تجارت ایران و گرجستان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۶۶ درصدی به ۲۳۱.۴ میلیون دلار رسید، اما پشت این رشد چشمگیر یک نکته مهم پنهان است؛ بخش عمده افزایش مبادلات از جهش صادرات گرجستان به ایران، به‌ویژه بازصادرات خودرو، ناشی شده و صادرات ایران تقریباً در سطح سال گذشته باقی مانده است؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در مدل تجارت با گرجستان و استفاده از ظرفیت ترانزیتی این کشور را پررنگ‌تر می‌کند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران اعلام کرد بازار زعفران طی یک ماه اخیر ثبات نسبی داشته و صادرات این محصول همچنان ادامه دارد. با وجود کاهش تولید امسال، آمارها نشان می‌دهد صادرات زعفران پیش از ورود محصول جدید رشد ۷۷ درصدی را تجربه کرده است.

جریان ارزی ۲۲۰ میلیون دلاری از قلب صنعت لبنیات ایران به جهان سرازیر شد؛ همزمان با این پیروزی بزرگ، دپوی ۳۰ هزار تنی کره صنعتی در سردخانه‌ها، زنگ خطر جدیدی برای سیاست‌گذاری تنظیم بازار به صدا درآورده است.

ایران که تا یک دهه پیش فرمانروای بلامنازع بازار جهانی پسته بود، حالا بخش بزرگی از این قلمرو طلایی را واگذار کرده است. نوسان تولید، عقب‌ماندگی فناورانه، خام‌فروشی و فشارهای تجاری، پسته ایران را از جایگاه اول جهان به حاشیه رانده؛ جایی که آمریکا با کشاورزی صنعتی و برندسازی، بازی را به نفع خود تمام کرده است.

معاون گمرک ایران از رشد قابل توجه مبادلات تجاری میان ایران و روسیه در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ خبر داد؛ آماری که از افزایش هم‌زمان واردات و صادرات حکایت دارد و توجه‌ها را به مسیر جدید تجارت خارجی ایران جلب کرده است.

آمارهای جدید گمرکی نشان می‌دهد تراز تجاری ایران و قطر پس از سال‌ها منفی بودن، در ۱۰ ماهه امسال به نفع ایران مثبت شده؛ به‌طوری‌که صادرات غیرنفتی ایران به قطر با رشد وزنی ۳۴ درصدی، از واردات پیشی گرفته و مازاد تجاری ۱۱ میلیون دلاری ثبت شده است.

عملکرد تجارت خارجی ایران در ۹ ماهه امسال، تناقض آشکاری را به نمایش می‌گذارد: در حالی که وزن کل کالاهای مبادله‌شده (صادرات و واردات) افزایش یافته، ارزش دلاری تجارت خارجی ۱۰.۹۲ درصد کاهش یافته است. صادرات ایران با رشد وزنی ۱ درصدی، کاهش ۵.۷۸ درصدی ارزش داشته و واردات نیز با افزایش وزن ۲.۷۵ درصدی، افت ۱۵.۲۳ درصدی در ارزش دلاری را تجربه کرده است؛ این آمارها نشان‌دهنده چالش جدی در حفظ ارزش دلاری مبادلات در برابر افزایش حجم ترانزیت است.

اجرای قانون بودجه دولت‌ها همواره با چالش تأمین منابع کسری پنهان مواجه است. در لایحه بودجه ۱۴۰۵، با وجود پیش‌بینی‌های نسبتاً واقع‌بینانه، ریسک‌هایی مانند کاهش صادرات گاز و نوسانات قیمت نفت می‌تواند تحقق درآمدها را به خطر اندازد و پیش‌بینی‌ها را با کسری تأمین‌نشده‌ای حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومان مواجه سازد که مدیریت منابع باقی‌مانده را حیاتی می‌کند.

قائم مقام انجمن پتروشیمی از شکاف عظیم ۳۲ میلیارد دلاری فعلی تا هدف ۱۴۱ میلیارد دلاری سخن گفت و قطع برق و گاز را مانع اصلی تحقق اهداف ترسیم کرد.

علیرغم شکستن رکورد صادرات نفت ایران در نوامبر و عبور مجدد از مرز ۲ میلیون بشکه در روز، اقتصاد داخلی شاهد بازتاب قابل توجهی از این افزایش درآمد نیست؛ در حالی که عربستان با تخفیف‌های سنگین سهم بازار چین را تصاحب کرده، تداوم تورم افسارگسیخته نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی یا با تخفیف‌های کلان به دست آمده یا به دلیل تحریم‌ها در چرخه اقتصاد مولد کشور قابل استفاده نیست.

ایران به‌دلیل انجام تعمیرات خطوط لوله گاز، پمپاژ گاز به عراق را به‌مدت یک هفته متوقف کرد؛ اقدامی موقت اما حساس که تأثیر آن بلافاصله در شبکه برق عراق نمایان شد.

سرپرست دفتر آفریقا در سازمان توسعه تجارت از جهش کم‌سابقه صادرات غیرنفتی ایران به قاره آفریقا خبر داد؛ رشدی ۱۰۰ درصدی که تنها در نیمه نخست سال رقم خورده و چشم‌انداز تازه‌ای برای حضور پایدار ایران در بازار ۱.۴ میلیارد نفری این قاره گشوده است. او همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری اجلاس بزرگ آفریقا در آذر ۱۴۰۵ خبر داد.

بازارهای صادراتی ایران طی یک دهه گذشته به شکل چشمگیری کوچک شده و از بیش از ۲۱ کشور به تنها ۵ کشور محدود شده است. در این میان، امارات و چین به‌عنوان دو شریک قدرتمند، نقش حیاتی در حفظ جریان تجارت خارجی ایران ایفا می‌کنند. با وجود رشد ۶۰ تا ۷۰ درصدی تجارت با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا و پیمان‌های بریکس و شانگهای، صادرکنندگان ایرانی همچنان با مشکلاتی مثل چندنرخی بودن ارز، تغییرات پی در پی قوانین و محدودیت‌های بانکی دست و پنجه نرم می‌کنند. کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون گسترش بازارهای هدف و اصلاح موانع داخلی، ایران در آینده نیز در معرض تمرکز بیش از حد تجارت بر تعداد محدودی شریک خارجی خواهد بود.

با آغاز رسمی صادرات گازوئیل از طریق خط ریلی خواف–هرات، ایران ظرفیت ماهانه ۳۰ هزار تنی سوخت‌رسانی پایدار به افغانستان را کلید زد و گامی بلند در جهت فعال‌سازی کریدور استراتژیک شرق به غرب برداشت.

در حالی‌که مرز بین‌المللی مهران یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های تجاری و مسافری ایران به عراق محسوب می‌شود، دپوی ۵۶ هزار تن کالا در این مرز به دلیل عدم صدور مجوز خروج از سوی طرف عراقی، به چالشی جدی در مسیر صادرات به سوریه و اردن تبدیل شده است. مقام‌های گمرکی ایران و عراق در نشست مشترک، بر لزوم حل این مشکل از طریق رایزنی دیپلماتیک و رعایت توافقات مرزی تأکید کردند.

اخیرا اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده است علیرغم تحریم‌های بی‌سابقه، تولید روزانه نفت ایران در شهریور ۱۴۰۴ با جهشی ۲۵۰ هزار بشکه‌ای به بالاترین میزان خود از زمان جنگ ۱۲ روزه رسیده است.

تراز تجاری ایران در نیمه اول ۱۴۰۴ با کاهش جزئی ارزش صادرات (۲۶ میلیارد دلار) و کاهش چشمگیر ارزش واردات (۲۸.۴ میلیارد دلار)، نشان‌دهنده کسری تجاری در ارزش است؛ چین و عراق بزرگ‌ترین خریداران کالاهای ایرانی بودند، در حالی که امارات و چین بر صدر واردات تکیه زدند؛ همزمان، ترانزیت خارجی کشور با کاهشی تقریباً ۱۳ درصدی مواجه شد.

تجارت ایران و کویت در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ با رشدی ۵ درصدی به ۲۱۴ میلیون دلار رسید و تراز تجاری ۱۵۸ میلیون دلاری به نفع ایران، نشان‌دهنده تقویت روابط اقتصادی دو کشور است. افزایش صادرات ایران و رشد واردات از کویت، نویدبخش گسترش همکاری‌های تجاری در منطقه است.

تسهیل تردد بازرگانان برای اجرایی‌سازی تفاهم‌نامه‌های معوقه به مرحله توافق رسید.

فصلی تازه در همگرایی اقتصادی ایران و تاجیکستان آغاز گردید و تاجیکستان سپر ایران در برابر هجوم تحریم ها شد .