بازار مسکن ایران زیر سایه رکود سنگین و ابهام‌های سیاسی، سرمایه‌گذاران را در حالت انتظار و تردید قرار داده و هر حرکت اشتباه ممکن است به زیان‌های هنگفت منجر شود.

بازار مسکن در ایران در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد؛ متقاضیان خرید خانه درگیر نگرانی‌های عمیق درباره آینده قیمت‌ها هستند و ترس از افزایش ناگهانی نرخ‌ها، بسیاری را از ورود به معاملات باز می‌دارد.

مدیر عامل اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران گفت: در حال حاضر تورم فروش مسکن در حدود ٢۵ درصد است، این عدد نه به معنای اینکه تورم مسکن کنترل شده باشد بلکه به دلیل کاهش قدرت خرید مردم بوده، اما تورم ساخت مسکن دو برابر تورم عمومی است. همچنین شاهد کاهش ٢٠ همتی مشارکت بخش خصوصی در ساخت و ساز مسکن هستیم.

بازار مسکن در سراشیبی رکود عمیق قرار گرفته و صنعت ساختمان در آستانه بحران جدی قرار دارد؛ برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که ادامه وضعیت فعلی می‌تواند معیشت دهک‌های متوسط و پایین و جریان نقدینگی در اقتصاد را با خطر جدی مواجه کند.

تهران آماده یک تحول عجیب در بازار مسکن است؛ طرحی که امکان خرید «قطعات میکروسکوپی» خانه‌ها را فراهم می‌کند و هنوز سوالات بسیاری درباره امنیت سرمایه و شفافیت آن بی‌جواب مانده است. آیا این حرکت می‌تواند راهی برای دسترسی مردم به مسکن باشد یا مسیر جدیدی برای ریسک مالی ایجاد می‌کند؟

رکود عمیق بازار مسکن در بسیاری از شهرستان‌های ایران، خانه‌ها را روی دست مالکان گذاشته و معاملات خرید و اجاره را تقریباً متوقف کرده است. دهک‌های کم‌درآمد و متوسط که چشم‌انتظار واحد‌های ارزان یا نیمه‌تمام بودند، حالا با ناامیدی رو‌به‌رو هستند و فشار اقتصادی روزافزون، توان ورود به بازار را از آنها گرفته است. در این شرایط، سرمایه‌گذاران نیز به دلیل نوسانات قیمتی و عدم شفافیت در سیاست‌های مسکن، تمایلی به خرید یا شروع پروژه‌های جدید ندارند؛ نتیجه این وضعیت، کاهش شدید جریان نقدینگی در بخش ساخت‌وساز و توقف پروژه‌های نیمه‌تمام است. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر این رکود ادامه یابد، شکاف میان بازار‌های کلان‌شهر و شهرستان‌ها عمیق‌تر خواهد شد و امنیت روانی و اقتصادی خانوار‌های آسیب‌پذیر بیش از پیش به خطر می‌افتد.

۸۵۰ هزار واحد مسکونی روی زمین مانده و دهک‌های آسیب‌پذیر هنوز در انتظار خانه‌ای امن هستند؛ وعده‌های مسکن حمایتی دولت چهاردهم، هرچند در مسیر برنامه‌ریزی و اجرا قرار دارد، اما فاصله قابل توجه بین وعده و عمل، امید خانواده‌های کم‌درآمد را تهدید می‌کند. برای افرادی که توان مالی محدودی دارند و هر روز با فشار اجاره‌بها و هزینه‌های روزمره دست و پنجه نرم می‌کنند، شنیدن این عدد بزرگ و نیمه‌تمام، تصویری از تعویق طولانی، سردرگمی و نااطمینانی ایجاد می‌کند. این گروه‌ها اکنون با پرسشی حیاتی رو‌به‌رو هستند: آیا خانه‌ای که انتظارش را دارند، به موقع آماده خواهد شد یا مسیر طولانی برنامه‌ها آنها را از دسترسی به سرپناه محروم می‌کند؟ در شرایطی که نظام مهندسی و برنامه‌ریزی دولت تلاش می‌کنند پروژه‌ها را تکمیل کنند، فاصله میان وعده‌های رسمی و واقعیت اجرایی، ریسک ناامیدی و بی‌اعتمادی را برای آسیب‌پذیرترین خانوار‌ها افزایش می‌دهد.

در حالی که کنگره آمریکا با رأیی کم‌سابقه به جنگ بحران مسکن رفته، نشانه‌هایی نگران‌کننده از آن سوی اقیانوس تا بازار ملتهب تهران امتداد یافته است؛ جایی که فاصله میان «خانه داشتن» و «فقط اجاره‌نشین ماندن» هر روز بلندتر می‌شود و هیچ‌کس مطمئن نیست نقطه شکست کجاست.

در حالی که یک عدد منفی، تیتر‌ها را تسخیر کرده و بازار را به عقب‌نشینی واداشته، داده‌های پنهان‌تری از دل پروانه‌های ساختمانی و پروژه‌های در حال تحویل خبر از مسیری متفاوت می‌دهند؛ مسیری که اگر درست خوانده نشود، می‌تواند بزرگ‌ترین تصمیم‌های سرمایه‌ای سال را بر پایه یک سوءبرداشت شکل دهد.

پیامک‌های تازه واریز آورده یکی پس از دیگری روی گوشی متقاضیان می‌نشیند، اما در کارگاه‌های پرند صدای ماشین‌آلات کمتر از قبل شنیده می‌شود؛ نشانه‌ای نگران‌کننده از فاصله‌ای که هر روز میان وعده‌ها و واقعیت عمیق‌تر می‌شود.