بین احساس «وطن دوستی» و منطق «رفاه خواهی»، خیلیها هنوز تصمیم دارند به ندای قلب خود گوش سپارند، بمانند، ضعفها را رفع کنند و ایرانی آباد، توسعه یافته و شاد بسازند. با این حال خیلیها هم سرانجام تصمیم به ترک وطن میگیرند تا بر اساس منطق «رفاه خواهی» زندگی کنند. کدام بهتر است و کدام بدتر؟ اصلا مگر میشود گفت انتخاب عاقلانه برتر است یا انتخاب احساسی؟ به واقع مگر معیاری جهانی برای انتخاب بهتر و بدتر -خواه در این مورد یا در موارد دیگر- داریم؟!
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، خبر دارید؟! نفر به نفرشان عاشق وطن هستند اما مگر چند بار قرار است که زندگی کنند؟! گاهی در نزاع «نگرانی از سرنوشت و آینده» با «غرور و عزت نفس»، سرانجام «نگرانی» پیروز میشود و آنها از کشور خارج میشود تا شغلی مناسب پیدا کنند. ارائه خدمات اخذ رای در ۱۰۲ کشور در انتخابات اخیر ریاست جمهوری نشان دهنده این است که ما اذعان داریم ایرانیانی که مقیم دیگر کشورها شده اند، هنوز هم وطن ما هستند. آنها با وجود عشق به میهن، به دلایلی از جمله اشتغال و درآمد از ایران خارج شدهاند. قبل ترها میگفتیم کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من! اما امروز عضوهایی از این گربه خاکی به درد آمده و در کمال تعجب، عضوهای دیگر در آرام و قرارند. از این رو، زنان و مردان شریفی از ایران به دنبال حق «در رفاه زیستن»، به خارج از کشور کوچ میکنند و چه کوچ سختی! غریبهها میگویند چاره کارشان این است که ملیت خود را تغییر دهید، به عنوان یک مسلمان، به غیر مسلمانان دروغ بگویید که در کشورتان امنیت نیست و هرگز به کشور خود باز نگردند. در عوض قول شغل و امکاناتی برای زندگی میدهند. کشورهای مقصد ایرانیان برای اشتغال کمبود فرصتهای شغلی، رواج رقابتهای ناسالم در محیط کار و درآمدهای ناکافی، منجر به تمایل درصد قابل توجهی از ایرانیان برای اشتغال در خارج از کشور حتی در کشورهای عربی شده است. یک کارشناس مهاجرتهای شغلی و تحصیلی به خارج از کشور در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش با طرح این ادعا اظهار کرد: در حال حاضر ایرانیان متخصص و غیر متخصص زیادی برای پیدا کردن شغل به خارج از کشور سفر میکنند. شهریار فرزام در خصوص سفر ایرانیان به کشورهای عربی برای کار گفت: تعداد ایرانیانی که برای کار به کشورهای عربی میروند زیاد است. تا چند وقت پیش ایرانیان زیادی برای کار به امارات میرفتند اما زمانی که دیدند برخورد اماراتیها با ایرانیان خوب نیست و حسابهای ایرانیان را میبندند، سفر به امارات از رونق افتاد. امروز عمان بهترین کشور عربی برای ایرانیان جوینده کار است. اگر این اصل کلی را بپذیریم که هر کشوری خوب و بد دارد، به طور کلی مردمان عمان که مردمیسنتی هستند، به ایرانیان احترام میگذارند و رفتارهای نژاد پرستانه ندارند. وی تاکید کرد: عمان پناهندگی نداده و شهروند قبول نمیکند. با این حال، ایرانیان در این کشور امکان بستن قراردادهای کاری شش ماهه، یک ساله یا سه ساله دارند و در این مدت میتوانند در عمان زندگی کنند. درآمد ایرانیان در این کشور خوب است. این کارشناس بیان کرد: پس از عمان، به ترتیب اربیل عراق و کویت مورد استقبال ایرانیان جوینده کار در کشورهای عربی قرار میگیرد. منتهی در اربیل ایرانیان رفتار مناسبی نداشتهاند و قاچاقهای بسیاری انجام دادهاند. به این ترتیب وجهه ایرانیان در این منطقه خراب شده است. صف ایرانیان مقابل سفارتخانهها فرزام گفت: هر زمان از روز که به سفارتخانههای ترکیه یا جمهوری آذربایجان برویم، مشاهده میکنیم که حدود پنج ایرانی برای مهاجرت در حال اقدام هستند. این وضعیت در سفارت خانههای آلمان و فرانسه به مراتب وخیم تر است. به طوری که ایرانیان از ساعت ۴ صبح مقابل این سفارت خانهها به صف ایستادهاند. وی افزود: کانادا هم مورد استقبال ایرانیان است اما از آنجایی که این کشور در ایران سفارت خانه ندارد، ایرانیان از طریق کشور دیگری برای مهاجرت و پناهندگی به این کشور اقدام میکنند. به این ترتیب، سفارتهای کانادا در چند کشور، هیچ گاه خالی از متقاضیان ایرانی نیست. هزینههای بسیار برای پیدا کردن کار! به گفته فرزام، اتاق بازرگانی ایران و آلمان جوشکار و نجارهایی با مدارک تحصیلی فوق لیسانس و دکترا به آلمان اعزام میکند. سفارت آلمان برای ثبت هر برگ از مدارک ۵۰ یورو میگیرد. این رقم در سفارت کانادا ۱۸۵ دلار کانادا است. مردم ایران برای این که بتوانند در سایر کشورها شغلی داشته باشند در ابتدا باید هزینههای زیادی کنند اما اگر بتوانند در نهایت به اشتغال برسند درآمد خوبی خواهند داشت. وی افزود: دریافتی در شغلای تی در آلمان بین دو هزار و ۵۰۰ تا سه هزار و ۵۰۰ یورو است. برای داشتن یک زندگی مناسب در آلمان ماهانه هزار تا هزار و ۲۰۰ یورو هزینه باید کرد که میتوان باقی مانده این درآمد را صرف تفریح و پس انداز کرد. البته در این شرایطی است که فرد مهارت داشته باشد. حتی برای نگهبانی و دربانی هم باید مهارتهایی آموخته شده، داشت. افرادی که این مهارت و دانش را ندارند به شرط پرداخت هزینه، آموزش میبینند و پس از آموزش به عنوان نیروی ماهر به کار گرفته میشوند. رفتار بد ایرانیان با هموطنان فرزام گفت: ایرانیانی که دستی بر این آتش دارند، با افرادی که برای کار قصد مهاجرت دارند رفتار خوبی ندارند. هزینههای گزاف از یک سو، بیاحترامیو راهنماییهای نادرست به افراد مهاجر از سوی دیگر رفتارهای پر تکراری هستند که مشاهده میشوند. وی افزود: برای مهاجرتهای کاری به دیگر کشور ها، گاها شرکتهای به اصطلاح وکالتی و حقوقی دیده میشوند که از طریق واسطهها به مردم معرفی شده و هیچ گونه تبلیغات رسمی ندارند. این شرکتها در ابتدا هزینههای گزافی از افراد میگیرند و بعد از ورود مهاجر به کشور مورد نظر سناریوهایی مثل آزادی اجتماعی و... برای فرد در نظر میگیرند تا فرد پناهندگی بگیرد. فرزام به آنچه در سفارت خانهها اتفاق میافتد نیز اشاره و اظهار کرد: برخی از ایرانیانی که در سفارتخانهها مشغول به کار هستند باند بازی و رانت راه انداختهاند. کاری که به سرعت میتوانند انجام دهند را ماهها به تاخیر میاندازند تا بتوانند زیر میزی بگیرند. آنها با ایرانیان با تندی، توهین و طلبکاری رفتار میکنند. گاها یک برگه که در پرونده جابهجا گذاشته شود، پرونده را پرت میکنند. طوری رفتار میکنند که گویا مراجعهکنندگان باید همه چیز را بدانند و برایشان توضیحی نمیدهند. این در حالی است که بیشتر کارمندان خارجی سفارتخانهها با مهاجران ایرانی رفتاری محترمانه دارند. رفاه در ادارات کشورهای غربی علاوه بر کسب درآمد بیشتر، در بسیاری از ادارات و سازمانهای کشورهای ثروتمند عربی و توسعه یافته غربی، شکل و شمایل کار سازمانی فرق میکند و رفاه بیشتری دیده میشود که این امر نیز از انگیزههای مهاجرتهای شغلی دانسته میشود. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، سایت Fast Company در گزارشی از یکی از ادارات سانفرانسیسکو نوشت: چرا همه دفترهای کار، شکل مکعب مستطیل دارند؟! شاید بتوان محل کار را شبیه به یک شهر در آورد. یک سازمان میتواند شبیه به یک شهر ساخته شود. به طوری که همه نیازهای همکارانش را تامین کند. در واقع چه کسی گفته است که کارمندان یک سازمان باید پشت میزهای مستطیل شکل قهوهای یا حداکثر سفید بنشینند؟ تا به حال احساس کردهاید که میزتان اذییتان میکند یا این که دوست دارید حالت نشستن خود را تغییر دهید؟ اگر تحمل شرایط محیطی محل کارتان شما را آزار میدهد، اشکال از شما نیست! در واقع این مدیران هستند که باید ارتباط بین بهرهوری و محیط کار را در نظر بگیرند. برای طراحی داخلی یک سازمان میتوان محیطهای متفاوتی را برای نشستن همکارانمان در نظر بگیریم. یک لب تاپ که به اینترنت پر سرعت متصل است میتواند به آنها کمک کند تا به قول معروف پشت میز نشین نباشند. طراحان داخلی ساختمان باید صندلیها را در فضاهای خصوصی و گروهی قرار دهند. اتاق تلفن، میز ایستاده، مکان هایی برای نشستن و.... مورد نیاز است. در واقع باید هر حالتی که انسان دوست داشته باشد در موقع کار داشته باشد را در نظر گرفت. به این ترتیب اگر دو همکار که در یک اتاق هستند، گاهی حوصله هم را نداشته باشند، به جای ایجاد تنش و دعوا محل نشستن خود را تغییر میدهند و در کمال آرامش کار خود را ادامه میدهند. به این ترتیب مدیر ارشد هم وقت کمتری را برای حل و فصل کدورت میان کارمندان صرف میکند. دیوارهای شیشهای رو به خیابان نیز نور کافی و انرژی زیادی را به محیط منتقل میکند و بهرهوری را افزایش میدهد که خوب است از آن استفاده شود. راهاندازی یک کافی شاپ -حتی اگر هزینه خدمات آن را از افرادی که سرویس میگیرند در آوریم- بسیار کمککننده است. خوب است بدانیم که این طرح در سانفرانسیسکو اجرا شده و بازخورد خوبی داشته است. کم توفیقی در اعزام نیرو مهاجرتهای غیر رسمی، ایرانیان مهاجر را مشکلات عدیدهای مواجه میکند. گاها آنها مجبور میشوند که به عنوان پناهنده به شغل در این کشورها دست یابند که این پناهندگی تبعات روحی زیادی برای آنها دارد. این در حالی است که اعزام نیرو از سوی دولت، یکی از برنامه هایی است که هرگونه آسیب اجتماعی را رفع کرده و در مقابل منفعت هایی را برای فرد و دو کشور مبدا و مقصد به دنبال دارد. با این حال دولتهای ایران هنوز در اعزام نیرو موفقیت قابل دفاعی نداشتهاند. علاءالدین ازوجی، مدیر کل سیاستگذاری و توسعه اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش اظهار کرد: اعزام نیروی کار یکی از سیاست هایی است که وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی دنبال میکند. وی گفت: در سطح کلان اقتصاد، کشورهای مختلف در آمدهای داخلی و خارجی دارند. در آمدهای خارجی کشورها را میتوان به کار و سرمایه تقسیم کرد که درآمدهای حاصل از نیروی کار ناشی از اعزام نیروی کار متخصص، ساده به دیگر کشورهاست. یکی از مهمترین حوزههای اعزام نیروی کار در خصوص خدمات فنی و مهندسی است. وی افزود: بسیاری از کشورهای آسیایی و حاشیه خلیجفارس از این قابلیت درآمد زایی استفاده میکنند. آنها افراد تحصیل کرده و غیر متخصص را برای کار به دیگر کشورها اعزام میکنند و در مقابل بخشی از درآمدهای حاصل شده را به دولت خود باز میگردانند و موجب ارز آوری میشوند. علاوه بر این مهارتهای ایشان نیز افزوده میشود. ازوجی بیان کرد: اندونزی، فیلیپین، بنگلادش و پاکستان از جمله کشور هایی هستند که در این حوزه خوب کار کردهاند و درآمدهای قابل توجهی از اعزام نیرو کسب کردهاند. وی افزود: اعزام نیروی کار به طور موقت انجام میشود و به معنای مهاجرت نیست. اعزام نیروی کار قاعده مشخصی دارد که در ایران هم انجام میشود. سیاستگذاران ما باید کشورهایی که نیاز به خدمات فنی و مهندسی ایران دارند را شناسایی کنند. پس از شناسایی تسریع در اعزام نیرو مهمترین بخش کار است. در گذشته فرصت هایی را با کندی روند اعزام از دست دادهایم که نباید این شرایط تکرار شود. ازوجی تاکید کرد: اعزام نیروی کار به دیگر کشورها از آنجایی اهمیت دارد که در فرصتی کوتاه بدون سرمایه گذاری، وام و تسهیلات برای ایجاد بنگاههای جدید، میتوانیم از ظرفیت بنگاههای منطقهای و بینالمللی استفاده کنیم تا بخشی از مشکلات نیروی کار را رفع کنیم. آنچه از این گزارش بر میآید این است که، کم توفیقی دولتها در اشتغالزایی از یک سو و آمار کم اعزام نیرو از سوی دیگر، در نهایت به مهاجرتهای غیر رسمی برای یافتن شغل منجر شده است. مهاجرت هایی که آسیبهای اجتماعی و اقتصادی زیادی را بر کشور ما به عنوان مبدا و برای کشورهای میزبان رقم زده است.
