نرگس قیصری/ روزنامهنگار
کلکسیونی از مواد معدنی موجود در کشور در قالب ویترینی زیبا و جذاب در محل وزارت صنعت، معدن و تجارت کشور ایجاد شده است. این اقدام وزارتخانه نشان میدهد با وجود گستردگی صنایع در بخشهای کوچک و بزرگ، بازهم نگاهی به بخش معدن کشور وجود دارد. در واقع این نعمت بزرگ خداوندی آن هم با این تنوع بالا که هر کشوری از آن بهره ندارد را میتوان فرصتی ایدهآل دانست و با استفاده از این ذخایر، گامهای بزرگی برای صنعتی شدن کشورمان برداشت. وجود انواع سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی در کشور همچون فیروزه نیشابور که شهرت جهانی دارد یا گارنت سبز کرمان که همچون گنجی در دل این استان پربرکت معدنی نهفته، تنها نمونهای از ثروتهای خدادادی ما است و در صورتی که به درستی مورد بهرهبرداری قرار گیرد و زمینه فرآوری و تراش با کیفیت آن فراهم شود، ارزش افزوده قابلتوجهی برای ایران و به ویژه صاحبان این سرمایه ارزشمند به همراه خواهد داشت.
از سنگهای قیمتی و ارزشمند نیز که بگذریم، میبینیم ایران در زمینه میزان ذخایر بسیاری از مواد معدنی به ویژه مصالح ساختمانی شهرت جهانی دارد و از نمونههای آن میتوان به ماده معدنی گچ اشاره کرد که در بین ۵ کشور نخست دارنده این کانی قرار دارد؛ با این حال تنها کاربرد گچ در ایران به صنعت ساختوساز محدود شده و در نتیجه ارزشافزوده حاصل از آن آنچنان که باید بالا نیست. البته این موضوع تنها برای گچ صادق نبوده و برای بسیاری از موادمعدنی کشور صادق است. از اینرو روزآمد کردن فناوری و دانش فنی برای تولید محصولات جدید و با کیفیت میتواند ما را در جرگه تولیدکنندگان محصولات معدنی با استاندارد جهانی قرار دهد و ارزآوری برای کشور به همراه آورد.
نکته مهمتر از روزآمد کردن تجهیزات و فناوریها برای معادن، داشتن برند مشخص برای محصولات ایرانی و شناساندن مواد معدنی کشور در بازار جهانی است. امروزه کشورهای صاحبنام در حوزه معدن و صنایع معدنی کشور سرمایهگذاریهای کلانی در این زمینه انجام داده و توانستهاند با تولید محصولات با کیفیت و داشتن برند مشخص، بازار برخی از محصولات معدنی را در دست گیرند و از این طریق تعیینکننده نرخ کانیها در بازار جهانی باشند.
برای نمونه، چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در جهان ماده اولیه این محصول یعنی سنگآهن را از دیگر کشورها تامین میکند و به راحتی بر نرخ سنگآهن جهان اثرگذار بوده و میتواند برحسب نیاز خود بازار این ماده معدنی را پررونق کند یا برعکس، منجر به رکود بازار سنگآهن میشود. بنابراین الگوبرداری از کشورهای توسعه یافته در بخش معدن و صنایع معدنی، ضمن کمک به فعالان این دوبخش برای تحقق اهداف تعریف شده در چشمانداز کشور، بر مناطقی که معادن و واحدهای معدنی در آن جای گرفتهاند اثرات مثبت اجتماعی و رفاهی داشته و منجر به آبادانی این مرز و بوم میشود.
