سالهاست رابطه صنعت و دانشگاه با چالشهای جدی روبهرو بوده و این دو ساختار نتوانستهاند ارتباطی پویا در راستای اهداف یکدیگر داشته باشند.
دانشگاههای کشور بهلحاظ رشد علمی و کیفیت آموزشی به جایگاه مطلوبی دست یافتهاند و بیشتر در مرزهای دانش قرار دارند که میتواند مزیتی برای صنعت بهشمار رفته و موتور محرک صنعت باشد اما مسائلی چون اعتماد نکردن صنعت برای سرمایهگذاری در دانشگاه و نبود نهادهایی که این دو ساختار را پیوند دهد از مسائل و چالشهایی است که سر راه این دو نهاد قرار دارد. تجهیز به علم روز دنیا برای کارآفرینی در صنعت امید رضایی، عضو انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور درباره چالش امروز صنایع در کشور گفت: امروز فاصله زیادی بین صنایع کوچک و بزرگ وجود دارد که واقعیتی انکارناپذیر است. متاسفانه امروز سرعت تغییرات در امر توسعه و نوآوری بسیار بالاست و در صورت تعلل گردونه را باختهایم از اینرو هر واحد تولیدی باید خود را بزرگ و بهرهور نگه داشته و آیندهنگر باشد. او افزود: خوشبختانه درها بازشده و سیاستهای دولتی که مدتی پیش یارانه به واردات خودرو میداد و به شکل انحصاری بازار خودرو را نگه داشته بود از بین رفته است و امروز رقابت حرف نخست را میزند و اگر خودروساز داخلی حرفی برای گفتن دارد باید در میدان رقابت باشد. بنابراین مشتری باید حق انتخاب داشته باشد که امروز این اتفاق افتاده است از اینرو برای تحقق رشد باید انحصارها را بشکنیم. عضو انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور در ادامه به نقش علم در صنعت اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم کارآفرین صنعتی باشیم باید خود را به علم روز دنیا تجهیز کنیم. در این راستا بسیاری از مجموعههای دولتی به این جمعبندی رسیدهاند تا واحدهای تولیدی داخلی ادغام و تبدیل به شرکتهای بزرگ شوند. امروز شرایط ایجاب میکند همه امور روزآمد شده و مجموعهسازی یک مکالمه جدید در صنعت قطعه باشد. وی اظهار کرد: پیشتر یک تعریف اشتباه از این مسئله وجود داشت که براساس آن سرمایهگذاری مشترک به معنای وارد مذاکره و شریک شدن با همتای خارجی بود در حالی که میتوان در این مشارکت از توان داخلی استفاده کرد. برای نمونه شرکت تولیدی کوچکی که امروز نگران بقای خود است باید با جهاد دانشگاهی یا یکی از دانشگاههای فعال در این حوزه همکاری و سرمایهگذاری مشارکتی داشته باشد. دانشگاه نیز با دانش فنی پیش میآید و درواقع تمام آوردگاهها پول نیست. دانشگاه از هر شرایطی برای ارتباط با صنعت برای انجام پروژههای جدید استقبال میکند. درنتیجه چنین مشارکتهایی با درصدهای مشخص و بنا بر شرایط کار میتواند محقق شود. مدیر شرکت آذین الکترونیک پیشرو افزود: برای قطعهسازان کوچک هزاران ایده وجود دارد تا توانمندتر شده و از گردونه رقابت حذف نشوند زیرا برای ورود به تجارت آزاد چارهای جز تغییرات و اصلاح روند نیست. این فعال صنعت قطعه به نگاه صنعتی در این امر اشاره کرد و گفت: اگر هماهنگی و مشارکت در نگاه ارتباطات، غیرصنعتی باشد بیشک پاسخگو نخواهد بود و کسی حاضر نیست با اعتبار خود خطر کند. از اینرو باید دانشگاههای اقتصادی روی این محورها ایده داده و خلاقیت داشته باشند و تحلیل کنند. نگاه دانشگاهی و کارشناس صنعتی باید در کنار یکدیگر باشد تا نظرات مختلف دیده شده و نقاط ضعف و قوت بهطور کامل مشخص شود. رضایی گفت: نگاهها باید تغییر کند و خوشبختانه این تابو شکسته شده که این اتفاق خوشایندی است زیرا در این صورت به راههای زیادی دست پیدا خواهیم کرد. صنعت داخل نیازی به دانشگاه ندارد گسترش صنعت در ادامه به سراغ یکی از استادان دانشگاه مهندسی خودرو رفت و نظر وی را درباره فراهم شدن بستر ارتباط صنعت و دانشگاه با باز شدن فضای کسبوکار صنعتی که صنعت خودرو و قطعه یکی از این صنایع هستند، جویا شد. چراکه امروز لحظهبهلحظه فناوری جدید به صنایع روزآمد و در ارتباط با صنعت و دانشگاه اضافه میشود. صنعتگران معتقدند ممکن است دانشگاه در امری پژوهش و مطالعه داشته باشد و حتی به نتیجه مطلوب برسد و نمونهای ساخته شود اما محدود بوده و نمیتوان با نمونههایی محدود به نتیجه مطلوب رسید زیرا فناوری بهدستآمده با صنعتگران به اشتراک گذاشته نمیشود و فرض بر این است که دانشگاه برای خود کار میکند. بهروز مشهدی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت معتقد است امکان دارد در امری پژوهش و نمونهای ساخته شود اما بهطورقطع این روند از روی نیاز نبوده که خودروساز احساس نیاز کرده و آن تبدیل به پروژه شود بلکه ممکن است وزارت علوم و تحقیقات بودجهای داشته و برای مطالعه در اختیار دانشگاه قرار دهد. وی افزود: درنتیجه اینگونه نیست که نیازی در صنعت خودرو تعریف و سپس با دانشگاه ارتباط برقرار شود و به توافق نهایی برای تولید برسند.این مدرس دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت در ادامه تاکید کرد: دانشگاه نمیتواند نیاز امروز یا ۶ یا حتی ۲ سال بعد صنعت خودرو را پاسخ دهد و طراحی و ساخت به طور نمونه گیربکس اتومات، در مدت ۶ ماه امکانپذیر نیست. پژوهشهایی که دانشگاه انجام میدهد، مطالعات پایهای بوده و برای مسائلی است که یک دهه بعد موردنیاز واقع خواهد شد. بهاینترتیب باید پروژهای ۱۰ ساله تعریف شده و صنعت آن برای مطالعه و تحقیق در اختیار دانشگاه گذاشته شود تا پس از یک دهه، نتیجه مطلوب بهدست آید.وی افزود: البته تامین سرمایه این پژوهش نیز برای صنعت داخل فراهم نیست. حال اگر پذیرفته شود حتی خود دانشگاه با هزینه خود ضمن مطالعه، گیربکس اتومات را طراحی کند، بهطورقطع خودروساز از آن برای خودروهای خود استفاده نمیکند زیرا مراحل زیادی برای تایید آن وجود دارد تا سازمانی بینالمللی، باید استاندارد این گیربکس بومی را تایید کند.، ضمن آنکه نیازی از سوی صنعت تعریف نمیشود.مشهدی در پاسخ به این پرسش که در فضای ایجادشده برای حرکت بهسوی تغییر و تحول در ساخت خودروها آیا هنوز این بستر فراهم نشده است، گفت: با ورود همتایان خارجی حتی فضا بهمراتب به سمت استفاده ازآنچه به صورت آماده وجود دارد، رفته است و تفکر استفاده از مراکز علمی و دانشگاهها برای طراحی و ساخت از بین رفته و درنتیجه فضا بستهتر است. این عضو هیات علمی دانشکده مهندسی خودرو در پاسخ به این پرسش که آیا این امکان وجود دارد که یک دهه تولید خودروهای جدید متوقف و تولید مدلهای قدیمی ادامه داشته باشد تا در این فاصله پژوهشها انجام شود نیز گفت: نزدیک به نیم دهه است که تولید خودروهای هیبریدی مطرحشده اما صنعت خودرو این پروژه را برای دانشگاههای داخلی تعریف نکرده تا شاهد توسعه چنین امری باشیم. ازاینرو باید نیازهای آینده پیشبینی شود و پروژهها و بودجهها برای دانشگاهها تعریف شوند و بهطورجدی به دنبال آن باشند اما متاسفانه در بخش صنعت تحقیقات بنیادی مطرح نیست و تنها به بازار خود میاندیشند. این نقطه مقابل اقدامات دانشگاهی است و با اینگونه تفکر شانس همکاری بین علم و صنعت از بین میرود درحالیکه چنین پروژههایی امروز در صنایع پیشرفته دنیا در حال پیگیری و انجام است.
