چهارمین «مجمع ایران و اروپا» (EIF۴) که سهشنبه و چهارشنبه در زوریخ سوئیس برگزار شد، با توجه به حمایت قاطع اروپا از برجام و توافقهای جدید خط اعتباری ایران با بانکهای اروپایی، میتواند نویدبخش جهشی تازه در روابط اقتصادی و تجاری ایران و اروپا باشد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:این مجمع ۴ سال پیش با هدف تقویت و حمایت از دیپلماسی تجاری بین ایران و غرب تاسیس شد که فرصت مهمی برای تبادل اطلاعات، شبکهسازی و ایجاد روابط کاری بین مقامات و مدیران بخشهای مختلف تجاری و صنعتی با سیاستگذاران ایجاد خواهد کرد. برای نخستین بار در زمان دولت دونالد ترامپ در امریکا، چهارمین همایش مجمع ایران و اروپا در زوریخ سوئیس برگزار شد و با توجه به مباحث سیاسی مربوط به برجام و رویارویی اروپا با امریکا در این زمینه، میتوان گفت این دوره از مجمع، علاوه بر هدف و کارکرد اصلی خود در زمینه ارتقای سطح تجارت و معرفی زمینههای کار و سرمایهگذاری در ایران یک وجه بارز سیاسی نیز خواهد داشت.با وجود بدعهدیهای مکرر امریکا، که به گفته مقامات جمهوری اسلامی ایران نقضکننده متن و روح برجام بوده با هدف جلوگیری از بهرهمندی ایران از مزیتهای برجام انجامشده است، اروپاییها قاطعانه و یکصدا پشت سر برجام قرار گرفته و از بازگشت ایران به عرصه فعالیتهای تجاری و بانکی و بازارهای مالی استقبال کردهاند. به گزارش ایرنا دیوید اوسولیوان نماینده اتحادیه اروپا در امریکا تاکید کرد: برجام حمایت کامل تمام ۲۸ کشور عضو اتحادیه را پشت سر خود دارد و یک خیر عام است که به جامعه بینالمللی تعلق دارد. چنانچه امریکا تحریمهای علیه ایران را دوباره برقرار کند، اتحادیه اروپا برای محافظت از منافع مشروع شرکتهای اروپایی اقدام خواهد کرد. این در حالی است که مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران نیز از رشد ۸۰درصدی تجارت ایران و اروپا در ۷ماه نخست سال ۲۰۱۷ میلادی (دی ۹۵ تا تیر ۹۶) خبر داد. اسفندیار باتمانقلیج، موسس مجمع ایران و اروپا، بهتازگی در گفتوگو با سایت خبری سوئیسی فاینیوز، درباره نتایج ۳ همایش پیشین و اهمیت چهارمین همایش مجمع ایران و اروپا گفت: در ۲ سال گذشته، تمام بخشهای اقتصاد ایران شاهد ایجاد همکاریهای جدید بین شرکتهای خارجی و داخلی بودهاند. هر چند این شرکتها هنوز به یک روایت کاملا موفق اقتصادی تبدیل نشدهاند، اما نمونههای بسیار مهمی هستند که نشان میدهند میتوان در ایران قرارداد بست و پروژههایی را به انجام رساند. ایران هنوز آینده خود را نساخته، اما طرح کلی را پی ریخته و در حال ایجاد بنیاد و اساس کار است و این خود یک دستاورد بزرگ به شمار میرود. وی تاکید کرد: در میانمدت تا بلندمدت، ایران باید در مجموعه گستردهتری از بخشهای اقتصادی بهویژه بخشهایی که بیشتر در کنترل بخش خصوصی هستند، نیرو و توان فعالیت پیدا کند؛ اینها بخشهایی هستند بیشترین اشتغال را ایجاد خواهند کرد. باتمانقلیج افزود: انتخاب دوباره روحانی در ماه مه (اردیبهشت) به ریاستجمهوری ایران، موجب دلگرمی جامعه اقتصادی و تجاری شده بهویژه که اجماع سیاسی گستردهای در ایران درباره لزوم تجارت و سرمایهگذاری خارجی برای رشد و توسعه اقتصادی وجود دارد. وی تاکید کرد: کابینه جدید روحانی دربردارنده فنسالاران مورد احترامی است و ۳ چهره کلیدی یعنی جواد ظریف وزیر امور خارجه، بیژن زنگنه وزیر نفت و ولیالله سیف رئیس بانک مرکزی را حفظ کرده و این افراد میتوانند با مقامات و مدیران تجاری ایرانی و خارجی برای دنبال کردن یک برنامه اقتصادی قوی کار کنند. تشریح فرصتهای سرمایهگذاری ایران مهدی کرباسیان، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیات عامل ایمیدرو در نخستین روز چهارمین «مجمع ایران و اروپا» در زوریخ با اشاره به بهبود شاخصهای اقتصادی ایران در ۴ سال گذشته، قابلیتهای سرمایهگذاری و رشد در بخش معدن ایران را برشمرد و گفت: ما درحالحاضر، در شروع دور دوم ریاستجمهوری حسن روحانی قرار داریم. در هفتههای گذشته، تعدادی از بانکهای اروپایی از جمله اوبر بانک اتریش و دانسک بانک دانمارک، تصمیم گرفتند فعالیتهای بیشتری در بازار ایران داشته باشند. حالا در فاینانس جدید حدود ۳۰میلیارد دلار از طرف کشورهای آسیایی از جمله چین، کره جنوبی و ژاپن در ایران سرمایهگذاری شده است. به گزارش سایت خبری اتاق بازرگانی تهران به گفته وی، اقتصاد ایران در این دوره بهبود یافته است. بهعنوان نمونه، نرخ تورم از ۴۰ درصد به ۹/۶ درصد رسیده است. در ۳ سال گذشته، شاخص رقابتپذیری ایران ۱۷ پله رشد داشته و از رتبه ۸۳ به جایگاه ۶۶ رسیده است. شاخصهای دیگر از جمله شاخص اندازه بازار هم با رشد روبهرو شده است. کرباسیان تصریح کرد: درحالحاضر، بازار سرمایه ایران رشد کرده است و ریال هم ۱۰ درصد قویتر شده است. همچنین درآمدهای نفتی ایران افزایش پیدا کرده و صادرات به اروپا هم از سر گرفته شده است. البته ایران به درآمدهای نفتی وابسته نیست. ایران به طیف گستردهای از صنایع از جمله، خودرو، پتروشیمی، کشاورزی و صنایع غذایی، فرش، معادن و صنایع معدنی متکی است. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: اقتصاد ایران، رو به رشد است و در چند سال گذشته این رشد سرعت بیشتری داشته است. همچنین ایمیدرو در افزایش رقابتپذیری بینالمللی معدن و بخش معدن در ایران کار میکند. ایران یکی از غنیترین کشورهای جهان از نظر معدن است. حدود ۶۸ نوع ماده معدنی در ایران وجود دارد که شامل، زغالسنگ، سنگآهن، زینک، نمک، طلا و... میشود. این در حالی است که ایران یک درصد جمعیت جهان و ۷ درصد منابع معدنی دنیا را در اختیار دارد. به گفته رئیس هیات عامل ایمیدرو، ایران در برنامه ششم توسعه، بنا دارد به ۸درصد رشد اقتصادی برسد. معدن و صنایع معدنی در این رشد نقش مهمی ایفا میکنند. معدن و صنایع معدنی باید ۸/۸درصد رشد داشته باشد که این به معنی سرمایهگذاری بیش از ۵۰میلیارد دلاری در بخشهای فولاد، آلومینیوم، فلز مس، روی و دیگر بخشهاست. ما راه را هموار و از حقوق سرمایهگذار و شریکان(جوینونچرها) حمایت میکنیم. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت اظهار کرد: راههای مختلفی برای پیوستن شرکتهای خارجی به پروژههای ما وجود دارد که ازجمله آنها سرمایهگذاری، همکاری با شرکتهای ایرانی در داخل کشور، تولید در ایران، ایجاد شرکتهای ایرانی با مالکیت ۱۰۰ درصدی و شرکت در مناقصهها و پروژههاست. در ایران پروژههای جدیدی در زمینه اکتشاف، توسعه معادن و صنایع معدنی آغاز شده که آماده جذب سرمایه و علاقهمند به مذاکره و حرکت روبهجلوست. صادرات کالای ایرانی به کشورهای اروپایی بیش از پیش در حال افزایش است. سال گذشته صادرات محصولات غیرنفتی ایران بیش از ۱۷درصد افزایش یافته است. کرباسیان با اشاره به اینکه ظرفیت تولید فولاد ایران ۳۱ میلیون تن است و کشور ما چهاردهمین تولیدکننده فولاد جهان است، ادامه داد: تا سال ۲۰۲۵ میلادی (۱۴۰۴) تقاضا به ۴۰ میلیون تن افزایش پیدا میکند، بنابراین برنامه داریم ظرفیت تولید فولاد ایران را به ۵۰ میلیون تن برسانیم که ۱۵میلیون تن از آن صادر خواهد شد. براساس تخمین ایمیدرو ایران به ۳۰ میلیارد دلار سرمایه برای تحقق این هدف نیاز دارد. وی گفت: تقاضای آلومینیوم تا سال ۲۰۲۵ میلادی (۱۴۰۴) به ۱/۵ میلیون تن افزایش پیدا میکند و ایران برای استفاده از این فرصت به ۱۱ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز دارد. درحالحاضر ایران هجدهمین تولیدکننده آلومینیوم جهان است. رئیس هیات عامل ایمیدرو ادامه داد: ظرفیت تولید مس ایران ۲۰۰ هزار تن است که برنامه داریم این ظرفیت را به ۷۰۰ هزار تن افزایش دهیم. در بخش مس هم در پروژههایی مثل معدن مس چاه فیروزه به سرمایهگذاری نیاز داریم. ایران درحالحاضر بیستویکمین تولیدکننده مس در جهان است. همچنین در دیگر بخشهای معدن از جمله کک نفتی، رنگدانه و دیگر محصولات فلزی برنامههای توسعهای را دنبال میکنیم و تمایل به همکاری با شرکای شناختهشده جهانی داریم. سرمایهگذاری موردنیاز در دیگر پروژههای توسعهای ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده است. اکنون «فصل عمل» است در این مجمع، هیات اقتصادی از سوی اتاق بازرگانی تهران به سرپرستی مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران نیز حضور پیدا کرد که طی آن خوانساری در آغاز همایش و در بخش عمومی آن با اشاره به آمارها و ارقام مختلف در تجارت ایران و اتحادیه اروپا اظهار کرد: برابر آخرین آماری که به تازگی از سوی کمیسیون اروپا منتشر شده، مبادلات تجاری ایران و اروپا در ۷ماه نخست سال ۲۰۱۷ میلادی (دی ۹۵ تا تیر ۹۶) نسبت به مدت مشابه سال قبل، معادل ۸۰ درصد رشد داشته است. او در ادامه روی گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکید کرد؛ گزارشی که نشان میدهد ایران بهطور کامل به برجام بهعنوان یک سند مترقی بینالمللی پایبند بوده و به تمامی تعهدات خود، وفادار مانده است. خوانساری تصریح کرد: بعد از نوسانها و تلاطمهای اقتصادی چند سال پیش اقتصاد ایران که عمده آن ناشی از فشار تحریمهای ناعادلانه و یکجانبه و بخشی نیز سوءمدیریت داخلی بود، با روی کار آمدن دولت جدید در سال ۲۰۱۳میلادی (۱۳۹۲) ثبات و آرامش به اقتصاد بازگشت که در نتیجه آن میتوان به کنترل سیاستهای پولی، کاهش تورم و تکنرخی شدن آن و خروج اقتصاد از رکود تورمی اشاره کرد. همچنین دولت جدید توانست با برخی تعدیلها و تغییرها، موفقیتهایی در زمینه جلب سرمایهگذاران خارجی بهدست آورد که مهمترین نمود آن تدوین قراردادهای جدید نفتی موسوم به IPC است. به گفته خوانساری، به نتیجه رسیدن مذاکرات ایران و غرب و امضای برجام، باعث شد فعالان اقتصادی خارجی بهویژه از کشورهای اروپایی در قالب هیاتهای تجاری متفاوت به ایران سفر کنند که اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نیز یکی از میزبانان عمده این دیدارها بود که میتوان آثار آن را بهتدریج در افزایش مراودات تجاری دید. رئیس اتاق بازرگانی تهران ادامه داد: به نتیجه رسیدن چندین قرارداد بزرگ نفتی و خودرویی و تعداد زیادی قراردادهای کوچک و متوسط، یک نوید خوب از آغاز مرحله اجرایی همکاریهاست؛ اکنون «فصل عمل» است. چراکه زیرساختهای نرمافزاری و سختافزاری برای مشارکت و سرمایهگذاری مشترک تا حدودی بهبود یافته، اصلاحات قابلتوجهی اعمال شده و اکنون دولت ایران روی اصلاح جدی نقطه ضعف اقتصاد خود؛ یعنی نظام بانکی تمرکز کرده است. با توجه به خروج ایران از فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF) فرصت مناسبی برای اصلاح و بهبود نظام بانکی ایران در سایه مراودات بیشتر با نظام بانکی بینالملل فراهم شده است. از نظر من ۴سال آینده مناسبترین و بهترین زمان برای توسعه پایدار مراودات اقتصادی اروپا و ایران است که نتیجه آن کسب منافع بلندمدت و همگانی در ایران و حصول سودهای مطمئن و پایدار برای طرف مقابل را به همراه خواهد داشت. خوانساری همچنین درباره «فصل عمل» بیشتر توضیح داد: مایلم مسئلهای مهم را با سرمایهگذاران و اشخاص حقیقی و حقوقی مایل به فعالیت در اقتصاد ایران در میان بگذارم و آن گزینه بهینه مشارکت با بخش خصوصی است، همچنین در دولت کنونی نیز اعتقاد محکمی به مداخله نکردن دولت در اقتصاد و توانمندی بخش خصوصی برای تصدیگری امور اقتصادی کشور وجود دارد. صادرات ایران به اروپا ۳ برابر شد رئیس اتاق بازرگانی تهران تاکید کرد: بخش خصوصی، خود در چند سال گذشته توان زیادی صرف کرده تا بتواند شرایط فعالیت خود را در فضای کسبوکار ایران و جهان بهبود بخشد. برای نمونه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران تمام توان خود را در راستای پیگیری مطالبات و خواستههای بحق فعالان بخش خصوصی در پیش گرفته و در حوزههایی چون مالیات و بیمه توانست برخی مشکلات و موانع بزرگی را از پیش پای آنها بردارد. همچنین به گفته خوانساری، اتاق بازرگانی تهران برای بهبود وضعیت سرمایهگذاری خارجی و توسعه همکاریهای بخش خصوصی ایران با سرمایهگذاران خارجی، مرکزی با عنوان «مرکز خدمات سرمایهگذاری» راهاندازی کرده که ماموریت آن شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری در ایران و معرفی آن به سرمایهگذاران خارجی، شناسایی موانع مختلف پیش روی سرمایهگذاران و تلاش برای حذف آنها و بهبود چهره اقتصاد ایران در فضای بینالملل است. خوانساری در پایان به نتایج مثبت اقدامات انجام شده، اشاره کرد و گفت: خوشبختانه تمامی گزارشهای آماری در ماههای پس از برجام نشان از رشد قابل توجه همکاری دو طرف میدهد. به گفته مقامات اروپایی میزان صادرات ایران به اروپا پس از برجام ۳ برابر شده است و این افزایش برای اقتصاد ایران بسیار مهم است اگرچه هنوز اعداد و ارقام بسیار پایین است. ایران در سال ۲۰۱۵ میلادی (۱۳۹۴) صادراتی معادل یک میلیارد و ۲۳۵ میلیون یورو به اروپا داشت که این آمار در سال ۲۰۱۶ میلادی (۱۳۹۵) به ۵میلیارد و ۴۹۴ میلیون یورو افزایش یافت. رئیس اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: مبادلات تجاری دو طرف در ۶ ماه نخست امسال نیز به حدود ۱۰ میلیارد یورو رسیده که تقریبا دو برابر مبادلات در مدت مشابه سال گذشته است. جالب اینکه اگرچه از سرگیری خرید نفت از ایران، در افزایش مراودات دو طرف نقش داشته، اما مبادله کالای غیرنفتی نقش پررنگی در مبادلات ایران و اروپا دارد که نمایانگر تقویت روابط بخش خصوصی دو طرف است. روابطی که میتواند در همین سالهای پیش رو بسیار مستحکمتر و دامنهدارتر شود. آمادگی بانکهای اروپا در همکاری با ایران مدیر بخش خدمات مالی بانک آلمانی «KPMG» در «مجمع ایران و اروپا» گفت: ایران گامهای مهمی در مسیر جذب فاینانس و منابع مالی خارجی برداشته و بانکهای بسیاری در اروپا آماده همکاری با ایران هستند. به گزارش ایرنا از زوریخ، اولریش فان زانتیر در چهارمین مجمع ایران و اروپا گفت: پس از برداشته شدن تحریمها اقدامات خوبی در مسیر بهبود اقتصادی ایران انجام شده هر چند هنوز انتظارات بهطور کامل محقق نشده و کارهای بیشتری باید انجام شود. وی افزود: توصیه ما به شرکتها و بانکهای اروپایی این است که جلو بروید و با ایران کار کنید؛ اگر شرکتها جلو بروند به دنبال آنها، دولتها هم خود را تطبیق خواهند داد، زیرا کار با ایران منافع زیادی برای تجارت بینالمللی دارد.
