- جلوگیری از واردات کالای قاچاق ارزان و با کیفیت پایین:
بررسی و شناسایی مبادی و مجاری ورود عمده کالای قاچاق به کشور، مشارکت هر سه قوای مجریه، قضاییه و مقننه برای برخورد با پدیده قاچاق کالا، برخورد جدی با واردکنندگان و توزیعکنندگان عمده کالا قاچاق و مصادره اموال آنان، استفاده از توان و شمّ کسب و کار واردکنندگان کالای قاچاق برای صادرات کالای ایرانی، شفافسازی قوانین و مقررات، افزایش تعرفه کالاهای وارداتی و کاهش تعرفه واردات مواد اولیه و قطعات.
- ایجاد تسهیلات خرید:
ایجاد امکان خرید کالا بهصورت اقساط کوتاه، میان و بلندمدت، تامین بودجه خرید بهصورت اعتباری از طرف بانکها برای مشتریان، دادن وامهای مناسب با نرخ بهره کم به خریداران کالا، دادن بخشی از حقوق و دستمزد به کارکنان به صورت غیر نقدی در قالب اجناس ایرانی.
- سرمایهگذاری روی فناوریهای نوین و به روز:
بهبود کیفیت، کاهش هزینه و افزایش تنوع محتاج فناوریهای نو و به روز برای تامین هرچه بهتر و صحیح تر نیازهای مشتریان و افزایش قدرت و توان رقابتپذیری بنگاهها است.
- توسعه نظامهای مدیریت و مدیران:
ضرورت اصلاح دیدگاه ها، نگرش و نظام فکری مدیران و دوری جستن از اندیشهها و باورهای کهنه و ناکارآمد و بها دادن جدی و واقعی به خواستهها و توقعات مشتریان، استاندارد کردن سیستمهای مدیریت بهویژه مدیریت کیفیت در بنگاههای تولیدی، تفکیک مالکیت از مدیریت و توجه اساسی به مدیریت حرفه ای، پرورش مدیران جهان تراز و در سطح بینالمللی برای ارتقاء توان و سطح رقابت پذیری، به کارگیری تجارب موفق ملی و بینالمللی در عرصه مدیریت.
- پرورش منابع انسانی متخصص:
با توجه به اینکه عوامل اصلی تولید و ایجاد ارزش افزوده، انسان و سرمایه هستند، همانگونه که نیاز به فناوری پیشرفته و به روز وجود دارد نیاز به انسانهای متخصص، توسعه یافته و به روز که علاوه بر دانش آکادمیک، آموزشهای حرفهای را نیز آموختهاند و علاوه بر دانش در ابعاد نگرشی، فکری، انگیزشی و رفتاری در مدار بالندگی و توسعه یافتگی قرار گرفته اند، یک ضرورت است. لذا قائل شدن نقش اصلی برای انسان و سرمایهای دانستن آن برای سرمایهگذاری یک ضرورت است.
- بهبود طراحی و فرمولاسیون:
برای تولید بهتر از نظر کیفیت و بستهبندی و همچنین نرخ مناسب، بیتردید باید به فعالیت و مرحله طراحی و فرموله کردن محصول توجه ویژهای نمود. انطباق هرچه بهتر و بیشتر با نیازهای مشتریان، بهبود و ارتقاء کیفیت و استفاده هرچه بهتر از منابع بهویژه مواد اولیه، نیازمند طراحی بهتر، قوی تر و پیشرفته تر، استفاده از فناوریهای نوین طراحی و بکارگیری افراد متخصص حرفهای است.
- بهبود و مهندسی مجدد فرآیندها:
تحول و دگرگونی در فرآیندهای اصلی، پشتیبان و مدیریتی اغلب بنگاههای تولیدی یک ضرورت است. مهندسی مجدد فرآیندهای شرکتهای تولیدی موجبات تحول و قرار گرفتن شرکتها در مسیر و راهی بهتر، با عملکردی بهره ورانه تر و حرکت در مسیر تعالی خواهد شد. حفظ فرآیندهای مرده و ناکارآمد، که شرکتها را زمین گیر کرده و در تله بهرهوری پایین دچار کرده است، جز نابودی و از بین رفتن، نتیجهای ندارد و نمیتواند منجر به تولید کالاهای با کیفیت بالاتر و مشتری پسندتر شود.
- جذب سرمایهگذار خارجی:
جذب سرمایهگذاران خارجی باعث چندین نتیجه مثبت و خوب خواهد شد. اول اینکه کمبود سرمایه برای توسعه را جبران میکند، دوم اینکه دانش فنی و مدیریتی و فناوری روز را وارد بنگاههای اقتصادی کشور خواهد کرد، سوم اینکه فضا و شرایط ورود بنگاههای ایرانی به بازارهای خارجی را فراهم میکند.
- ایجاد تسهیلات مالی برای تولید کنندگان:
تولیدکننده ایرانی بهویژه شرکتهای کوچک و متوسط مشکلات کمبود نقدینگی دارند لذا برای توسعه و بهبود خود نیازمند حمایت مالی هستند بهویژه اگر قرار بر فروش کالا با تسهیلات میان مدت و بلندمدت باشد. لذا ایجاد شرایط و فضای مناسب برای دسترسی بهتر و راحت تر بنگاهها به منابع مالی مورد نیاز و تقویت توان مالی و اقتصادی آنان برای افزایش قدرت و توان تولید و فروش، ضروری است البته با شرط اینکه برای تخصیص منابع مالی، نظام صحیح و علمی برقرار شود.
- بهبود و اصلاح قوانین و مقررات کهنه، ناکارامد و ضد بهرهوری:
وجود قوانین و مقررات دست و پا گیر که عمر آنها سر آمده و حاصل عقل و خرد دیروز و متناسب با شرایط زمانی و مکانی دیگری بوده اند، موجبات بروز مسائل و مشکلات اساسی برای بنگاههای اقتصادی شده که ناگزیر بخشی از توان و انرژی آنان را میبلعد و موجبات دل سردی و بیانگیزگی آنها را فراهم میکند. شناسایی و حذف و اصلاح اینگونه قوانین و مقررات و محدود کردن تعدد و تنوع و به روز کردن آنها یک الزام است.
- الگو برداری از تجارب موفق در دنیا:
همواره باید از تجارب سایرین درس گرفت و از آنها نهایت بهره را برد. تجارب کشور هایی مانند هند، چین و ژاپن در ایجاد فضا و اتمسفر مناسب در سطح ملی برای حمایت از تولیدات داخلی جهت تقویت و رونق اقتصادی کشور قابل استفاده است؛اگرچه این سیاست و رویکرد در بسیاری از کشورهای دنیا با شدت و ضعف متفاوت و به صورت مستقیم و غیر مستقیم به کار گرفته شده است. باید درس آموختههای این تجارب را برای کشورمان به نحو احسن به کار گیریم.
کلام آخر:
برای تحقق شعار سال، هم افزایی تمامی دستگاههای اجرایی و بهویژه دستگاههای فرهنگی و رسانهها و نیز آحاد مردم ضروری است.
الگو شدن رفتار مسئولان و مدیران کشور در زمینه استفاده از محصولات ساخت داخل، تامین منابع کافی از طرف دولت، تخصیص منابع مالی بانکها و موسسات به بنگاههای تولیدی در چارچوب سیاستگذاری و اجرای برنامههای صحیح توسط بانک مرکزی ، تعهد و التزام عملی صاحبان کسب و کار و مدیران بنگاههای اقتصادی به انجام اصلاحات و دگرگونیها با توجه به حمایتهای جامعه و دولت از تولید داخلی، ایجاد نظام و ساز و کار کنترل، ارزیابی و بازخور، اصلاح قوانین و مقررات متناسب با حمایت از کالاهای ایرانی، در مجموعه قوای سه گانه، هم راستایی و هم هدفی رسانههای مختلف برای حمایت واقعی و فرهنگسازی در راستای استفاده از کالاهای ساخت داخل و نیز برندسازی کالاهای ایرانی و همچنین ایجاد ساز و کار و ساختار مناسب برای تشویق رفتارهای مناسب و الگو از نکات مهمی است که باید در راستای حمایت از تولید و کالای ایرانی بطور جد مورد توجه قرار گیرد.
