سید حجت شفائی، در نشست خبری با اصحاب رسانه در رابطه با انتشار برخی اخبار مبنی بر وجود حباب منفی طلا در بازار ایران و احتمال خروج طلا از کشور به علت پایین بودن قیمت آن نسبت به بازارهای جهانی گفت: طی ماههای اخیر، شرایط اقتصادی کشور، مسائل سیاسی و تحولات منطقه خاورمیانه از جمله عواملی است که بر بازار طلا اثرگذار بود و باید در تحلیل وضعیت بازار مورد توجه قرار بگیرد؛ علاوه بر این، در برخی مقاطع سال مانند ماه محرم نیز به طور معمول ممکن است شاهد کاهش قیمت طلا در داخل کشور باشیم، بنابراین نمیتوان این موضوع را به شکلی گسترده و پایدار به عنوان یک روند در نظر گرفت.
وی افزود: نوساناتی که در بازار طلا ایجاد میشود، به ویژه در شرایط فعلی، بیشتر تحت تاثیر مسائل سیاسی و اقتصادی است و بی شک این وضعیت مقطعی خواهد بود و بازار مجددا به شرایط عادی خود بازمیگردد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران درباره موضوع خروج طلا از کشور نیز گفت: فعالان رسمی این صنعت قطعا در چنین اقداماتی مشارکت نخواهند کرد و در صورت بروز چنین مواردی، باید منشا آن را در فعالیت افراد سودجو و خارج از چارچوب رسمی جستوجو کرد.
شفائی در ادامه درباره فعالیت پلتفرمهای آنلاین فروش طلا اظهار کرد: سال گذشته در پی ابلاغ دستورالعمل مربوط به فعالیت این پلتفرمها، چارچوبهایی برای فعالیت آنها تعیین شد. بر اساس این دستورالعمل، پلتفرمهای فروش طلا باید همانند یک واحد طلافروشی که موجودی واقعی در اختیار دارد، بخشی از سرمایه خود را به صورت شمش استاندارد در بانک مرکزی یا صندوقهایی که بانک مرکزی تعیین میکند، نگهداری کنند.
وی ادامه داد: این پلتفرمها تنها مجاز به فروش طلای موجود خود هستند و نباید اقدام به فروش طلای موهوم یا خالیفروشی کنند و در صورت اجرای کامل این دستورالعمل، امکان فروش طلایی که وجود خارجی ندارد از بین خواهد رفت.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران تصریح کرد: با این حال، این دستورالعمل هنوز به طور کامل اجرایی نشده و پلتفرمها در حال حاضر همچنان با همان رویههای قبلی فعالیت میکنند و ضوابط و نظارتی که در دستورالعمل جدید پیشبینی شده، هنوز به صورت کامل اعمال نشده است.
شفائی گفت: بر اساس دستورالعمل سال گذشته، بانک مرکزی سه ماه فرصت داشت تا سامانه نظارتی مربوط به این حوزه را طراحی و راهاندازی کند، اما پس از گذشت حدود پنج ماه، بانک مرکزی طی نامهای به کمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری اعلام کرد که امکان تنظیم این سامانه را ندارد، اما از سوی این کمیسیون مجددا موظف شد این کار را انجام دهد.
وی افزود: حدود ۲۰ روز پیش، طراحی سامانه انجام شده و موضوع در هیئت مقرراتزدایی مورد بررسی قرار گرفت و حدود دو هفته پیش نیز بخش عمدهای از این سامانه در این هیئت بررسی و حدود ۹۰ درصد موارد به نتیجه رسید و امیدواریم پس از نهایی شدن، مراحل تصویب، ابلاغ و اجرا نیز طی شود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا ایران با تشریح سازوکار مورد نظر برای فعالیت پلتفرمها گفت: بر اساس چارچوب پیشبینیشده، مردم نباید طلای آبشده یا طلای خام بدون مشخصات دریافت کنند، بلکه طلای تحویلی باید دارای مشخصات و استانداردهای مشخص باشد و نشان سازمان استاندارد نیز مقرر شده باید بر روی آن باشد. همچنین پلتفرمها باید شمش و سرمایه واقعی در اختیار داشته باشند و هر میزان طلایی که به فروش میرسانند، معادل آن از موجودی حساب آنها کسر و به حساب مشتری منتقل شود.
شفائی افزود: حتی اگر طلای خریداریشده توسط مشتری در خزانه نگهداری شود، از زمانی که مالکیت آن به مشتری منتقل شده، باید این موضوع در حسابها نیز به صورت شفااف ثبت شود و هدف این است که موجودی واقعی و تعهدات پلتفرمها قابل رصد و نظارت باشد.
وی با بیان اینکه هنوز این سازوکار به صورت کامل ابلاغ و اجرایی نشده گفت: امیدواریم با اجرای این دستورالعمل، فعالیت پلتفرمهای فروش طلا از وضعیت فعلی خارج شود و این بازار از حالت بیضابطهای که در برخی موارد مشاهده میشود، فاصله بگیرد اما یکی دیگر از موضوعاتی که در دستورالعمل کلی به آن پرداخته نشده، ساعت فعالیت پلتفرمها است و اعتقاد ما این است که فعالیت این پلتفرمها باید مانند بازار فیزیکی دارای چارچوب زمانی مشخص باشد تا امکان قیمتسازی و هیجانات در ساعات شبانه وجود نداشته باشد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران افزود: موضوع دیگر، مبنای قیمتگذاری است که پیشنهاد ما این بود که قیمت طلا در پلتفرمها بر اساس قیمت اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران باشد و پلتفرمها به صورت مستقل اقدام به قیمتسازی نکنند؛ چراکه وقتی یک مرجع و ملاک مشخص برای قیمتگذاری وجود داشته باشد، میتوان قیمتهای اعلامی پلتفرمها را با آن مقایسه و ارزیابی کرد، اما اگر هر پلتفرم به صورت مستقل قیمت خود را تعیین کند، امکان ایجاد اختلاف قییمت و در نهایت نوسانات در بازار و آسیب دیدن سرمایه مردم افزایش پیدا میکند.
وی افزود: هزینه تولید در همه رشتههای مصنوعات طلا یکسان نیست. برای مثال، ممکن است در برخی انواع النگو و مصنوعات طلا هزینه تولید در حدود یک درصد باشد، اما در برخی دیگر از محصولات، هزینه تولید میتواند به پنج تا هشت درصد و حتی بالاتر نیز برسد، اما متاسفانه به دلیل ضعف در نظارت بر برخی واحدهای صنفی، گاهی تبلیغاتی با مضمون طلا بدون مالیات و طلا بدون اجرت یا طلا بدون سود منتشر میشود که چنین مواردی علاوه بر تخلف، ذهنیت نادرستی درباره کل صنعت ایجاد میکند.
شفائی تصریح کرد: تمام واحدهایی که دارای پروانه کسب هستند، برای دریافت مجوز باید پرونده مالیاتی داشته باشند و مالیات خود را پرداخت کنند. بنابراین نمیتوان رفتار یک واحد متخلف را به کل صنعت طلا تعمیم داد.
وی با اشاره به ظرفیت بالای کشور در تولید مصنوعات طلا و جواهر گفت: با وجود برخورداری ایران از توان تولیدی و نیروی متخصص، در حوزه صادرات فاصله زیادی با کشورهای پیشرو داریم. برای نمونه، ترکیه که سالها پیش از طراحی و تولیدکنندگان ایرانی استفاده میکرد، امروز به یکی از صادرکنندگان بزرگ مصنوعات طلا در جهان تبدیل شده و به عنوان نمونه این کشور در سال ۲۰۲۲ معادل ۷۰۰ تن صادرات در این صنعت داشت اما ایران در آن سال تنها موفق به صادرات ۸۷۰ کیلوگرم شد که لازم است با ایجاد مسیر سبز صادراتی و کاهش موانع اداری، از ظرفیت صنعت طلا برای ارزآوری و اشتغالزایی استفاده شود چراکه صادرات مصنوعات طلا علاوه بر ارزآوری، ارزش افزوده و اشتغال قابل توجهی ایجاد میکند و باید نگاه حاکمیتی به این صنعت از یک فعالیت صرفا تجاری به یک صنعت تولیدی و صادراتمحور تغییر کند.
شفائی اظهار کرد: باید نسبت به تبعات گسترش روند فروش طلای کم اجرت یک هشدار جدی داد چراکه بخش قابل توجهی از تقاضای مردم امروز به سمت طلای کماجرت و طلای دستدوم سوق پیدا کرده و این موضوع در بلندمدت میتواند به تولیدکنندگان و صنعت مصنوعات طلا آسیب وارد کند.
وی گفت: مردم باید بدانند که طلای آبشده به معنای طلای بدون هزینه و بدون اجرت نیست و در خرید طلا باید مشخصات، استاندارد و اصالت آن مورد توجه قرار گیرد اما در فضای مجازی نیز تبلیغات مختلفی درباره خرید طلا منتشر میشود که لازم است مردم نسبت به آنها دقت بیشتری داشته باشند و توصیه ما این است که مردم به جای خرید طلای فاقد مشخصات و استاندارد، مصنوعات و محصولاتی را خریداری کنند که دارای کد استاندارد و مشخصات تولیدکننده باشد. این موضوع هم امکان استفاده از محصول را فراهم میکند و هم در زمان فروش، اصالت و مشخصات آن قابل بررسی خواهد بود.
