صبح زود مثل روزهای دیگر، لباسهای تیره و روغنیاش را به تن کرده تا به محل کار برود و مثل هر روز از مقابل مدرسهاش رد میشود، اینبار مدرسه بوی دیگری میدهد، اما او تصمیش را گرفته و دیگر قصد ندارد تحصیل را ادامه دهد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: این روزها، بوی ماه مهر برایش بوی دیگری دارد، بوی غربت میدهد زیرا بیمهریهای روزگار اجازه رفتن به مدرسه را از او گرفته است. تابستان امسال، در یک مکانیکی مشغول بهکار شد تا کمک کار خانوادهاش باشد، مادرش که نانآور خانه شده بود، دیگر توان پاسخ به نیازهای او و خواهرانش را نداشت از اینرو تصمیم گرفت که بهکاری مشغول شود و در معیشت خانواده به مادرش کمک کند. نمره خوبی در امتحانات خرداد نداشت و از اینرو تابستان هم قید درس خواندن و شرکت در امتحانات را زد، در این یکی، ۲ماه تابستان توانسته بود اندکی به مادرش کمک کند، همان اندک دستمزد سبب شد تا تصمیم بگیرد به جای درس خواندن بهکار مشغول شود. بسیاری از کودکان واجبالتعلیم به دلیل فقر اقتصادی خانواده و ضرورت آنها به کارگری و نداشتن برگههای هویتی (ایرانی یا غیرایرانی) از ثبتنام در مدارس بازمیمانند؛ در سالهای گذشته مدارس از این کودکان به دلیل نداشتن مدارک هویتی ثبتنام نمیکردند اما از ۲سال گذشته با فرمان رهبر معظم انقلاب بحث تحصیل کودکان اتباع در مدارس بهطور ویژهای پیگیری شد و مسیر ثبتنام آنها تسهیل شد و کودکان بدون مدارک هویتی و اقامتی نیز توانستند از مدارس خودگران قدم به کلاسهای درس بگذارند. اگرچه روند ثبتنام دانشآموزان اتباع در مدارس تسهیل شده است اما هنوز هم برخی از دانشآموزان (ایرانی یا غیرایرانی) از حقتحصیل محروم هستند، کودکان کار به دلیل فقر اقتصادی حاکم بر خانواده مدرسه را رها میکنند و گاهی به عنوان یک کالا در بین باندهای مافیایی خرید و فروش میشوند و از آنها بهرهکشی ظالمانه میشود. سازمان بهزیستی نیز به تازگی جلسه مشترکی را با شهرداری تهران در بحث کودکان کار برگزار کرده است؛ آنگونه که انوشیروان محسنیبندپی میگوید: قرار است از ظرفیتهای سازمان بهزیستی و شهرداری تهران در زمینه حمایت از کودکان کار و خیابان استفاده کنیم زیرا براساس آمار در ۳ماه نخست امسال در شهر تهران حدود ۳۲۷هزار کودک بازمانده از تحصیل در بین کودکان کار و خیابان شناسایی شدند که باید آنان به تحصیل بازگشته و حمایتهای لازم از آنان انجام شود. متاسفانه بسیاری از خانوادهها به دلیل مسائل و مشکلات مالی انگیزهای برای ثبتنام کودکانشان در مدرسه ندارند و به همین دلیل امکان ادامه تحصیل از کودکان برخی خانوادههای نیازمند سلب میشود. ماجرای یک کودک و حسرت حضور در مدرسه بندپی معتقد است که ۳۲۷هزار کودک در پایتخت به دلیل فقر اقتصادی خانواده، درس و مدرسه را رها کرده و مشغول کار هستند؛ جعفر یکی از همین دانشآموزان است که در یکی از محلات پایتخت روی چرخدستیاش سبزی میفروشد. پسربچهای حدودا ۱۰سال که از کودک دیگری که همراه مادرش برای خرید سبزی آمده است، میپرسد مدرسه میروی؟ وقتی جواب مثبت کودک را میشنود با حسرت میگوید؛ خوش به حالت...جعفر میگوید: مدرسه از ما ثبتنام نمیکند چون افغانستانی هستم اما خیلی دوست دارم در کنار کار کردن به مدرسه هم بروم. علی انصاری دبیر بنیاد تبسم که در بحث حمایت از تحصیل دانشآموزان افغانستانی فعالیت میکند، مهمترین مانع در مسیر تحصیل این دانشآموزان را مسائل مالی میداند؛ بیشتر خانوادههای افغانستانی از اقشار ضعیف جامعه هستند که در برابر درخواست مدارس برای دریافت پول مانع از تحصیل فرزندشان میشوند. مسائل مالی مهمترین مانع تحصیل افغانستانیها انصاری که خود از اتباع افغانستانی است، میگوید: برخی مدیران مدارس با وجود اعلام مسئولان آموزش و پرورش مبنیبر دریافت نکردن شهریه از اتباع افغانستانی هنگام ثبتنام، از آنها پول طلب میکنند و میگویند باید پول بدهید تا ثبتنام کنیم. آموزشوپرورش نیز نظارت کافی را ندارند و حتی برخی گزارشهای ثبت شده در بخش پاسخگویی به شکایات را پیگیری نمیکنند. البته با دستور رهبر معظم انقلاب مبنیبر ثبتنام تمام دانشآموزان در مدارس، روند ثبتنام دانشآموزان افغانستانی بدون مدارک هویتی افزایشیافته است و در اینباره همکاریهای لازم انجام میشود و صحبتهای خانوادههای افغان نیز این مسئله را تایید میکند و از کاهش آمار مدارس خودگردان خبر میدهند. تابستان امسال بحث حمایت از حق تحصیل کودکان به کمپین «از مهر جانمانند» تبدیل شده است و در این رابطه سیدمحمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش گفته است: به قولم عمل کردم. ۳۷۰هزار دانشآموز افغانی و خارجی از مهر جانماندند. درتلاشیم آنهایی که نتوانستهاند مدارک برسانند هم جانمانند.بطحایی گفت: پیشبینی میکنیم چیزی حدود ۸۰تا ۹۰هزار نفر هنوز ثبتنام نکردهاند و پیگیر آنها هم هستیم تا اگر موانعی پیش پای آنها وجود دارد، برداریم تا آنها هم بتوانند تا مهر ثبتنام را انجام دهند و با سایر بچهها تحصیل را شروع کنند؛ تعداد دیگری از این افراد هم هستند که نتوانستهاند گواهی حمایت تحصیلی را بگیرند؛ امیدواریم در ۲، ۳روز آینده یک راهحل موقتی را برای ثبتنامشان پیدا کنیم.تلاشهای انجام شده برای فراهم کردن شرایط تحصیل کودکان افغانستانی در مدارس قابلتحسین است. اما باید توجه داشت که دریافت پول برای ثبتنام از آنها میتواند باعث انصراف خانوادهها از تحصیل فرزندشان شود. از سوی دیگر در شهر تهران هنوز ۳۲۷هزار کودک کار از تحصیل بازماندهاند که آموزش و پرورش شهر تهران در شناسایی و جذب آنها موفق نبوده است و سازمانهای مردمنهاد ازجمله تشکلهای دانشجویی و جمعیت امام علی(ع) در بحث آموزش کودکان کار و بازمانده از تحصیل آستینها را بالا زدهاند و در برخی موارد موفق شدهاند، کارفرمایان را برای آموزش کودکان کار همراه کنند تا اجازه دهند این کودکان ساعاتی از زمان روز را برای آموزش بیایند. ۲مدرسه کودکان کار با عنوان صبح رویش در شهر تهران مشغول به فعالیت است، محمدحسن داوودی مدیر مجتمع صبح رویش درباره فعالیت این مدارس میگوید: از سال۱۳۹۳ کار مطالعاتی خودمان را برای کمک به کودکان کار تهران شروع کردیم، به این نتیجه رسیدیم شاید مدرسه و کار آموزشی مهمترین بخش باشد. درحالحاضر ۴مرکز آموزشی داریم ازجمله دبستان دخترانه با ۱۹۶دانشآموز، دبستان پسرانه با حدود ۲۳۰دانشآموز، مدرسه متوسطه، خانه کودک و پروژههای دیگر که قرار است راهاندازی شود. وی بیان میکند: موسسه صبح رویش را افراد حقیقی و کاملا مستقل پوشش دادند، مجموعه ما پولدار نیست حتی به یاد دارم روزهای نخست با پولهای توی جیب خودمان کار را شروع کردیم حتی وام هم گرفتیم. حدود ۹۰درصد کودکان با خانواده زندگی میکنند اما خانوادهها مشکلاتی دارند که باعث میشود بچهها کار کنند، البته این نانآوران کوچک قهرمان هستند. کودکان کار کودکی نکردند و حالا در فصل کودکی، مرد شدهاند. سالهاست از کودکان کار و حقتحصیل آنها میگوییم اما در پایتخت که جمعیت زیادی از این کودکان ساکن هستند، اقدامی جدی از سوی آموزش و پرورش برای جذب آنها در مدارس انجام نشده است. این کودکان با توجه به نیاز مالی خانوادههایشان باید کار کنند اما میتوان با طراحی روشهای منعطف و از طریق همراهی با سازمانهای مردم نهاد بحث تحصیل این کودکان را پیگیری کرد اما حقتحصیل کودکان کار هنوز چندان جدی تلقی نمیشود او تا چه زمانی قرار است کودکی و آینده آنها در دنیای کار تباه شود. فقر، علت ترک تحصیل دانشآموزان معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسانشمالی گفت: مشکلات مالی و ممانعت والدین به علت فقر اقتصادی، علت اصلی ترک تحصیل دانشآموزان در این استان است. عباس سعیدی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: در سال تحصیلی ۱۳۹۵-۱۳۹۶، یکهزار و ۱۹۸دانشآموز در دوره نخست متوسطه از تحصیل بازماندند که علت ترک تحصیل ۳۴۵نفر از این دانشآموزان ممانعت والدین به علت مشکلات مالی عنوان شده است. وی با بیان اینکه ۱۹۶نفر نیز به علت ازدواج نتوانستند در کلاسهای درس رسمی آموزش و پرورش حاضر شوند افزود: علت ترک تحصیل ۱۴۵دانشآموز نیز تمایل نداشتن برای ادامه تحصیل گزارش شده است و ۱۱۷دانشآموز نیز به علت تعصبات فرهنگی و ممانعت والدین در مدرسه حضور پیدا نکردند.وی گفت: ۸۹نفر به علت اشتغال بهکار، ۷۰نفر به علت مختلط بودن کلاسها، ۸۸نفر به علت مشکل هزینههای سرویس ایاب و ذهاب مدرسه، ۱۴نفر به علت بیماری، ۹نفر به علت حبس در زندان، ۹نفر به علت کبر سنی و ۱۰۸نفر به سایر علتها در متوسطه نخست از تحصیل بازماندند. سعیدی درباره مشکلات جذب دانشآموزان در کلاسهای درس گفت: بیشتر این خانوادهها به علت مشکلات مالی، فرزندان خود را بهکار گماشتهاند و فرزندان به نوعی برای تامین معیشت خانواده و رفع مشکلات مالی به کار مشغول شدهاند از اینرو برای حضور دانشآموز در کلاس درس باید ممر درآمدی برای خانوادهها جایگزین شود که آموزش و پرورش راهکاری در این زمینه ندارد. وی افزود: براساس برآوردهای انجامشده، ۷۰درصد از بازماندگان از تحصیل دانشآموزان روستاها و ۳۰درصد شهری هستند که در شهرها بیشتر در حاشیهها شاهد ترک تحصیل دانشآموزان هستیم. معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسانشمالی اظهار کرد: بیشترین آمار ترک تحصیلکنندگان نیز مربوط به دانشآموزان شهرستان بجنورد است بهطوری که درسال تحصیلی گذشته ۳۵۱دانشآموز دوره نخست متوسطه در این شهرستان از تحصیل بازماندند. وی خاطرنشان کرد: در شهرستان مانه و سملقان ۲۵۱نفر، راز و جرگلان ۲۱۶نفر، اسفراین، ۸۹نفر، شیروان ۱۶۴نفر، فاروج ۶۲نفر، بام و صفیآباد ۳۰نفر، گرمه ۴نفر و جاجرم ۳۱نفر از دانشآموزان متوسط نخست ترک تحصیل کردند. سعیدی درباره جذب دانشآموزان در حوزه علمیه گفت: از امسال با حوزه علمه هماهنگ شدهایم و قرار است شمار دانشآموزانی که در حوزه شیعه و اهل سنت جذب شدهاند رصد شود. وی تصریح کرد: سال گذشته این اتفاق نیفتاد و آماری از تعداد دانشآموزان که جذب حوزه علمیه شدند در دست نبود اما امسال برای نخستینبار این آمار استخراج میشود.سعیدی درباره شمار دانشآموزان ثبتنام نشده در دوره دوم متوسطه در سال تحصیلی گذشته اظهار کرد: ۲۱۳دانشآموز نیز در دوره دوم متوسطه ثبتنام نشدند که ۵۸نفر پس از مهلت مقرر ثبتنام کردند، ۲۶نفر ترک تحصیل کردند، ۷نفر در کلاسهای بزرگسالان یا حوزه علمیه جذب شدند و ۱۲۲دانشآموز نیز به علت سایر موارد در مدارس ثبتنام نکردند. دلش را به دریازده و مدرسه را رها، اما چشمش هنوز در حسرت کلاس درس و بازیهای راه مدرسه است.مهر، ماه مدرسه با تمام شوق و ذوقها فرا میرسد، این روزها، بیشتر از هر روز دلش برای مهر و پشتمیز نشستنها تنگ میشود اما دستوپایش برای رفتن به مدرسه بسته است. اکنون او مانده و چشمهای پر از حسرت برای روزهای مدرسه.
