ورزش جودو (Judo) از سخت ترین، قدرتیترین و بنیادیترین هنرهای رزمی جهان به شمار میآید. توسعه و پیشرفت جودو ریشه در ورزشهای باستانی کشور ژاپن دارد. این هنر رزمی، نخستین ورزشی است که با برند آسیای شرقی وارد بازیهای المپیک شده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش ، کلمه Judo (جودو) از دو بخش ژاپنی تشکیل شده است. Ju (جو) به معنای "آرام" و do (دو) به معنای "راه" یا "روش". بنابراین جودو یک روش آرام ورزشی برای تربیت ذهن و جسم انسان است. با اینکه افراد تازه کار با دیدن فنون بلند کردن حریف و زمین زدن او به مفهوم کلمه آرام شک میکنند، اما باید بدانید که تمامی تکنیکهای اصلی جودو بر پایه آرامش و پیوستگی پایه ریزی شدهاند. جودو از هنرهای رزمی توسعه یافته و استفاده شده توسط ساموراییها و طبقه جنگجویان فئودالی مشتق گرفته شده است. پیشینه این ورزش نشان میدهد که بیشتر تکنیکهای جودو برای آسیب زدن و از بین بردن دشمن در زمین جنگ طراحی شده بود. اما روش و طراحی این ورزش رزمی به گونهای تغییر کرده است که دانش آموزان مبتدی براحتی بتوانند تحت تعلیم قرار بگیرند، تمرین کنند و بدون آسیب زدن به حریف از تکنیکهای جودو استفاده کنند. باید بدانیم که: در جودو ضربه زدن، مشت زدن یا هر نوع حرکت خشن وجود ندارد. جودو شامل اعمال فشار شدید بر مفاصل بدن حریف نمیشود. این ورزش به سلاح یا تجهیزات ورزشی نیاز ندارد. به جای این موارد، هر جودوکار با گرفتن لباس فرم مخصوص حریف، از قدرت تعادل، نیروی بدنی و حرکات ناگهانی برای شکست دادن او استفاده میکند. با اینکه این تکنیکها ساده و پایهای هستند، اما همین سادگی، ورزش جودو را دشوار کرده است. یادگیری فنون پایهای جودو به زمان، تلاش، انرژی و انجام تمرینات پرفشار ذهنی و جسمی نیاز دارد. جودو یک ورزش رزمی پویا و قدرتی است که به نیروی فیزیکی و نظم ذهنی بالایی نیاز دارد. در یک حالت ایستاده، جودو دارای تکنیک هایی است که اجازه بلند کردن حرف و زمین زدن او را به شما میدهد. بر روی زمین، این ورزش از تکنیک هایی استفاده میکند که به شما اجازه میدهد حریف خود را محدود کنید، بر روی او کنترل داشته باشید، و تا تسلیم شدن فرد از قفلهای مفصلی متنوعی استفاده کنید. زمینه پیدایش جودو تاریخ جودو را نمیتوان از ابداعکننده این ورزش جدا دانست. استاد بزرگ و مدرس تربیت بدنی مدارس، جیگورو کانو ژاپنی موسس این هنر رزمی است. کانو در یک خانواده نسبتا ثروتمند زاده شد. بنابراین امکانات خوبی در اختیار او قرار گرفت. او تحصیلات آکادمیک را براحتی از سن هفت سالگی آغاز کرد و زبان انگلیسی و سایر علوم را تحت آموزش چندین آموزگار آموخت. در آن زمان، کانو بدن نحیفی داشت. با مخالفت خانواده تحت تعلیم یک معلم جوجیتسو قرار گرفت. در آن دوره، شهرت جوجیتسو رو به کاهش بود. بسیاری از کسانی که این ورزش را آموخته بودند و مهارت خوبی داشتند، ناامید شده و تمرینات خود را رها کردند. اما کانو بهترین و بامهارتترین شاگرد استاد بود. با گذشت سالها و پس از درگذشت استاد، او مدارس و مراکز آموزش جوجیتسو متنوعی تاسیس کرد و به توسعه این ورزش پرداخت. اما کانو اعتقاد داشت که مفهوم کلمه جوجیتسو برای توصیف این هنر رزمی کلمه مناسب و کافی نیست. Jutsu به معنای هنر و مفهوم است، اما تنها یک روش برای تکنیکهای فیزیکی این ورزش است. به همین دلیل، کانو بخش دوم کلمه را به do به معنای "راه" یا "مسیر" تغییر داد. این کار معنی و مفهوم بهتری به این هنر رزمی بخشید. این گونه بود که جودو برای نخستین بار از دل ورزش جوجیتسو بیرون آمد. لباس جودو جودوگی نام دارد لباس جودو، یا جودوگی، شامل یک شلوار و یک ژاکت محکم از جنس پنبه و کتان است. کمربند رنگی برای نشان دادن درجه تمرینکننده بر روی ژاکت و دور کمر محکم بسته میشود. آبی و سفید دو رنگ اصلی لباس جودو است. پوشیدن لباس جودو در اوایل قرن بیستم تصویب شد، در آن زمان سفید رنگ سنتی برای شلوار و ژاکت بود. در دهه ۱۹۸۰، پوشیدن جودوگی آبی در بعضی از مسابقات به تصویب رسید. از آن زمان تابحال، استفاده از یک جودوکی آبی و سفید در بسیاری از محافل رقابتی معمول بوده است.
لباس جودو جودوگی نام دارد جودو در کنار کاراته و تکواندو جزو نخستین ورزش هایی است که از سیستم درجه بندی رنگی سطح مهارت جودوکار را مشخص میکند. البته سیستم رنگ بندی در کشورهای مختلف متفاوت است. ژاپن، ایرلند، استرالیا، امریکا، بعضی کشورهای اروپایی و برزیل از درجه بندی مختلفی برای رنگ کمربند و سطح دانش آموز بهره میبرند. با افزایش مهارت جودوکار رنگ کمربند او تغییر کرده و به درجه بالاتر ارتقا پیدا میکند. در بیشتر کشورها ترتیب کلی عموم کمربندها به صورت؛ سفید، زرد، سبز، بنفش، قهوهای (سه درجه)، و سیاه است. اصطلاح "دان" برای سطوح کمربند مشکی و اصطلاح "کیو" برای درجه بندی کمربندهای رنگی استفاده میشود. کمربند مشکی جودو دارای ۱۰ دان است. قوانین کلی مسابقات جودو مسابقات جودو بر روی یک تشک تاتامی ۱۴ در ۱۴ متر یا حداکثر ۱۶ در ۱۶ متر برگزار میشود، و ناحیه مبارزه ۱۰ در ۱۰ متر است. در بعضی موارد این ناحیه ۸ در ۸ متر مساحت دارد. جودوکاران قبل از وارد شدن به زمین مبارزه باید به یکدیگر احترام بگذارند. جودوکاران باید لباس آبی و سفید جودوگی را بر تن کنند، به ترتیب ژاکت و شلوار جودوگی نباید بیشتر از ۵ سانتیمتر از مچ دست و قوزک پا بالاتر باشد. کمربند نیز محکم بر روی ژاکت بسته میشود و از بیرون آمدن قسمت پایین آن جلوگیری میکند. استفاده از تبلیغات بیش از حد بر روی جودوگی ممنوع است، و اگر یک جودوگی مناسب دیگر پیدا نشود، جودوکار با کسر امتیاز یا باخت مسابقه مواجه خواهد شد. جودوکار نباید از تکنیکهای غیرقانونی استفاده کند؛ حمله به مفاصل (به غیر از آرنج)، مشت زدن یا لگد زدن حریف، لمس کردن چهره حریف و یا عمدا مجروح کردن حریف به هیچ وجه جایز نیست. مدت مسابقات به سن ورزشکار بستگی دارد. طول بازی معمولا ۳ دقیقه برای کودکان، ۵ دقیقه برای نوجوانان و نوجوانان و ۳ دقیقه برای استادان (بزرگسالان سی ساله یا بالاتر) است. اوزان جودو برای مردان: ۶۰-، ۶۶-، ۷۳-، ۸۰-، ۹۰-، ۱۰۰-، ۱۰۰+ کیلوگرم و برای زنان زنان: ۴۸-، ۵۲-، ۵۷-، ۶۳-، ۷۰-، ۷۸-، ۷۸+ کیلوگرم است. فنون و تکنیکهای جودو تقسیم بندی فنون: هنر رزمی جودو دارای ۶۷ فن پرتابی است؛ ۱۵ تکنیک برای فنون دست، ۱۱ تکنیک برای فنون کمر، ۲۱ تکنیک برای فنون پا، ۵ تکنیک فنون خوابیده به پشت، ۱۵ تکنیک در فنون خوابیده به پهلو. همچنین ۷ تکنیک در حالت خاک، ۱۲ تکنیک در خفه کردن و ۱۰ تکنیک برای شکستن مفصل در ورزش جودو دیده میشود. تقسیم بندی تکنیکها: دسته اول: ناگه وازا (تکنیکهای پرتابی)؛ ۵ دسته ۸ تایی؛ نام دیگر گوکیونووازا است. در سال ۱۹۲۰ نیز ۱۷ تکنیک جدید به نام " شیمی شونووازا" ابداع شده است. الف: تاچی وازا که شامل سه بخش زیر است: ته وازا شامل ۱۵ فن دست. کوشی وازا شامل ۱۱ فن کمر. آشی وازا شامل ۲۲ فن پا. ب: استمی وازا یا سدتمی وازا. دسته دوم: آته میوازا یا فنون مرگ دسته سوم: انواع فنون کار در خاک (نه وازا) شامل: اوسای کومی وازا یا گاتامه وازا شامل ۱۰ فن چنگ زدن و نگهداشتن. شیمه واز شامل ۱۱ فن فشردن و خفه کردن. کانستسو وازا شامل ۹ فن اهرم بر روی مفاصل.
