رئیسجمهوری امریکا که در یک سال گذشته همواره به تحمیل تحریمهای جدید علیه ایران مشغول بوده است پس از تایید دوم پایبندی ایران به توافق هستهای آرام آرام فضا را به سوی تشدید فضای بینالمللی برای امضا نکردن سومین مرحله از تایید این توافق برآمد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از این رو بحرانی نشان دادن وضعیت ایران بستر این اقدام بود که ترامپ باید ایجاد میکرد به همین دلیل از نمایندگان امریکایی حاضر در صندوق بینالمللی پول به بهانه کم کاری ایران در مبارزه با قاچاق خواست با درخواست وام ایران از این نهاد بینالمللی مخالفت کنند. هرچند این مسئله در چارچوب اختیارات دولت امریکا نبود اما ترامپ تصور میکرد میتواند با اعمال فشار بخشی از مقررات این نهاد بینالمللی را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال سخنان مدیرعامل صندوق بینالمللی پول شبکه خبری زی بیزینس هند که گفته بود« سیاست این صندوق در قبال اعطای وام به ایران به دلیل سیاستهای امریکا در قبال این کشور تغییر نمیکند.» به گزارش صمت رفتار مسئولان صندوق بینالمللی پول نشان داد که شاید امریکا بتواند بر مبنای سیاستهای داخلی برخی شرکتهای ایرانی را تحریم کند اما نمیتواند نهادهای بینالمللی را وادار به رفتار خاصی کند. شاید سخنان موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که پس از سخنان جمعه شب ترامپ گفته بود امریکا نمیتواند برجام که را یک قرارداد بینالمللی است را نابود کند مصداق همین مسئله است. چندی پیش دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا در یک شیوهنامه تازه، نمایندگان امریکا در صندوق بینالمللی پول و بانکهای توسعه بینالمللی را به بهانه کم کاری ایران و چند کشور دیگر از جمله روسیه و کره شمالی در مبارزه با قاچاق انسان موظف کرده بود که علیه درخواستهای وام دولت ایران رأی دهند و تمام توان خود را به کار گیرند تا جمهوری اسلامی نتواند از منابع مالی آن نهادها استفاده کند. به نقل از ایرنا، «کریستین لاگارد» بعد از ظهر شنبه در یک کنفرانس خبری در پاسخ به این سوال که با توجه به سیاست جدید دونالد ترامپ رئیسجمهوری امریکا که با اصرار از صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی خواسته به ایران وام ندهند، آیا آن صندوق سیاست خود را در مورد اعطای وام به ایران تغییر میدهد، اعلام کرده است «این صندوق دلیلی نمیبیند تغییری در شیوهنامه اجرایی که از سوی هیات مدیره صندوق ابلاغ شده است، ایجاد کند و به همان شیوهای که تا کنون عمل میکرده، به کار خود ادامه میدهد. ما با ۱۸۹ کشور کار میکنیم و تنها وقتی از برنامهای حمایت مالی میکنیم و در مورد آن وارد مذاکره میشویم که کشور عضو آن را مطرح کرده و خواهان حمایت ما باشد.» ایران در ۲۹ دسامبر ۱۹۴۵ میلادی (۱۳۲۴) با سهمیه ۲۵میلیون دلاری به عضویت صندوق بینالمللی پول درآمد و جزو نخستین اعضای این موسسه مهم بینالمللی است. صندوق بینالمللی پول به عنوان یکی از شناختهترین موسسات وابسته به سازمان ملل متحد مسئولیت تنظیم نظام پولی و مالی جهانی را بر عهده دارد. اگر چه غالب اخبار انتشاریافته از فعالیتهای این موسسه ناظر بر ارائه کمکهای مالی به کشورهای روبهرو با بحران مشروط به انجام برنامه اصلاحات اقتصادی است، این موسسه مشاورههای فنی و راهبردی نیز به اعضای خود ارائه میدهد که حداقل به لحاظ پوشش و گستردگی به مراتب مهمتر از ایفای نقش تامینمالیکننده است. گروه هفت کشور صنعتی امریکا، ژاپن، آلمان، انگلستان، فرنسه، ایتالیا و کانادا درمجموع ۴۵درصد سهم حق عضویت صندوق بینالمللی پول را که نشاندهنده میزان حق رای است، در اختیار دارند. پس به خوبی میتوان دریافت که هرگونه تعامل ایران با موسسات بینالمللی ازجمله صندوق بینالمللی پول نتیجه مثبتی خواهد داشت. به طوری که فعال بودن در این موسسات و پیروی از سیاست «برخورد آگاهانه» با مسائل بینالمللی و بهرهبرداری مناسب از آنها میتواند در میان مدت زمینههای لازم را برای توسعه اقتصادی کشور بهتر فراهم کند. این صندوق درسال ۱۹۴۵ (۱۳۲۴) بر اساس موافقتنامه برتن وودز تأسیس شد و از سال ۱۹۴۷ (۱۳۲۶) فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. این سازمان اهداف مهمی چون بسط همکاری بینالمللی در زمینه مسائل پولی و رفع محدودیتهای ارزی، تثبیت نرخهای ارز، و تسهیل کارکرد نظام پرداختهای چند جانبه بین کشورهای عضو را دنبال میکند. در سال ۱۹۸۸ (۱۳۶۷) صندوق دارای ۱۵۱ عضو بود و تا ژانویه ۲۰۱۳ (۱۳۹۲)تعداد اعضای آن به ۱۸۸ کشور افزایش یافته است که درحالحاضر نیز با همین تعداد در حال فعالیت است. این صندوق گرچه ۲۴ کرسی هیات اجرایی دارد اما تصمصمهای خود را بر مبنای مسائل سیاسی قرار نمیدهد چراکه بخش عمدهای از منابع اعتباری این صندوق از کشورهای صنعتی و نفتی تامین میشود که ایران هم در سالهای گذشته به ویژه در بدو تاسیس نقش مهمی در اعتباردهی این صندوق داشته است. امتیاز عضویت با این حال عبدالرضا مصری عضو کمیسیون برنامه، بودجه، محاسبات مجلس شورای اسلامی در همان زمانی که درخواست ترامپ از نمایندگان صندوق بینالمللی پول مطرح شده بود به خانه ملت اعلام کرد بود« ما به دلیل نیازهای مختلفی که در کشور داریم نمیتوانیم بودجه سال را به طور کامل به صنایع بزرگ اختصاص دهیم، بنابراین از صندوق بینالمللی پول وام دریافت میکنیم و از محل درآمد پروژه مدنظر اقساط را پرداخت میکنیم که وضعیت بسیار مطلوبی است. حال از آنجایی که ایران هر سال حق عضویت در صندوق بینالمللی پول را پرداخت میکند، این حق ماست که از امتیاز عضویت در صندوق استفاده کنیم و به نسبت سپردهای که داریم وام دریافت کنیم بنابراین اگر شرایطی برای دریافت وام وجود نداشته باشد باید از صندوق خارج شویم. البته در رای گیریهای سازمان ملل نیز شاهد بودیم که در ۹۰ درصد موارد رای گیریها برخلاف میل ترامپ و امریکا پیش میرود. رئیسجمهوری امریکا به تازگی سیاستهای را دنبال کرده است که به نوعی مورد قبول بسیاری از سیاست مداران امریکایی نیز نیست هرچند او به دنبال دستیابی به امتیازهای ویژهای برای کنترل نظام مالی و سیاسی جهان است اما این مسئله باعث شده است او در مقابل تمام کنوانسیونها و نهادهای بینالمللی قرار بگیرد که اثر آن انزوای امریکاست. از جمله اقداماتی که ترامپ در یکسال گذشته انجام داده و به نوعی دور از رفتارهای بینالمللی است را میتوان به خروج از کنوانسیون پاریس و توافقنامه پاسفیک اشاره کرد سیاستی که تنها با یک رویکرد توافقهای بینالمللی را رد و آن کم بودن منافع امریکا در این توافق هاست درواقع انچه امروز سیاست دونالد ترامپ را به چالش کشیده است خودخواهی و زیاده خواهی خارج از عرف بینالمللی است و به نظر میرسد این مسئله در آینده به از بین رفتار اعتبار بینالمللی امریکا میانجامد. مراد عنادی کارشناس ارشد مسائل بینالملل با توجه به شعارهای دروغین واشنگتن در مورد امنیت نظام بینالملل به تسنیم گفته بود «اگر امریکاییها به واقع میخواهند به امنیت نظام بینالملل کمک کنند، باید به تعهدات بینالمللی و منشور سازمان ملل احترام بگذارند. آنها بیشتر به دنبال یکجانبهگرایی و به فکر امنیت امریکا هستند؛ اما شعار تضمین امنیت نظام جهانی را سر میدهند و سعی دارند خود را پرچمدار امنیت جهانی معرفی کنند. حال از آنجایی امریکاییها بسیاری از معاهدات خود همچون پیمان موشکهای ضد بالستیک با روسیه، پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای، معاهده ممنوعیت استفاده از بمبهای خوشهای و پیمان بینالمللی منع کاربرد مینهای ضد نفر را زیر پا گذاشتند. ترامپ همین راه را دنبال میکند و از روزی که قدرت را در دست گرفته، فقط به دنبال یکجانبهگرایی است. یکی از مصادیق آن نیز بحث برجام است. »
