صبا رضایی / روزنامهنگار
پس از جنگ جهانی دوم، گردشگری جنگ حوزهای نوین از گردشگری را به خود اختصاص داد. این حوزه از گردشگری موجب میشود گردشگران از نزدیک با مصیبتها، رشادتها و وقایع جنگ آشنا شوند، مردم جنگزده را درک کرده و حس نوعدوستی آنها را زنده میکند.
به طور کلی گردشگری جنگ یکی از شیوههای جذب گردشگر در جهان است و سهمی از درآمدزایی و اشتغالزایی بخش گردشگری را به خود اختصاص داده است.
از آنجا که کشور ما تجربه جنگ تحمیلی ۸ ساله را دارد و پیامدها و آثار آن هنوز در استانهای غربی و جنوبغربی پابرجاست، میتوان با استفاده از این ظرفیت، به توسعه گردشگری و درآمدزایی در این مناطق کمک کرد.
رازآلودی و گاه تلخی گردشگری جنگ، جاذبهای عجیب و دور از انتظار برای گردشگران دارد. به عنوان نمونه در سال ۲۰۰۷میلادی (۱۳۸۶)، سایت آشووتز بورکتناو (اردوگاه اسرای جنگی در هلند در جنگ جهانی دوم که از سوی نازیها ایجاد شد)، حدود ۲/۱میلیون بازدیدکننده داشت؛ حال آنکه سایت گراند زیرو (مکان مرکز تجارت جهانی در نیویورک قبل از آنکه در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ میلادی (۱۳۸۰) از بین برود)، تنها ۳ میلیون بازدیدکننده را جذب کرد و اکنون یکی از ۱۰ جاذبه گردشگری شهر است.
در مجموع گردشگری جنگ به عنوان یکی از شاخههای پرجاذبه صنعت گردشگری در جهان طرفداران زیادی دارد. عمدهترین جاذبههای گردشگری جنگ در دنیا شامل جبههها و مناطق نبرد، موزههای جنگ و صلح، یادمانهای جنگ و قربانیان آن و قبرستانهای کشتگان جنگ میشود. با اینهمه این شاخه از گردشگری زمانی که به مرزهای ایران میرسد، معنای دیگری پیدا میکند؛ گردشگری جنگ در ایران نه روایت مصیبتها و بدبختیها که تاریخچه رشادتهای رزمندگان جنگی کشور است. گردشگری جنگ ایران راوی ازخودگذشتگی و مقاومت مردمی دلیر است که با جانفشانی از خاک خود دفاع کردند. این حوزه از گردشگری در ایران تاریخ معنویت و حماسه دستاوردهایی است که کشورمان را در برابر تجاوز بیگانگان حفظ کرده و اجازه ندادند ایران به یغما برود. به طور کلی در دوران جنگ تحمیلی استانهای خوزستان، ایلام، کردستان و کرمانشاه که درگیر جنگ بودند، دچار آسیبهای بسیاری شدند و زخمهای بسیاری از جنگ تحمیلی به یادگار دارند. این زخمها و مناطق عملیاتی بهترین مکانها برای یادآوری ارزشهای معنوی مانند میهندوستی و رشادت به گردشگران هستند. امروز تورهای گردشگری جنگ در قالب «راهیاننور» برای گردشگران برگزار میشود اما کارشناسان معتقدند این تورها نیاز به زیرساختهای بهتری دارد و نیاز است به صورت تخصصیتر در حوزه گردشگری جنگ فعالیت شود.