علیاکبر صالحی معاون رئیسجمهوری در گفتوگو با نشریه اشپیگل مسائل مهمی درباره برجام مطرح و تاکید کرد که درصورت از بین رفتن توافق هسته ای، طرف مقابل بیشتر ضرر خواهد کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: علی اکبر صالحی معاون رئیسجمهوری ایران گفت: حتی در صورت خروج امریکا از توافق هسته ای، ایران میخواهد به اجرای این توافق ادامه دهد. او هشدار داد که در صورت از میان رفتن توافق هسته ای، این مسئله میتواند به رقابت تسلیحاتی هستهای منجر شود. متن این گفتوگو به این شرح است: حسن روحانی رئیسجمهوری ایران بتازگی تهدید کرد که در صورت اعمال تحریمهای جدید امریکا، برنامه هستهای ایران را میتوان ظرف چند ساعت احیا کرد. این هشدار تا چه حد جدی است؟ ما بطور دائمی در حال ارزیابی این مسئله هستیم که آیا این توافق به سود ما است یا اینکه هزینه ماندن در توافق بسیار بالا است یا نه. اگر امریکا از توافق خارج شود اما سایر کشورها یعنی انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و روسیه متعهد باقی بمانند، در این صورت ایران نیز به احتمال زیاد بدون امریکا هم به تعهدات خود پایبند خواهد ماند. اما اگر امریکا از توافق خارج شود و اروپا نیز پیروی کند در این صورت، توافق بطور حتم نابود میشود و ایران به آنچه که پیشتر بود باز میگردد و حتی از لحاظ فنی به سطح بالاتری خواهد رفت. من به عنوان شخصی که در این مذاکرات بوده است مایل به چنین اتفاقی نیستم. رئیسجمهور روحانی تاکنون موفق به ایجاد موفقیتهای اقتصادی زیادی نشده و علت آن هم تا حد زیادی این است که امریکا به بانکهای غربی فشار میآورد که با ایران کار نکنند ؛ چگونه میخواهید با این چالش رو به رو شوید؟ امریکا تلاش میکند که محیط (تعامل های) تجاری را مسموم کند و بانکها و شرکتهای بزرگ را از کار کردن با ایران دلسرد میکند. هراس آفرینی میکند. اما در واقعیت نمیتوانند دستاورد زیادی داشته باشند. بله لفاظی زیادی وجود دارد. اگر امریکا این حرفها را به عمل تبدیل کند، در این صورت ناچاریم با یک وضعیت بسیار متفاوت رو به رو شویم. معنای این حرف چیست؟ اگر امریکا از تعلیق تحریمهای مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران خودداری کند، این اجرا نکردن جدی تعهدات از جانب آنها است. اگر امریکا از برجام خارج شود و دیگران هم دنباله روی کنند، ایران به توسعه برنامه هستهای خود باز میگردد بلکه همچنین به یک اقتصاد غیرشفاف بازار سیاه هم باز میگردد ؛ ایران بار دیگر منزوی میشود و در نبردی دائمی با قدرتهای غربی قرار میگیرد. این به طور تقریبی درست است. چنانکه گفتم، اگر توافق هستهای نقض شود، ما از لحاظ اقتصادی با مشکلاتی رو به رو خواهیم شد اما از لحاظ سیاسی دستاورد خواهیم داشت. به جوانان کشورمان میگوییم که دیگر به آنها اطمینان نکنید ؛ ما یک بار امتحان کردیم و نرمش نشان دادیم تا به توافق هستهای برسیم. آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها اجرای تعهدات ما را تایید کرد اما امریکا توافق را به شکست کشاند. فراموش نکنید، انزوایی که بر ما تحمیل شد ما را به عنوان یک ملت کنار هم آورد و ما را مجبور کرد که روی پای خود بایستیم. بعلاوه، در حوزه دستاوردهای علمی، ما در بالای فهرست قرار گرفتیم. به گمانم شریکان ما در این توافق (هسته ای) بیشتر ضرر خواهند کرد. منظور شما چیست؟ اگر توافق هستهای از بین برود، هیچ بختی برای حل و فصل مسئله هستهای کرهشمالی نخواهد بود. کرهشمالی میگوید آنها توافق هستهای با ایران را از بین بردند ما چگونه میتوانیم به آنها اطمینان کنیم؟ این اقدام همچنین پیمان منع اشاعه هستهای را مخدوش میکند. یک سونامی خشم از طرف کشورهای علاقهمند به استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای ایجاد خواهد شد. همانطور که میدانید مسئله ایران استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای نبود، بلکه آمال این کشور برای ساخت بمب هستهای بود. ایران چند هفته پیش یک موشک جدید بالستیک آزمایش کرد. آیا در بحبوحه افزایش تنش ها، زمان انجام این کار عاقلانه است؟ اگر امریکا این را یک مسئله میداند، این مشکل آنها است. هیچ جای توافق هستهای ذکر نشده که ایران حق توسعه ظرفیت موشکی خود را ندارد. ما از حقوق خود استفاده میکنیم؛ این طرف دیگر است که تلاش میکند این کار را به عنوان یک اقدام تحریک آمیز تفسیر کند. ما در ۳۸ سال گذشته هر روز شاهد اتهامهای مختلفی از طرف امریکا یا کشورهای دیگر بودهایم. یک روز ‹به اندازه کافی دموکراتیک› نیسیتم ؛ روز دیگر درباره ‹حقوق بشر› یا انتخابات ‹قلابی› است. آیا حقیقتهایی در اینها نیست؟ کشورهایی در منطقه هستند که انتخابات ندارند و شهروندان آنها از هیچ حقوقی برخوردار نیستند و زنان حتی نمیتوانند رانندگی کنند. اما به این علت که در مدار سیاسی غرب بهویژه امریکا هستند، به حال خود رها میشوند. تهران همکاری نزدیک رئیسجمهوری امریکا با عربستان را چطور میبیند؟ بر اساس آنچه که من دریافته ام، امریکا در حالت گیجی است. حتی متحدان اروپایی امریکا نمیدانند که ترامپ چه راهبردی را دنبال میکند. این گیجی تاثیری منفی بر کشورداری امریکا و متحدان آن در منطقه و بتازگی قطر گذاشته است. هر چند که این امارت (قطر) محل استقرار مهمترین پایگاه نظامی امریکا در خلیجفارس است اما ترامپ به گروهی با رهبری عربستان اجازه داد که این کشور را منزوی کنند. ناگهان بیدار میشوید و میبینید که قطر از ائتلاف نظامی کشورهای خلیجفارس و شورای همکاری خلیجفارس جدا شده است. من به واقع نمیتوانم بگویم که قطر یک دوست بود. قطر در مورد سوریه و مناقشههای دیگر منطقه در طرف دیگر بوده است. اما ما اکنون به آنها دسترسی به فضا، دریا و راهها را میدهیم زیرا ما تنها مسیر آنها هستیم. اقدام سیاسی مستلزم منطق و یک رویکرد عقلانی است. ما به این علت است که این امتیازها را به قطر میدهیم. این کار ممکن است خشم رهبران عربستان را افزایش دهد ؛ آنان همین الان هم خود را در محاصره ایران میبینند. من ۴ سال در عربستان زندگی کردم و بسیاری از مقامات آنها را میشناسم. ما همواره دیدگاههای متفاوتی داشتیم اما همواره روابط خوبی در زمینههای مختلف مانند اقتصاد، تجارت و گردشگری داشتیم. ایرانیها هیچ طرح و نقشهای برای سرزمین یا ثروت دیگران ندارند. ما منابع بزرگ نفت و گاز خودمان و سرزمین بزرگی داریم. با وجود این به نظر میرسد که روابط ریاض و تهران شکسته شده است. پس از اینکه ملک عبدالله درگذشت و پادشاه جدید جای او را گرفت، روابط به سرعت رو به وخامت گذاشت که علت این امر بیشتر این توهم بود که ایران آنها را محاصره کرده است. بر اساس این توهم آنها میخواهند یمن را تسخیر کنند تا یک گشایش ایجاد کنند اما تنها خودشان را در یک چاله عمیق گرفتار کردند که نمیدانند چگونه از آن خارج شوند. به نظر نمیرسد که ایران مایل باشد کار زیادی برای کمک به آنها در این شرایط انجام دهد. چنانکه مقامات ما گفتهاند ما آماده و مایل برای کمک هستیم. اما عربستان باید واقعیتهای موجود را درک کند و به گمان من آنها در نهایت تغییر مسیر میدهند و حتی به این درک میرسند که ایران میتواند یک دوست خوب و قابل اعتماد باشد. هنگامی که من ۷ سال پیش عهده دار وزارت امور خارجه شدم، عربستان سعودی و ترکیه اولویتهای اصلی من بودند. ۳ کشور ایران، عربستان و ترکیه (درکنار هم) میتوانند صلح و امنیت در منطقه ایجاد کنند. من شخصا مایلم که روابط ما با عربستان به آنچه پیشتر بود، برسد و حتی بهتر هم بشود. به نظر شما چرا تعداد کمی از همتایان سیاسی شما حرف شما را باور میکنند؟ منطقی نگاه کنید؛ اگر ما رابطه خوبی با عربستان داشته باشیم، در سطوح مختلفی از جمله اقتصاد و تجارت سود میبریم زیرا مسیر حیاتی ما خلیجفارس است. ما چگونه میتوانیم اوضاع را در خلیجفارس امن کنیم؟ تنها در صورتی که این کشورها به توافق برسند و در کنار هم قرار گیرند.
