جنوب تهران زیر فشار فقر / مشتریان دستخالی از مغازهها برمیگردند!
گزارشی از جنوب تهران؛ جایی که تورم سفره کارگران را کوچک کرده، فروش کاسبان نصف شده و برخی خانوادهها حتی نان را هم نسیه میخرند.
گزارشی از جنوب تهران؛ جایی که تورم سفره کارگران را کوچک کرده، فروش کاسبان نصف شده و برخی خانوادهها حتی نان را هم نسیه میخرند.
تورم تیرماه فقط یک رکورد آماری نیست؛ اعداد رسمی از عمیقتر شدن شکاف میان درآمد و هزینه زندگی خبر میدهند. در حالی که تورم نقطهای خوراکیها به ۱۲۸.۱ درصد رسیده، محاسبات سبد معیشت خانوارهای کارگری نشان میدهد هزینه حداقلی زندگی یک خانواده متوسط کارگری در پایان تیرماه به حدود ۹۰ میلیون تومان رسیده است؛ رقمی که باعث شده دستمزد ۲۴.۹ میلیون تومانی یک کارگر متأهل دارای یک فرزند، تنها ۲۷.۵۸ درصد هزینههای حداقلی زندگی را پوشش دهد و به گفته یک فعال کارگری، حقوق ماهانه کارگر دیگر حتی برای ۱۰ روز زندگی هم کفایت نکند.
در حالی که تورم خوراکیها و اقلام ضروری زندگی به سطوح بیسابقهای رسیده و فاصله میان دستمزد و هزینههای واقعی خانوار کارگری هر روز عمیقتر میشود، نماینده کارگران در شورای عالی کار معتقد است مدل فعلی تعیین سالانه مزد دیگر پاسخگوی اقتصاد تورمی ایران نیست؛ محمدرضا تاجیک با استناد به تکلیف شورای عالی کار برای بررسی مزایای کارگران تا پایان شهریور، خواستار بازنگری فوری در مزایا، افزایش اعتبار کالابرگ و حرکت به سمت سازوکاری برای بهروزرسانی مستمر دستمزدها شده است.
اگرچه تورم نقطهبهنقطه کل کشور در تیرماه ۱۴۰۵ با کاهش ۰.۷ واحد درصدی از ۸۸.۶ به ۸۷.۹ درصد رسیده، اما این کاهش محدود هنوز فاصلهای با بهبود معیشت خانوارها دارد؛ چراکه تورم خوراکیها همچنان ۱۲۸.۱ درصد است و قیمت برخی اقلام اساسی مانند روغن، لبنیات، گوشت و نان طی یک سال گذشته جهشهای سنگینی داشتهاند. در چنین شرایطی، شکاف میان دستمزد و هزینه زندگی عمیقتر شده و نگرانی از افزایش قیمت بنزین نیز بهعنوان یک شوک تازه، احتمال تشدید فشار تورمی بر سفره خانوارها را افزایش داده است.
چشمانداز تورم در سال ۱۴۰۵ در حالی تیرهتر شده که نرخ تورم سالانه به محدوده ۶۵ تا ۶۶ درصد رسیده و همزمان تشدید فشارهای اقتصادی، کاهش درآمدهای نفتی و افزایش نااطمینانیهای سیاسی، نگرانی از موج تازه افزایش قیمتها را بالا برده است؛ در همین حال محمدتقی فیاضی، تحلیلگر اقتصاد سیاسی، هشدار میدهد در صورت تداوم شرایط فعلی، تورم سالانه تا پایان سال میتواند به ۸۰ تا ۹۰ درصد برسد و حتی در صورت وقوع یک شوک ارزی دیگر، سناریوی تورم سهرقمی نیز دور از دسترس نخواهد بود.
گزارش بازوی پژوهشی بانک مرکزی از تشدید نابرابری تورمی در سالهای اخیر حکایت دارد؛ بهطوری که خانوارهای کمدرآمد نهتنها سهم بیشتری از درآمد خود را صرف کالاها و خدمات ضروری میکنند، بلکه در دورههای تورمی با افزایش قیمت شدیدتری در بخش مهمی از سبد مصرفی خود مواجه میشوند. بررسی دادههای ۱۴۰۳ نیز نشان میدهد بخش بزرگی از اقلام مصرفی دهک اول با تورم بالای ۲۰ درصد روبهرو بوده و در تیرماه، فاصله تورم نقطهبهنقطه دهک اول و دهم به ۱۵.۲ واحد درصد رسیده است؛ شکافی که نشان میدهد تورم برای همه خانوارها یکسان نیست و فشار افزایش قیمتها بر سفره دهکهای پایین سنگینتر تمام میشود.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از یک واقعیت نگرانکننده پرده برمیدارد؛ سفره خانوار با سرعتی بسیار بیشتر از تورم عمومی کوچک شده است. در حالی که تورم نقطهای کل اقتصاد به ۸۷.۹ درصد رسیده، قیمت خوراکیها و آشامیدنیها در تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل ۱۲۸.۱ درصد افزایش یافته؛ یعنی هزینه خرید همان سبد غذایی در یک سال بیش از ۲.۲۸ برابر شده است. روغن با جهش ۲۶۱ درصدی رکورددار گرانی شده و لبنیات، گوشت، نان و میوه نیز همگی وارد محدوده تورم سهرقمی شدهاند.
اقتصاد ایران در حالی نیمه دوم سال ۱۴۰۵ را آغاز کرده که تازهترین آمارهای رسمی از تشدید فشارهای معیشتی بر خانوارها حکایت دارد؛ تورم نقطهبهنقطه به ۸۸.۶ درصد، تورم سالانه به بیش از ۶۲ درصد و تورم ماهانه به ۹.۵ درصد رسیده است. همزمان، حسین راغفر با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم این روند، ریشه بحران را نه کمبود منابع، بلکه ساختار تصمیمگیری اقتصادی، گسترش فساد و شکلگیری «اقتصاد سیاسی تورم» میداند و معتقد است فشار اقتصادی در برخی مناطق کشور از مرزهای بیسابقه عبور کرده است.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد اگرچه تورم ماهانه تیرماه به ۳.۱ درصد رسیده، اما موج گرانی همچنان در بسیاری از کالاها و خدمات ادامه دارد. در این میان، سبزیجات و حبوبات با ثبت بیشترین افزایش قیمت در صدر فهرست کالاهای گرانشده قرار گرفتهاند، در حالی که گوشت قرمز و سفید تنها گروهی بوده که در نخستین ماه تابستان کاهش قیمت را تجربه کرده است.
جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از تداوم فشار تورمی بر معیشت خانوارها حکایت دارد. بر اساس این گزارش، خانوارهای ایرانی در تیرماه ۱۴۰۵ برای خرید سبدی مشابه نسبت به تیر سال گذشته بهطور متوسط ۸۷.۹ درصد هزینه بیشتری پرداخت کردهاند؛ هرچند تورم نقطهبهنقطه نسبت به ماه قبل اندکی کاهش یافته، اما افزایش شکاف تورمی میان دهکهای درآمدی نشان میدهد فشار افزایش قیمتها همچنان بهصورت نابرابر بر خانوارها وارد میشود.