فعالان عرصه لوازم خانگی میگویند که رکود، سایهسنگین خود را بر سر این صنعت و بازار آن انداخته است. اما چرا؟! و در واقع متهم اصلی پرونده رکود در صنعت و بازار لوازم خانگی کیست؟
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش، در خصوص علل این رکود، معیارهای زیادی را میتوان گنجاند که یکی از اینها توان مالی خریداران است. در واقع گفته می شود که مردم امروز کمتر لوازم خانگی می خرند. اما این جمله، کلی گویی است و اگر بخواهیم به این موضوع جزئیتر بپردازیم نخست باید بدانیم که مردم چه وسیله ای را بیشتر و چه وسیله ای را کمتر میخرند. گوشی های لمسی، چند صنعت را از کار انداختند پایگاه خبری گسترش پس از بررسی مجموعهای از آمارهای بانک مرکزی به این نتیجه رسید که از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۵ خانوارهای استفادهکننده از رادیو ضبط و ضبط صوت، رادیو، رایانه، دوربین فیلمبرداری، یخچال، چرخ خیاطی و پنکه کاهش داشتهاند که پیشبینی میشود برخی از این وسایل به علت چند کاره بودن گوشیهای لمسی با آمار کاهشی بیشتری نیز مواجه شده باشند. به عبارت دیگر امروز بسیاری از مردم برای استفاده از رادیو، ضبط صدا، فیلمبرداری و حتی برخی از امور مربوط به رایانه( تایپ، ایمیل، دانلود و... )، از گوشیهای لمسی استفاده میکنند. در این خصوص توجه به این آمار نیز خالی از لطف نیست که تعداد خانوارهایی که از گوشی همراه استفاده میکنند در سال ۹۵، نسبت به سال ۹۴ یک درصد افزایش داشته است. کاهش آمار خانوارهای استفاده کننده از چرخ خیاطی هم ممکن است به فرهنگ مصرف گرایی مربوط شود. چرا که امروز بیشتر مردم ترجیح می دهند به جای خیاطی از لباس های آماده استفاده کنند. ذکر این نکته نیز ضروری است که این کاهشهای آماری مخصوص سال ۱۳۹۵ نیست و شرایط مشابهی را در سالهای گذشته نیز تجربه کردهایم.
افزایش استفاده از چند وسیله در خانهها اما همه لوازم خانگی در خانهها مهجور نشدهاند. خانوارهای ایرانی در سال ۱۳۹۵، نسبت به سال ۱۳۹۴ از تلویزیون ۰.۲ درصد، ویدیو و دستگاه پخش لوح فشرده ۰.۶ درصد، فریزر و یخچال فریزر ۱.۹ درصد، اجاقگاز ۰.۱ درصد، جارو برقی یک درصد و ماشینلباسشویی ۱.۳ درصد بیشتر استفاده کردهاند. بنابراین، اگرچه بازار خبر از رکود می دهد، اما به نظر میرسد این افزایش آماری که در تعداد «خانوارهای استفاده کننده» از این وسایل دیده می شود، با خرید این کالاها همراه بوده باشد. این ادعا وقتی قوت میگیرد که بدانیم، هزینه ناخالص سالانه یک خانوار شهری در گروه لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه در سال ۱۳۹۵ ۸.۵ درصد نسبت به سال ۱۳۹۴ افزایش یافته است. بنابراین خانوادهها امروز هزینه بیشتری برای خرید لوازم خانگی می کنند اما رکود بازار را فراگرفته است. یکی از فعالان صنفی این امر را ناشی از افزایش قیمت لوازم خانگی میداند. رییس اتحادیه سمساران و امانت فروشان تهران به پایگاه خبری گسترش گفت: کسب و کار سمساران و امانت فروشان مثل گذشته رونق ندارد. اگرچه برخی از این کاهش رونق به خاطر نرمافزارهایی مانند نرمافزار شیپور است اما قیمت لوازم خانگی آنچنان بالا است که مردم لوازم خود را پیش از خرابی کامل به سمساران نمیفروشند. داوود عبداللهی افزود: سالهای گذشته قیمت لوازم خانگی نو، ارزانتر از زمان حاضر بود به همین دلیل خاطر مصرفکنندگان تمایل بیشتری نسبت به فروش اجناس دسته دوم و خرید کالاهای جدید داشتتند. وی با اشاره به افزایش قیمت لوازم خانگی تصریح کرد: در حال حاضر مردم ترجیح میدهند تا زمانی که وسایلشان از کار نیفتاده است از آن استفاده کنند و این درحالیاست که پیش از این مصرفکنندگان وسایل خود را تبدیل به احسن میکردند و نمیگذاشتند کاملا فرسوده شوند. لوازم خانگی دوباره گران شود؟ بر اساس آنچه گفته شد، با وجود این که مردم پول بیشتری برای لوازم خانگی میپردازند اما بازار لوازم خانگی با افزایش قیمتها به رکود دچار شده است. در چنین شرایطی ۲۱ آبان گذشته، سخنگوی انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی از احتمال افزایش قیمت این محصولات پس از ماه صفر خبر داد اما چندی بعد، رییس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی تهران با اشاره به پشت سر گذاشتن ایام سوگواری سید الشهدا و پایان ماه صفر گفت: فصل ازدواجها آغاز شده است و به زودی فروشندگان و تولیدکنندگان لوازم خانگی مشتریان زیادی خواهند داشت. محمد طحان پور در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش به صراحت اظهار کرد: اگرچه مدتی قبل یکی از فعالان حوزه لوازم خانگی به رسانهها خبر از احتمال افزایش قیمتهای لوازم خانگی را داد، اما این سخنان، سودجویانه و غیر اخلاقی بوده است. در واقع این فرد به دنبال ایجاد موجی هیجانی برای افزایش قیمتها بوده است. وی افزود: با توجه به آغاز فصل ازدواج ها، به زودی کالاهای موجود به فروش میرسند و انبارهای لوازم خانگی خالی میشوند. از این رو، در شرایط فعلی، افزایش قیمتها به صلاح بازار نیست. طحان پور درباره زمان افزایش قیمت لوازم خانگی گفت: این امر وابسته به امور چند گانهای است که هیچ وقت قابل پیشبینی نیستند. اما به نظر نمیرسد تا زمانی که انبارها خالی شوند، از افزایش قیمتها خبری باشد.
هرچند رییس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی با پیشنهاد افزایش قیمت لوازم خانگی از سوی سخنگوی انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی مخالفت خود را اعلام کرد اما پس از مدتی این مسوول صنفی خبر از افزایش ۵ درصدی قیمت لوازم خانگی داد تا بدین ترتیب گامی در جهت حمایت از تولید برداشته شود اما افزایش قیمت ها به حدی نباشد که رکود بازار را بیش از پیش کند.
متهم اصلی افزایش قیمت است
بررسی آمار هایی که به آن پرداختیم نشان می دهد که با وجود افزایش هزینه خانوارها برای لوازم خانگی، فعالان صنفی با رکود دست و پنجه نرم میکنند. طبیعی است که با پیشرفت تکنولوژی برخی از لوازم خانگی از صدر جدول نیاز بازار پایین کشیده شوند و فعالان آن صنف یا صنعت، با رکود مواجه شوند اما افزایش گاه به گاه قیمت ها که هر بار به دلیلی قابل پیشبینی یا غیر قابل پیشبینی اتفاق میافتد، موجب شده تا تعداد کمتری از این محصولات به فروش برسد.