بازار گوشت قرمز در حالی با قیمتهای بالای ۲ میلیون تومان در خردهفروشیها روبهرو است که فعالان این صنعت میگویند کمبودی در تولید و عرضه دام وجود ندارد. به گفته کارشناسان، فاصله میان قیمت دام، لاشه درب کشتارگاه و نرخ نهایی گوشت در مغازهها، بیش از آنکه ناشی از کمبود باشد، به ضعف نظارت و افزایش هزینههای تولید و توزیع مربوط است.
بر اساس آمار موجود، سالانه حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن گوشت قرمز در کشور مصرف میشود. بیش از ۹۰۰ هزار تن از این نیاز از محل تولید داخلی تأمین شده و مابقی از طریق واردات به بازار میرسد. با این حال، برخی کارشناسان معتقدند پس از حذف ارز ترجیحی، سرانه مصرف گوشت قرمز در کشور کاهش یافته است.
قیمت دام با نرخ گوشت در بازار همخوانی ندارد
اختلافنظر در بازار گوشت تنها به میزان واردات محدود نمیشود؛ بلکه موضوع اصلی این است که برای تأمین پایدار نیاز کشور باید بر واردات تکیه کرد یا تولید داخلی را توسعه داد. در کنار آن، نحوه تعدیل قیمت و کنترل بازار نیز به یکی از پرسشهای جدی فعالان این حوزه تبدیل شده است.
بررسی قیمتها نشان میدهد میان نرخ دام و قیمت گوشت قرمز در مغازهها تناسبی وجود ندارد. طبق اعلام کارشناسان، میانگین قیمت هر کیلوگرم دام حدود ۶۷۰ هزار تومان است و بر همین اساس، قیمت لاشه درب کشتارگاه باید حدود یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان باشد تا با احتساب سود منطقی به دست مصرفکننده برسد. با این حال، قیمت هر کیلوگرم گوشت در برخی خردهفروشیها به بیش از ۲ میلیون تومان رسیده است.
کارشناسان معتقدند تشدید نظارت بر زنجیره توزیع و بهویژه واحدهای خردهفروشی میتواند از گرانفروشی و افزایش غیرمنطقی قیمت جلوگیری کند.
خشکسالی و نهادههای وارداتی؛ چالشهای تولید داخلی
مرتضی معتمد، مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به ظرفیتهای تولید گوشت قرمز در کشور گفت: ایران از اقلیم مناسبی برای تولید گوشت دام سبک برخوردار است، اما خشکسالی، کاهش منابع آبی و افت کیفیت مراتع، صنعت دامپروری کشور را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
به گفته او، کاهش مراتع و افزایش وابستگی دامداریهای بسته به نهادههای وارداتی از جمله عواملی است که هزینه تولید را افزایش داده و در مقاطعی، صنعت دام را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
معتمد با بیان اینکه بخشی از نیاز گوشت قرمز کشور از طریق واردات تأمین میشود، افزود: مصرف سالانه گوشت قرمز در کشور حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن است که حدود ۹۳۰ تا ۹۵۰ هزار تن آن در داخل تولید میشود و مابقی باید از طریق واردات تأمین شود.
قیمت گوشت وارداتی چقدر تمام میشود؟
مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی درباره قیمت گوشت وارداتی اظهار کرد: قیمت جهانی گوشت گوسفند حدود ۶.۵ تا ۷ دلار است و در صورت واردات گوشت بره با مشخصاتی که مورد پسند مصرفکننده ایرانی باشد، قیمت تمامشده میتواند به حدود ۸.۵ تا ۹ دلار برسد.
او توضیح داد که این محاسبات بر مبنای نرخ ارز تالار مرکز مبادله انجام میشود. معتمد همچنین بخشی از اختلاف قیمتها را ناشی از ضعف یا نبود نظارت دانست و تأکید کرد اصناف نیز در نظارت بر واحدهای زیرمجموعه خود مسئولیت دارند.
اتحادیه دام سبک: کمبودی در تولید و عرضه نداریم
افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با تأکید بر اینکه مشکلی در تولید و عرضه دام وجود ندارد، گفت در حال حاضر دام بهوفور عرضه میشود و میزان عرضه از تقاضا بیشتر است.
به گفته او، در شرایط فعلی کمبودی در تولید گوشت قرمز وجود ندارد، اما با ورود به نیمه دوم سال، نگرانیها درباره پشتیبانی از تولید و تأمین نقدینگی مورد نیاز دامداران افزایش مییابد.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک، تولید سالانه گوشت قرمز در کشور را بیش از ۹۰۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: کمتر از ۱۰۰ هزار تن نیاز به گوشت صنعتی وجود دارد که در این ایام وارد شده است. بنابراین برای تأمین گوشت خانوار نیازی به واردات نداریم و تولید داخلی پاسخگوی نیاز کشور است.
صدر دادرس ادامه داد: زایش پاییزی دام سبک تا اواسط آبان ادامه دارد. از سوی دیگر، به دلیل کاهش قدرت خرید خانوار، افزایش تولید دام در ابتدای سال و اصلاح نشدن کالابرگ، با انباشت دام مواجه هستیم. همچنین با اضافه شدن زایشهای پاییزی به جمعیت تولید، کمبودی در عرضه گوشت داخلی وجود ندارد.
ضعف نظارت، عامل فاصله قیمت از دامداری تا بازار
صدر دادرس گرانی گوشت قرمز را ناشی از سوءمدیریت و ضعف نظارتها دانست و گفت: ضعف در نظارت موجب ایجاد فاصله چشمگیر قیمت از درب کشتارگاه تا توزیع در بازار شده است؛ موضوعی که هم به تولیدکننده و هم به مصرفکننده زیان میزند.
او افزود: پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت تمامشده تولید افزایش یافت و تورم موجود در جامعه نیز بر مؤلفههای تولید اثر گذاشت. به طور میانگین، قیمت هر کیلوگرم دام ۶۷۰ هزار تومان است و بر این اساس، لاشه باید درب کشتارگاه با قیمت یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان عرضه شود، اما در خردهفروشیها با نرخ بالای ۲ میلیون تومان به فروش میرسد که این مسئله ناشی از ضعف نظارت بر خردهفروشیهاست.
مصرف ماهانه گوشت به ۷۰ هزار تن میرسد
رضا سالمی، دبیر انجمن فرآوردههای خام دامی، گفت: در ابتدای سال به مسئولان وزارت جهاد کشاورزی اعلام کردیم که با توجه به تولید ماهانه ۵۰ تا ۵۵ هزار تن و مصرف ۶۵ تا ۷۰ هزار تن، کسری ۱۰ تا ۱۵ هزار تن در هر ماه باید از طریق واردات جبران شود.
به گفته سالمی، به دلیل شرایط جنگی، تعطیلی دانشگاهها و مدارس، مصرف گوشت کاهش یافت. از طرف دیگر، نوسان نرخ ارز و تکنرخی شدن ارز باعث شد تولیدکنندگان امکان ادامه تولید را نداشته باشند و دام خود را زودتر از موعد مقرر عرضه کنند.
او ادامه داد: حذف ارز ترجیحی، افزایش هزینههای تولید و نیاز بیشتر به نقدینگی باعث شد برخی دامداران ادامه فعالیت در بخش پرواربندی را متوقف کنند. مجموعه این عوامل موجب شده است، مطابق پیشبینیهای قبلی، قیمت دام طی روزهای اخیر ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یابد و به تناسب آن، قیمت گوشت نیز نوسان پیدا کند.
هشدار درباره نیمه دوم سال
این مقام مسئول درباره چشمانداز بازار گوشت گفت: در صورت استمرار وضعیت فعلی، در ۶ ماهه دوم سال شاهد افزایش قیمت گوشت و فرآوردههای گوشتی در بازار خواهیم بود.
سالمی اعلام کرد که از ابتدای سال تاکنون ۱۶ تا ۱۷ هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده است. به گفته او، کسری واردات گوشت در ماههای گذشته به دلیل موجودی مناسب گوشت در کشور و کاهش مصرف نسبت به سال قبل، اثر خود را به شکل شوک قیمتی در بازار نشان نداد.
با این حال، او هشدار داد در نیمه دوم سال، با بازگشایی دانشگاهها و مدارس و عادی شدن شرایط کشور، میزان گوشت موجود پاسخگوی نیاز بازار نخواهد بود.
افزایش قیمت گوشت به بازار مرغ و تخممرغ هم میرسد؟
دبیر انجمن فرآوردههای خام دامی گفت افزایش قیمت گوشت میتواند بر قیمت دیگر محصولات پروتئینی مانند مرغ و تخممرغ نیز اثر بگذارد و این افزایش عملاً به این محصولات قابل تعمیم است.
سالمی تأکید کرد دولت باید درباره ارز واردات گوشت تعیین تکلیف کند و ارز مورد نیاز را در کوتاهترین زمان تخصیص دهد. به گفته او، واردکنندگان نگران هستند که پس از ورود و ترخیص کالا، برای تخصیص ارز دو تا سه ماه منتظر بمانند؛ نگرانیای که باعث شده برخی از آنها از واردات خودداری کنند. دولت باید این دغدغه را برطرف کند تا گوشت مورد نیاز وارد کشور شود.
او با اشاره به نامشخص بودن نرخ ارز در تالار مبادله به دلیل نوسانات ارزی گفت: واردکنندگان نگران هستند که نرخ ارز در تالار مبادله افزایش یابد و تجاری که کالا را وارد کردهاند، متحمل زیان شوند. به همین دلیل، موضوع واردات تا حدی مغفول مانده و تجار تمایل کمتری برای واردات دارند.
محاصره دریایی چه اثری بر واردات گوشت دارد؟
سالمی درباره تأثیر محاصره دریایی بر واردات گوشت قرمز تصریح کرد: ایران سالهاست با تحریمها روبهرو است و در تأمین زنجیره کالاهای اساسی وارداتی، با دو مشکل مواجه است. نخستین مسئله، خرید و پرداخت وجه کالا است.
او افزود: در شرایط فعلی، به دلیل محاصره دریایی، واردات کالا باید از مسیرهای جدید انجام شود. با وجود این، در تأمین گوشت مشکلی وجود ندارد و محاصره دریایی تنها از طریق افزایش هزینههای حملونقل، قیمت تمامشده کالا را تحت تأثیر قرار میدهد. واردکنندگان نیز با مدیریت صحیح به دنبال کاهش این هزینهها هستند.
برآیند دیدگاههای مطرحشده نشان میدهد تقویت تولید داخلی، کاهش هزینه تأمین مالی، ایجاد بازار مطمئن برای دامداران، واردات گوشت برای مصارف صنعتی و تشدید نظارت بر زنجیره توزیع میتواند به آرامش بازار و تعادل قیمتها کمک کند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
دیدگاهها
ارسال نظر