رئیس اتحادیه مشاوران املاک با تشریح آخرین وضعیت بازار مسکن و اجاره، از فروکش کردن التهاب قیمت‌ها و آرامش نسبی بازار خبر داد. به گفته وی، برخلاف نگرانی‌های ابتدای سال، پیش‌بینی می‌شود تابستان امسال نیز بدون جهش قابل توجه قیمت سپری شود. او همچنین با اشاره به سقف قانونی افزایش اجاره‌بها، از حقوق مستأجران در برابر تخلفات احتمالی مالکان و تداوم رکود در بازار خرید و فروش مسکن سخن گفت.

نایب‌رئیس اتحادیه املاک با تبیین تفاوت‌های ساختاری بازار مسکن ایران و کشورهای حوزه خلیج‌فارس در دوره پساجنگ، از رکود سنگین و کاهش ۳۵ درصدی قیمت‌ها در بازارهای منطقه خبر داد. داوود بیگی‌نژاد ضمن تاکید بر بازگشت سریع بازار مسکن ایران به فاز ترمیمی پس از تنش‌های اخیر، پایداری سازه‌ها در برابر حملات و کیفیت مهندسی ساختمان‌های کشور را مورد تمجید قرار داد و مسکن را همچنان امن‌ترین پناهگاه سرمایه‌گذاری در ایران معرفی کرد.

بازار مسکن ایران این روزها شبیه بیماری است که هم تب دارد و هم بی‌حالی؛ قیمت‌ها بالا می‌روند اما معاملات جان ندارند. ترکیب تورم مزمن، رشد نقدینگی، نوسان ارز و کاهش قدرت خرید، خانه‌دار شدن را برای بسیاری از خانوارها به رؤیایی دوردست تبدیل کرده و حتی افزایش ۴۳ درصدی حقوق و رشد حق مسکن تا سه میلیون تومان هم نتوانسته فاصله عمیق میان درآمد و هزینه مسکن را پر کند. در چنین شرایطی، هم بازار خرید در رکود تورمی گرفتار شده و هم اجاره‌بها با شتابی بیشتر از دستمزدها بالا می‌رود؛ وضعیتی که کارشناسان حل آن را نیازمند اصلاحات کلان اقتصادی می‌دانند، نه صرفاً تصمیمات مقطعی.

بازار مسکن در آستانه عید ۱۴۰۵ همچنان در رکود باقی مانده و کاهش ساخت‌وساز و ناکافی بودن منابع مالی، رونق همیشگی شب عید را بعید کرده است. کارشناسان می‌گویند طرح نهضت ملی مسکن از ابتدا پیش‌بینی درستی نداشت و با افزایش شدید هزینه‌های ساخت و کمبود تسهیلات بانکی، اهداف اولیه آن تحقق نخواهد یافت.

بازار مسکن در تهران در شرایطی قرار دارد که افزایش روزافزون هزینه‌های ساخت، چشم‌انداز توسعه شهری و دسترسی به مسکن را پیچیده‌تر کرده است. با متوسط هزینه ساخت حدود ۳۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع، بسیاری از پروژه‌های ساختمانی با حاشیه سود محدود یا حتی زیان‌ده مواجه هستند. این افزایش هزینه، ناشی از تورم مصالح، دستمزدها و خدمات جانبی است که هر دو هفته یک بار به‌روزرسانی می‌شود و بر پیش‌بینی‌های مالی سرمایه‌گذاران و سازندگان فشار وارد می‌کند.

محدودیت‌های ساخت‌وساز و ناکارآمدی در مدیریت زمین و پروانه‌های ساختمانی، موجب شده عرضه نتواند با تقاضا همگام شود. در نتیجه، بازار همزمان با کاهش تقاضا، با کمبود مسکن مناسب و رشد هزینه‌های ساخت مواجه است. این ترکیب عوامل نشان می‌دهد که رفع رکود نیازمند اصلاحات نهادی، افزایش درآمد خانوارها و تسهیل سیاست‌های ساخت‌وساز است تا تعادل پایدار بین عرضه و تقاضا برقرار شود.

بازار مسکن ایران همواره در تقابل با تحولات بین‌المللی قرار داشته و ابزارهایی مانند تحریم‌های سازمان ملل یا مکانیسم ماشه اثرات عمیقی بر آن گذاشته‌اند. این محدودیت‌ها موجب کاهش سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش هزینه واردات مصالح ساختمانی و کندی پروژه‌های عمرانی شده و به‌طور مستقیم توان خرید و توان ساخت خانه را کاهش داده‌اند. حتی زمانی که تحریم‌ها به شکل رسمی اعمال نشده‌اند، تهدیدهای احتمالی کافی بوده تا بازار مسکن تحت فشار قرار گیرد.

بازار مسکن ایران در بهار ۱۴۰۴ شاهد توقف نسبی روند صعودی اجاره‌بها به‌ویژه در تهران بوده است. با کاهش تورم اجاره به پایین‌ترین سطح در ۳۰ ماه اخیر، کارشناسان از یک سو امیدوار به کاهش فشار بر مستاجران هستند، اما از سوی دیگر نسبت به تشدید رکود و احتمال جهش قیمت‌ها در آینده هشدار می‌دهند.

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به تشدید رکود در بخش مسکن، می‌گوید: رکود می‌تواند نگران‌کننده باشد؛ به این معنا که متعاقب رکود، زمانی که تحولی در درآمد مردم ایجاد شود و یا بازار تکان بخورد، بعد از مدتی به تورم وحشتناک در حوزه مسکن تبدیل می‌شود.

تورم در مصالح ساختمانی و دستمزد به طور مستقیم و قابل توجهی بر افزایش بهای تمام‌ شده مسکن اثر می‌گذارد که این تأثیرات در جنبه‌ های مختلف فرآیند ساخت‌وساز نمود پیدا می‌ کند. نگرانی های زیادی در خصوص احتمال افزایش قیمت مسکن در سال جدید وجود دارد و بسیاری از کارشناسان در این رابطه به اظهار نظر کرده‌اند. عضو کمیسیون عمران مجلس در این خصوص به تمامی حرف و حدیث ها پایان داده است.

یک کارشناس حوزه مسکن اظهار داشت که با توجه به شرایط فعلی و ناکارآمدی سیاست‌های اعمال‌شده، بعید به نظر می‌رسد که سرمایه‌گذاران از بازار طلا و ارز خارج شده و سرمایه خود را به سمت بازار مسکن هدایت کنند. وی همچنین افزود که تجربه رشد ۱۰۰ درصدی قیمت‌ها، مشابه آنچه در سال ۹۹ رخ داد، در شرایط کنونی بسیار دور از انتظار است.

نوسانات شدید در بازار ارز و افزایش بی‌سابقه نرخ دلار در روزهای اخیر، نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان مردم و فعالان اقتصادی ایجاد کرده است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که اگر این روند ادامه پیدا کند، اثرات دومینویی آن به زودی دامن‌گیر سایر بخش‌های اقتصادی خواهد شد. در میان تمامی بازارهای مالی، بخش مسکن یکی از حساس‌ترین حوزه‌هایی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم از افزایش نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد. این تأثیر به حدی جدی است که برخی تحلیل‌گران از احتمال وقوع یک شوک قیمتی بزرگ در این حوزه خبر می‌دهند.

با نزدیک شدن به عید نوروز، همواره این پرسش در میان خریداران و فروشندگان مسکن مطرح می‌شود که وضعیت بازار چگونه است و آیا اکنون زمان مناسبی برای معامله ملک محسوب می‌شود یا خیر. با این حال، در سال‌های اخیر، بازار مسکن بیش از هر زمان دیگری درگیر رکود شده و این رکود به بخش جدایی‌ناپذیر آن تبدیل شده است. در حالی که برخی، این بازار را یک عرصه سرمایه‌گذاری سودآور می‌دانند، برخی دیگر آن را از جنبه سرمایه‌ای خارج‌شده تلقی می‌کنند. این اختلاف نظرها در کنار شرایط پیچیده اقتصادی، تصمیم‌گیری را برای فعالان بازار بیش از پیش دشوار کرده است.

تحلیلگران معتقدند که بازگشت ترامپ می‌تواند به افزایش بی‌ثباتی در بازارهای مالی ایران منجر شود، زیرا واکنش‌های سیاسی و اقتصادی به این موضوع می‌تواند باعث نوسانات بیشتر در بازار ارز، طلا و سایر دارایی‌های مالی شود. در مجموع، بازگشت ترامپ به کاخ سفید با توجه به سوابق و رویکردهای او، احتمالاً تأثیرات قابل توجهی بر بازارهای مالی ایران خواهد داشت.

اگرچه تحلیل بازار مسکن اطلاعات فراوان و ارزشمندی را در اختیار ما قرار می‌دهد، اما یکی از واضح‌ترین و ابتدایی‌ترین نکاتی که از همان ابتدا به چشم می‌آید و نیازی به تحلیل عمیق نیز ندارد، کاهش چشمگیر قدرت خرید متقاضیان و تغییر الگوی رفتاری آن‌ها در انتخاب نوع مسکن است. این تغییر رفتار، بیش از هر چیز به‌صورت افزایش تمایل خریداران به انتخاب واحدهای قدیمی‌ساز نمایان می‌شود.

عضو هیأت مدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران با اشاره به تحرکات بازارهای موازی، پیش‌بینی کرد که قیمت مسکن تا پایان سال روند افزایشی خواهد داشت. وی افزود: افزایش قیمت‌ها در بازارهایی مانند ارز، طلا و خودرو موجب بالا رفتن قیمت مسکن شده است و در شرایط کنونی، احتمال افزایش نرخ حامل‌های انرژی نیز می‌تواند به عوامل گرانی مسکن افزوده شود.

دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان گفت: مسکن در شرایط رکودی قرار دارد که باعث تثبیت قیمت‌ها در این بازار شده است.

آینده بازار مسکن با توجه به احتمال اعمال تحریم های جدید علیه ایران طی ماه های آینده، یکی از مسائلی است که در روزهای گذشته به شدت توسط کارشناسان مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است. بازگشت ترامپ به کاخ سفید و تاثیر این واقعه بر بازارهای مالی ایران نظیر بازار مسکن و اجاره، مبحثی محسوب می‌شود که نگرانی‌های جدی در جامعه ایجاد کرده است و حالا پیش‌بینی‌های متعددی از سوی تحلیلگران در خصوص آینده بازار مسکن و اجاره ارائه می شود.

یکی از تحلیلگران حوزه مسکن و شهرسازی در خصوص آینده بازار دست به یک پیش بینی جدید زده است. مطابق ادعای او، سرعت افزایش نرخ مسکن در سال ۱۴۰۳ کاهش پیدا کرده است و این انتظار می رود که با توجه به شرایط و رخدادهای منطقه ای در آینده نزدیک شاهد ریزش ملایم قیمت ها باشیم. برخی از تحلیلگران بر این باور هستند که قیمت خانه تا پیش از آغاز فصل زمستان روند کاهشی پیدا خواهد کرد.

نایب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران اعلام کرد که بیشترین درخواست‌های مسکن به منطقه ۹ تهران با درصد ۱۱۶ و کمترین آن نیز به منطقه ۳ تهران بازمی‌گردد.