ماه مبارک رمضان در ایران همواره با تغییر در الگوی مصرف خوراکیها همراه بوده و ادویهجات معطر جایگاه ویژهای در سفره افطار و سحر پیدا میکنند. در این میان، سه ادویه دارچین، هل و زعفران نه تنها به دلیل عطر و طعم بینظیر، بلکه به خاطر خواص گرمابخشی و نشاطآوری که دارند، به پرمصرفترین گزینهها در این ماه تبدیل میشوند.
در گزارش پیش رو، خبرنگار گسترش نیوز به بررسی قیمت و خواص این سه کالای پرمصرف در رمضان ۱۴۰۴ میپردازد.
قیمت زعفران به عنوان گرانبهاترین ادویه ایرانی، همیشه در نوسان بوده است. بررسیها از بازار در روز ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ نشاندهنده ثبات نسبی قیمتها پس از نوسانات دی ماه است، اما همچنان ارقام بالایی برای این محصول ثبت میشود. در بازار عمدهفروشی مشهد، قیمت هر کیلو زعفران نگین اتویی روال در محدوده ۱۸۸ تا ۱۹۲ میلیون تومان داد و ستد میشود، در حالی که نگین سوپر اتویی قلمدار با کیفیت بالاتر، قیمتی در حدود ۱۹۶ میلیون تومان دارد. برای مصرفکنندگان خرد، قیمت هر گرم زعفران نگین در تهران به ۲۰۹ هزار تومان و در مشهد به ۲۰۶ هزار تومان رسیده است. این در حالیست که خرید یک مثقال (حدود ۴.۶ گرم) زعفران نگین سوپر برای مصرف خانگی به رقمی معادل یک میلیون و ۲۲۸ هزار تومان نیاز دارد. با توجه به نزدیکی به ماه رمضان و افزایش تقاضا برای خرید، پیشبینی میشود این ارقام با نوسانات جزئی اما رو به رشد همراه باشند.
در کنار زعفران، دو ادویه گرم دیگر یعنی دارچین و هل نیز خرید و فروش پر رونقی را در آستانه رمضان تجربه میکنند. هرچند قیمت این دو محصول نسبت به زعفران مقرون به صرفهتر است، اما کیفیت و نوع آنها نقش تعیینکنندهای در قیمت نهایی دارد.
بررسی بازار دارچین نشان میدهد که این ادویه پرکاربرد در تهیه حلیم و دمنوشها، بسته به نوع و درجه کیفیت، دامنه قیمتی گستردهای دارد. قیمت پودر دارچین درجه یک برای خرید عمده از ۱۹۰ تا ۲۳۴ هزار تومان برای هر کیلوگرم متغیر است . همچنین چوب دارچین درجه یک نیز قیمتی حدود ۱۹۰ تا ۲۲۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم دارد . در بازار عمدهفروشی، قیمت پودر دارچین اعلاء حدود ۲۰۰ هزار تومان و پودر دارچین معمولی حدود ۱۸۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم گزارش شده است . نوع خاصتر مانند دارچین سیگاری قیمت بالاتری داشته و در محدوده ۳۸۶ تا ۴۳۱ هزار تومان برای هر کیلوگرم معامله میشود . همچنین دارچین سیلان اصل به عنوان مرغوبترین نوع، قیمتی حدود ۸۲۵ هزار تومان برای هر بسته دارد .
در سوی دیگر، هل با عطر بینظیرش در کنار چای افطار جایگاه ویژهای دارد. هل اکبر بنفش به عنوان درشتترین و مرغوبترین نوع هل سبز هندی با سایز ۸ میلیمتر، قیمتی حدود ۶ میلیون تومان برای هر کیلوگرم دارد . این هل که در بستهبندیهای یک کیلوگرمی با فناوری آروما لاک عرضه میشود، به دلیل عطر فوقالعاده و دانههای درشت، محبوبیت زیادی در میان مصرفکنندگان دارد . هل فلهای نیز بسته به سایز و کیفیت، قیمتهای متفاوتی دارد؛ هل با سایز درشت (P1) گرانترین نوع فله، هل با سایز متوسط (P2) قیمت متوسط و هل ریز (P3) با قیمت پایینتر عرضه میشود . هل شکسته (Myq) نیز برای مصارف صنعتی مانند عرقگیری و تولید اسانس کاربرد دارد و قیمت آن از سایر انواع فله پایینتر است .
زعفران به واسطه داشتن ترکیباتی مانند کروسین و سافرانال، نقشی فراتر از یک رنگ و طعمدهنده دارد. مصرف متعادل زعفران در وعدههای سحر و افطار میتواند به دلیل خاصیت نشاطآوری و ضد افسردگی، از بیحالی و کسالت در طول روز جلوگیری کند. این ماده با تقویت سیستم گوارش و افزایش اشتها، به روزهداران برای مصرف غذای کافی در وعده سحر کمک میکند. از دیگر خواص برجسته زعفران میتوان به تصفیه خون، تقویت حافظه و تمرکز و همچنین کاهش التهابات بدن اشاره کرد.
دارچین با طبع گرم و خشک خود، یکی از بهترین گزینهها برای مقابله با سردی معده و نفخ در ماه رمضان است. افزودن این ادویه به حلیم، شله زرد یا حتی چای، به هضم بهتر غذا کمک کرده و از ضعف و سستی جلوگیری میکند. دارچین به دلیل دارا بودن ترکیباتی مانند سینامالدئید، میتواند به تنظیم قند خون کمک کند که این ویژگی برای روزهداران مبتلا به دیابت یا افرادی که دچار افت قند در طول روز میشوند، بسیار حیاتی است. این ادویه سرشار از آنتیاکسیدانهاست و به کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند. عطر گرم و مطبوع دارچین همچنین میتواند حس آرامش را در وعده افطار افزایش دهد.
هل سبز با عطر خوشایند و طبع گرم و خشک خود، یکی از پرمصرفترین چاشنیهای چای در افطار است. این ادویه علاوه بر خوشبو کردن نفس، به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و رفع نفخ کمک شایانی میکند. هل سرشار از آنتیاکسیدانها و ترکیبات ضدالتهابی است که به سمزدایی بدن یاری میرساند. مطالعات نشان دادهاند که هل ممکن است به کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب و عروق کمک کند. مصرف هل به عنوان یک خوشبوکننده طبیعی دهان بعد از وعدههای غذایی نیز بسیار مؤثر است و به دلیل ترکیبات ضد میکروبی، برای پیشگیری از عفونتهای دهان و دندان مفید میباشد. همچنین این ادویه انرژیبخش بوده و میتواند احساس طراوت را در طول شب زندهداری افزایش دهد.
با نزدیک شدن به ماه رمضان، خانوادههای ایرانی برنامهریزی برای خرید مایحتاج خود را آغاز کردهاند. تقارن این ایام با نرخهای بالای زعفران و سایر ادویهجات، بودجه خانوار را تحت تأثیر قرار میدهد. کارشناسان بازار توصیه میکنند مصرفکنندگان برای خرید زعفران، محصول را از بستهبندیهای کوچک و استاندارد تهیه کرده و به جای خرید زعفرانهای پودر شده که احتمال تقلب در آنها بالاتر است، به سراغ زعفران رشتهای با کیفیت متوسط اما اصل بروند. برای هل و دارچین نیز خرید عمده و نگهداری صحیح در ظروف دربسته و دور از نور و رطوبت، میتواند به ماندگاری عطر و طعم و صرفه اقتصادی کمک کند. با توجه به تنوع قیمتها در بازار، توصیه میشود مصرفکنندگان با آگاهی از انواع مختلف این ادویهها و مقایسه قیمتها، متناسب با بودجه و نیاز خود بهترین گزینه را انتخاب کنند.
