شوک تازه به اقتصاد ایران / رشد اقتصادی به منفی ۱۰.۱ درصد رسید

گزارش تازه مرکز آمار ایران از وضعیت اقتصاد کشور در بهار ۱۴۰۵، تصویری کم‌سابقه از افت تولید و خلق ثروت ارائه می‌دهد؛ بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی ایران با احتساب نفت نسبت به بهار سال گذشته ۱۰.۱ درصد کاهش یافته است.

در همین بازه، رشد اقتصادی بدون نفت نیز منفی ۴.۶ درصد ثبت شد. به این ترتیب، اقتصاد ایران در نخستین فصل سال ۱۴۰۵، هم با افت فعالیت‌های اقتصادی و هم با کاهش شدید تولید در بخش نفت و گاز روبه‌رو بوده است؛ در میان بخش‌های مختلف اقتصاد، تنها کشاورزی رشد مثبت داشته است.

اقتصاد ایران زیر فشار جنگ، تورم و محدودیت تجارت

آثار فشارهای اقتصادی در زندگی روزمره مردم نیز قابل مشاهده است. تورم بالا قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و افت تقاضا، درآمد بسیاری از مشاغل خدماتی و تولیدی را تحت تأثیر قرار داده است.

در کنار این موضوع، محاصره دریایی و اختلال در روند واردات و صادرات، فعالیت‌های تجاری و تولیدی را با محدودیت مواجه کرده است. کاهش درآمد دولت از محل صادرات نفت و گاز نیز در همین دوره، فشار بیشتری بر اقتصاد وارد کرده و بار ناترازی بودجه را افزایش داده است.

رشد نقدینگی و تورم فزاینده از جمله نشانه‌هایی عنوان شده‌اند که کاهش درآمدهای نفتی دولت و فشارهای واردشده بر اقتصاد را نمایان می‌کنند. اکنون گزارش رسمی مرکز آمار ایران از رشد اقتصادی بهار ۱۴۰۵، بخش مهمی از این نگرانی‌ها را در قالب اعداد و آمار تأیید کرده است.

رشد اقتصادی با نفت منفی ۱۰.۱ درصد شد

بر اساس آخرین نتایج حساب‌های ملی فصلی مرکز آمار ایران، محصول ناخالص داخلی ایران به قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰ در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، با احتساب نفت به ۲۱,۷۹۵ هزار میلیارد ریال رسیده است.

تولید ناخالص داخلی بدون احتساب نفت نیز در این فصل ۱۷,۲۲۶ هزار میلیارد ریال اعلام شده است. این در حالی است که در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، GDP با نفت ۲۴,۲۵۵ هزار میلیارد ریال و بدون نفت ۱۸,۰۴۹ هزار میلیارد ریال بود.

مقایسه این ارقام نشان می‌دهد محصول ناخالص داخلی با نفت در بهار ۱۴۰۵ نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۰.۱ درصد کاهش یافته است. تولید ناخالص داخلی بدون نفت نیز در همین مدت با افت ۴.۶ درصدی مواجه شده است.

بخش نفت و گاز بیشترین افت را ثبت کرد

بررسی گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تولید ناخالص داخلی در بخش «استخراج نفت و گاز طبیعی» در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال گذشته ۲۶.۴ درصد کاهش پیدا کرده است.

افت شدید فعالیت در بخش نفت و گاز و کاهش درآمدهای نفتی باعث شده است رشد اقتصادی کشور در محاسبه با نفت، منفی‌تر از رشد اقتصادی بدون نفت باشد. به همین دلیل، رشد اقتصادی ایران در بهار امسال بدون نفت منفی ۴.۶ درصد و با نفت منفی ۱۰.۱ درصد اعلام شده است.

کشاورزی تنها بخش با رشد مثبت

مرکز آمار ایران اعلام کرده است که در بهار ۱۴۰۵، رشد تولید ناخالص داخلی و ارزش افزوده در تمام رشته‌فعالیت‌های اقتصادی نسبت به مدت مشابه سال قبل منفی بوده است؛ با این حال، بخش کشاورزی از این روند مستثنی شده است.

تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی در بهار امسال رشد ۲.۳ درصدی داشته است. این رقم به آن معناست که ارزش تولیدات این بخش نسبت به بهار سال گذشته ۲.۳ درصد افزایش یافته است.

در مقابل، رشد اقتصادی گروه خدمات به منفی ۴.۸ درصد رسیده است. این گروه طیف گسترده‌ای از فعالیت‌ها را دربرمی‌گیرد؛ از جمله عمده‌فروشی و خرده‌فروشی، خدمات تأمین جا و غذا، حمل‌ونقل، انبارداری و پست، اطلاعات و ارتباطات، فعالیت‌های مالی و بیمه، مستغلات، کرایه و خدمات کسب‌وکار، خدمات شهری و شهرداری‌ها، فعالیت‌های اجتماعی و دیگر خدمات عمومی.

در مجموع، آمارهای رسمی بهار ۱۴۰۵ از کوچک‌شدن اقتصاد ایران، افت قابل توجه بخش نفت و گاز و کاهش فعالیت در اغلب بخش‌های تولیدی و خدماتی حکایت دارد؛ در این میان، کشاورزی تنها رشته فعالیتی بوده که توانسته رشد مثبت خود را حفظ کند.

منبع: شهرآرانیوز