برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ در مراسمی که امروز جمعه ۱۷ مهرماه برگزار شد، معرفی شد. کمیته نوبل، نوانتم ناوی پیلای، حقوق‌دان برجسته آفریقای جنوبی و چهره شناخته‌شده حقوق بشر و عدالت بین‌المللی، را به عنوان برنده امسال این جایزه اعلام کرد.
ناوی پیلای (Navanethem “Navi” Pillay) به دلیل فعالیت‌های گسترده در دفاع از حقوق بشر، پیگیری عدالت بین‌المللی و تلاش برای پاسخگو کردن دولت‌ها و افراد در قبال جنایات جنگی شناخته می‌شود. او پیش‌تر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، قاضی دیوان کیفری بین‌المللی و رئیس دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا بوده است.
ناوی پیلای کیست؟
نوانتم ناوی پیلای در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۱، برابر با اول مهر ۱۳۲۰، در شهر دوربان آفریقای جنوبی متولد شد. خانواده او اصالتی تامیل‌تبار داشتند و پدرش راننده اتوبوس بود.
پیلای مدرک کارشناسی هنر و حقوق خود را از دانشگاه ناتال آفریقای جنوبی دریافت کرد. او سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه هاروارد آمریکا رفت و در سال ۱۹۸۲ مدرک کارشناسی ارشد حقوق و در سال ۱۹۸۸ دکترای حقوق گرفت.
از وکالت در دوران آپارتاید تا دفاع از زندانیان سیاسی
پیلای در دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی به عنوان وکیل فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۷۶، او نخستین زنی بود که در استان ناتال دفتر وکالت خود را راه‌اندازی کرد؛ زیرا به دلیل تبعیض نژادی، هیچ دفتر وکالتی حاضر به استخدام او نبود.
او در سال ۱۹۷۳ در یک پرونده حقوقی موفق شد حق دسترسی به وکیل را برای زندانیان سیاسی در جزیره روبن، از جمله نلسون ماندلا، به دست آورد.
پس از پایان آپارتاید، پیلای در سال ۱۹۹۵ به عنوان یکی از نخستین زنان غیرسفیدپوست به عضویت دیوان عالی آفریقای جنوبی منصوب شد. در همان سال، مجمع عمومی سازمان ملل متحد او را به عنوان قاضی دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا انتخاب کرد.
نقش‌های بین‌المللی و قضایی ناوی پیلای
ریاست دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا؛ ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳
پیلای در دوران ریاست بر دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا، در صدور احکام مهم و پیشگامانه نقش داشت. در این احکام، برای نخستین‌بار از خشونت جنسی به عنوان جنایت علیه بشریت و در شرایط خاص به عنوان نسل‌کشی یاد شد.
قاضی دیوان کیفری بین‌المللی؛ ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸
او در فاصله سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ به عنوان قاضی در شعبه‌ای از دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه خدمت کرد.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل؛ ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴
پیلای از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بود. او در این جایگاه درباره بحران‌ها و درگیری‌هایی مانند سوریه و غزه موضع‌گیری کرد و خواستار پاسخگویی عاملان جنایات جنگی شد.
ریاست کمیسیون تحقیق درباره فلسطین؛ ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵
او از سال ۲۰۲۱ ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین را بر عهده گرفت. در گزارش این کمیسیون، اقدامات اسرائیل در غزه نسل‌کشی ارزیابی شده است. پیلای در سال ۲۰۲۵ به دلیل کهولت سن از این سمت استعفا داد.
جوایز و افتخارات
ناوی پیلای در طول فعالیت‌های حقوقی و حقوق بشری خود جوایز متعددی دریافت کرده است. از جمله این افتخارات می‌توان به جایزه حقوق بشر استکهلم در سال ۲۰۱۰ و جایزه صلح سیدنی در سال ۲۰۲۵ اشاره کرد.
دلیل اعطای جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶
کمیته نوبل اعلام کرده است که جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ را به ناوی پیلای برای «تلاش‌هایش در ترویج صلح و حقوق بین‌الملل» اهدا می‌کند.
در توضیح این تصمیم آمده است که پیلای در طول یک حرفه مستمر و پایدار، به اصول جهانی حقوقی و یک قطب‌نمای اخلاقی استوار وفادار مانده است. به گفته کمیته نوبل، این مسیر از فعالیت‌های نخست او در دفاع از نلسون ماندلا و دیگر افرادی که در برابر آپارتاید ایستادند، تا قضاوت در برخی از مهم‌ترین پرونده‌های دادگاه‌های بین‌المللی عصر حاضر ادامه داشته است.
کمیته نوبل همچنین تأکید کرده است که ناوی پیلای دولت‌ها و رهبران ملی را پاسخگو کرده و به قربانیان خشونت و درگیری امید داده است. او در تمام سمت‌هایی که بر عهده داشته، بر مسئولیت افراد و دولت‌ها برای پایبندی به حاکمیت قانون تأکید کرده است.
برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ چه کسی بود؟
به گزارش ایرنا، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ ماریا کورینا ماچادو (María Corina Machado)، سیاستمدار و رهبر مخالفان دولت ونزوئلا، بود.
جایزه نوبل شامل یک مدال طلا، دیپلم افتخار و مبلغ ۱.۲ میلیون دلار، معادل ۱۱ میلیون کرون سوئد، است. ماچادو جایزه خود را به مردم ونزوئلا و همچنین دونالد ترامپ تقدیم کرد و از حمایت‌های او قدردانی کرد.
کاخ سفید با وجود تقدیم جایزه از سوی ماچادو، از تصمیم کمیته نوبل انتقاد کرد و مدعی شد که این کمیته، سیاست را بالاتر از صلح قرار داده است.
چند نکته درباره جایزه صلح نوبل
تا سال ۲۰۲۵ میلادی، در مجموع ۱۴۳ نفر برنده جایزه صلح نوبل شده‌اند.
از این تعداد، ۲۰ نفر زن بوده‌اند.
جوان‌ترین برنده جایزه صلح نوبل ۱۷ سال داشته است.
مسن‌ترین برنده این جایزه ۸۶ ساله بوده است.
زمان اعلام جوایز نوبل ۲۰۲۶
مراسم اعلام جوایز نوبل امسال از ۵ تا ۱۲ اکتبر، برابر با ۱۳ تا ۲۰ مهر ۱۴۰۵، برگزار می‌شود. بنا بر اعلام بنیاد نوبل، تمامی این مراسم به صورت زنده از کانال‌های دیجیتال این بنیاد پخش خواهد شد.
برندگان جوایز نوبل پزشکی، فیزیک، شیمی و ادبیات به ترتیب در روزهای دوشنبه ۱۳ مهر، سه‌شنبه ۱۴ مهر، چهارشنبه ۱۵ مهر و پنج‌شنبه ۱۶ مهر معرفی شدند.
بر اساس تقویم منتشرشده، برنده جایزه علوم اقتصادی نیز روز دوشنبه ۲۰ مهر اعلام خواهد شد.
منبع: ایرنا
دیدگاه‌ها
ارسال نظر