یک کارشناس معماری مطرح کرد: با تکیه بر طراحی مناسب، ۷۰ درصد هزینه پناهگاه های کوهستانی قابل کاهش است.
بیشتر کوههایی گردشپذیر ایران پناهگاه مناسبی ندارند. در واقع صعبالعبور بودن راههای کوهستانی موجب شده که نتوان از مصالح مناسبی برای ساخت پناهگاه استفاده کرد. به همین دلیل پناهگاهها، هم مساحت محدودی دارند و هم در تأمین گرما و انرژی با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکنند. آذین کشتکار بنایی مقدم که بر روی پروژه «مدلسازی نوین بهرهوری انرژی با توجه به ویژگیهای فضایی در پناهگاه کوه دماوند» تحقیق جامعی کرده دراینباره به پایگاه خبری گسترش صمت اظهار کرد: افراد زیادی به پناهگاههای کوهستانی مراجعه میکنند اما این پناهگاهها که در ارتفاعات بالا ساخته میشوند، زیرساختهای شهری ندارند. وی افزود: تهیه منابع گرمایشی در این مناطق بهآسانی امکانپذیر نیست. به همین علت این پناهگاهها از نظر معماری باید خودکفا طراحی شوند تا میزان انرژی مورد نیاز مراجعان را تأمین کنند. بهعبارتدیگر، در طراحی این پناهگاهها باید به حداقل میزان مصرف انرژی برسیم تا بتوانیم بدون برق و زیرساختهای انرژی شهری، انرژی مورد نیاز را تأمین کنیم. این کارشناس معماری ادامه داد: برای این منظور، در طراحی معماری این پناهگاهها، جهتگیری باد، جهتگیری نور خورشید و تعیین مکان در نظر گرفته میشود تا بدون هیچگونه گرمایشی، انرژی مورد نیاز آنها تأمین شود. بهعنوانمثال چنانچه یک ساختمان معمولی هزار کیلووات نیاز انرژی داشته باشد با طراحی مناسب میتوانیم این میزان را به ۳۰۰ کیلووات برسانیم که در این صورت ۷۰۰ کیلووات ذخیره انرژی داریم. این ۳۰۰ کیلووات را میتوان از طریق پنلهای خورشیدی یا توربینهای بادی کوچک (در مقیاس ساختمان) تأمین کرد که در این صورت آن ساختمان به خودکفایی در تأمین انرژی رسیده است. بااینحال بنده تا به امروز ندیدهام که تحقیقی دراینباره در ایران انجام شود. کشتکار بنایی مقدم که توانسته مدلی طراحی کند تا مصرف انرژی در پناهگاههای کوهستانی کاهش یابد، اظهار کرد: در حال حاضر ایران توانایی استفاده از فناوریهای روز در پناهگاهها و تأمین هزینه آن را ندارد. چراکه باید چوبهای خیلی خوب و فناوریهای گرانقیمتی به کار ببریم. با توجه به هزینه حمل چوب توسط بالگرد، بر این هزینهها افزوده میشود. بااینحال روش دیگری هم وجود دارد که بهمراتب کمهزینهتر است. پیشنهاد ما این است که از مصالحی که همانجا وجود دارد، استفاده کنیم. بنده کاهش هزینهها در مدیریت انرژی پناهگاه دماوند را برای نخستین بار در ایران بررسی و طراحی کردهام. وی افزود: بر اساس این طراحی، قدم اول این است که از مصالحی که همانجا وجود دارد، استفاده کنیم و از نحوه طراحی کمک کنیم تا هزینههای مدیریت انرژی را کاهش دهیم. بر اساس این بررسیها میتوان با تکیه بر طراحی مناسب، ۷۰ درصد این هزینهها را کاهش داد. برای تأمین ۳۰ درصد باقی مانده نیز، بعد از اینکه از تمام ظرفیتهای محیط استفاده کردیم از آن به بعد بحث اختصاص بودجه و تأمین هزینه را مطرح کنیم تا آنچه نتوانستیم با مصالح موجود تأمین کنیم را با صرف هزینه ایجاد کنیم.
