هر سال در بازار میوه و ترهبار یکی از اقلام کمیاب و گران میشود که در سال ۹۶ قرعه به نام پیاز زده شد و این محصول گرانی غیرمنتظرهای را در بازار تجربه کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:از آنجایی که این محصول صیفی مصرف بالایی در سبد غذایی خانوارهای ایرانی دارد، نرخ صعودی آن باعث تشویش و نگرانی در بازار شد که مسئولان این اطمینان را به مصرفکنندگان دادند که با ورود محصولات بیشتر از دیگر استانها، این افزایش نرخ تعدیل میشود. مصرفکنندگان در حالی میخواهند بدانند به چه دلیل پیاز در بازار گران و کمیاب شد و این گرانی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت که به گفته کارشناسان بازار میوه و ترهبار، در هفتههای آینده پیاز آذربایجانشرقی وارد بازار میشود و قیمتها را میشکند. به باور بازاریان، برای اینکه نرخ یک محصول کشاورزی در یک مقطع زمانی نرخ صعودی را تجربه نکند، بهتر است محصولات مازاد کشاورزان از سوی دولت خریداری شود تا میل آنها برای کاشت یک محصول در سال بعدی از بین نرود. رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و ترهبار بابیان اینکه هنوز کاشت و برداشت محصولات کشاورزی در ایران بهصورت سنتی انجام میشود میگوید: اگر در یک سال کشاورزان نتوانند محصولات خود را به نرخ دلخواهشان بهفروش برسانند در سال بعد از تولید آن محصول منصرف میشوند و اقدام به تولید محصول دیگر میکنند. حسین مهاجران در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار میکند: در حالی در ۲ ماه گذشته تولیدات کشاورزان جیرفت، پیاز کشور را تامین کرده است که با پایان یافتن زمان تولیدات این محصول در جیرفت، پیاز شهرهای اندیمشک، اهواز و دزفول وارد بازار شد و به طور تقریبی میتوان گفت که حدود ۵۰ روز پیاز دزفول نیاز بازار را تامین کرد. ضمن اینکه در این مدت محصول پیاز تولیدی شهرهای کازرون، چابهار و اصفهان نیز در بازار عرضه شده است. وی با بیان اینکه البته تمام محصول پیاز اصفهان هنوز به شکل کامل برداشت نشده و کشاورزان اصفهانی محصولات خود را در یک بازه زمانی ۳ ماهه برداشت میکنند افزود: دراین راستا در روزهای آینده پیاز تولید شده کشاورزان اصفهان، بروجرد، شیراز و حاشیه تهران، کرج و ورامین وارد بازار خواهد شد و به نظر میرسد که با این اقدام نرخ پیاز کاهش یابد. مهاجران با بیان اینکه نرخ پیاز در اوایل شهریور متعادل خواهد شد خاطرنشان میکند: محصول پیاز در آذربایجانشرقی در حجم قابل توجهی تولید میشود که با وارد شدن پیاز تولید شده این استان میتوان امیدوار بود نرخ پیاز متعادل شود.
پیشنهادهایی برای کنترل قیمت این مسئول صنفی در پاسخ به این پرسش که چه باید کرد که دیگر شاهد گران شدن پیاز و دیگر صیفیجات در بازار نباشیم میگوید: اتحادیه، چندین بار پیشنهادات خود را به مسئولان مربوط اعلام کرده است اما نمیدانم چرا متولیان به این مسائل توجه نمیکنند. به نظر من باید کارخانههای تبدیلی را با هدف افزایش ماندگاری محصولات مازاد راهاندازی کنیم، به عنوان نمونه سیبزمینی و پیاز مازاد باید از کشاورزان خریداری و بستهبندی شوند تا هنگام کمبود این محصولات بتوانیم آنها را در بازار عرضه کنیم. وی با اشاره به لزوم خرید محصولات کشاورزان میگوید: باید محصولات کشاورزان را خریداری کنیم تا تمایل آنها برای کاشت این محصول از بین نرود و همچنان روند تولید در کشور ادامه داشته باشد. علاوه بر این باید سازمان تعاونی روستایی ایران، محصولات مازاد کشاورزان را خریداری کند تا تولیدکنندگان متحمل ضرر نشود و انگیزه تولید خود را از دست ندهند. اگر هر کدام از این پیشنهادات اجرایی شود بدون تردید دیگر شاهد افزایش نرخ یک محصول در مقطعی از سال نخواهیم بود. به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و ترهبار باید آماری از میزان نیاز کشور به کشاورزان داده شود تا آنها با توجه به نیاز اقدام به تولید کنند. در سال گذشته ۲۰۰هزار تن گوجه بیش از نیاز تولید شد اما ممکن است امسال نرخ گوجه ۱۰ برابر نرخ واقعی شود چراکه بسیاری از کشاورزان امسال اقدام به تولید گوجه نکردند. اگر میخواهیم شاهد چنین روندی نباشیم مسئولان باید در این زمینه برنامهریزی کنند. مهاجران در پایان نرخ پیاز در میدان را کیلویی ۳ هزار و ۵۰۰ تومان عنوان کرد که خردهفروشان بر این نرخ ۳۵ درصد اضافه و آن را در بازار عرضه و بهفروش میرسانند.
بیتاثیری گرانی پیاز بر دیگر صیفیجات در همین رابطه عضو هیات مدیره اتحادیه فروشندگان میوه و ترهبار درباره دلایل گران شدن پیاز میگوید: کشاورزان ما سال گذشته در حجم قابل توجهی پیاز تولید کردند و همین افزایش تولید باعث شد که نرخ پیاز سیر نزولی را تجربه و کشاورزان ضرر کنند. اسماعیل مرادیان در گفتوگو با «گسترش تجارت» بیان میکند: ضرر سال گذشته کشاورزان انگیزه آنها را برای تولید کاهش داد و باعث شد که در سال ۹۶ میزان تولید پیاز کاهش ییدا کند و از آنجایی که تقاضا بیش از حد تولید است نرخ پیاز بالا رفت. به گفته وی در هفتههای آینده پیاز قرمز آذربایجانشرقی وارد بازار میشود و بر نرخ پیاز تاثیر مستقیم میگذارد و سبب کاهش نرخ پیاز خواهد شد. مرادیان در پاسخ به این پرسش که مسئولان اجرایی چه برنامههایی را باید در دستور کار خود قرار بدهند که دیگر شاهد افزایش نرخ پیاز و دیگر صیفیجات در بازار نباشیم میگوید: به نظر من دولت باید به طور مستقیم برای ساماندادن نحوه کاشت محصولات کشاورزی ورود کند تا در یک مقطع از سال شاهد افزایش تولید یک محصول و کاهش تولید محصول دیگر نباشیم. باید به کشاورزان آماری از میزان نیاز کشور داده شود تا آنها مطابق با آن اقدام به تولید کنند. عضو هیات مدیره اتحادیه فروشندگان میوه و ترهبار در پاسخ به این پرسش که آیا گران شدن پیاز تاثیری بر نرخ سایر صیفیجات گذاشته است میگوید: خوشبختانه در سایر صیفیجات از جمله گوچه فرنگی، سیبزمینی، بادمجان و... با کمبود مواجه نیستیم و این اقلام به اندازه نیاز در بازار موجود است، از اینرو این اقلام افزایش نرخ را تجربه نکردند. به گفته وی هماکنون پیاز در میدان کیلویی ۲ هزار و ۸۰۰ تومان تا ۳ هزار و ۵۰۰ تومان است. همچنین مهدی سلطانی، میوهفروشی که در خیابان مجیدیه شمالی تهران فعالیت دارد با اشاره به افزایش نرخ پیاز در چند هفته اخیر میگوید: عمدهترین دلیل این افزایش قیمت، کاهش تولید و افزایش تقاضا برای خرید است. متاسفانه من و همکارانم در روزهای گذشته برای اینکه بتوانیم یک گونی پیاز در میدان خریداری کنیم، چندین ساعت معطل شدیم و در نهایت نتوانستیم پیاز باکیفیت خریداری کنیم.
کاهش عرضه نسبت به تقاضا همچنین سیدرضا نورانی، رئیس اتحادیه محصولات کشاورزی در گفتوگو با ایسنا میگوید: شاید بخشی از گرانی پیاز در بازار به دلالی و واسطهگری ارتباط پیدا کند؛ اما نمیتوان آن را به گردن دلالان انداخت؛ چرا که هماکنون تولید و عرضه پیاز در بازار نسبت به تقاضا کمتر شده و کمبود محصول، عامل اصلی گرانی است. وی با بیان اینکه سال گذشته تولید پیاز به شدت افزایش یافته بود و آنقدر محصول روی دست کشاورز ماند که بخشی از آن معدوم شد، تاکید میکند: هنگامی که کشاورز با ضرر و زیان ناشی از فروخته نشدن محصول یا نرخ بسیار ناچیز آن مواجه میشود، در فصل بعدی کشت، بهطور قطع آن محصول را نمیکارد یا کشت خود را به شدت کاهش میدهد. نورانی ادامه میدهد: در امسال نیز همین اتفاق افتاد و ضرر و زیانهای کشاورزان سبب شد امسال پیاز نکارند یا اینکه تولیدشان را کاهش دهند.
سخن آخر بدون تردید بستر تولید بسیاری از محصولات کشاورزی از جمله پیاز در ایران فراهم است، از اینرو نمیتوان دلیل گرانی پیاز را ناشی از کمبود امکانات در بعد کشاورزی در نظر گرفت. به گفته کارشناسان بازار میوه و ترهبار در سال گذشته کشاورزان بیش از نیاز بازار اقدام به تولید پیاز کردند و همین مسئله باعث شد که بسیاری از تولیدات آنها بهفروش نرسد و آنها ضرر کنند از اینرو در سال ۹۶ آنها میزان تولیدات خود را کاهش دادند و اینگونه نرخ پیاز سیر صعودی پیدا کرد.
