با آغاز رسمی اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، ۸۷ درصد کالاهای مبادلاتی میان دو طرف مشمول حذف تعرفه شده‌اند؛ توافقی که در شرایط افت کلی صادرات کشور، رشد ۱۶ درصدی صادرات ایران به اوراسیا را رقم زده و ظرفیت‌های چند ده میلیارد دلاری تازه‌ای را پیش روی تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی قرار داده است.

بندر چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران، با دسترسی مستقیم به دریای عمان و مسیرهای ترانزیتی امن، به نقطه‌ای طلایی برای تجارت بین‌المللی و موتور محرک توسعه اقتصادی کشور تبدیل شده است. این بندر می‌تواند ایران را به هاب ترانزیتی منطقه‌ای و پلی برای ارتباط با بازارهای جنوب و شرق آسیا بدل کند.

ایران در تلاش است تا با ارتقای مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) به سازمان الزام‌آور، «اوپک گازی» را بنیان‌گذاری کند؛ اقدامی که می‌تواند موازنه قدرت در بازار انرژی جهان را دگرگون سازد و نقش تولیدکنندگان را از مشورت به تصمیم‌سازی واقعی ارتقا دهد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران در سفری استراتژیک به بلاروس، با تمرکز بر توسعه تجارت منطقه‌ای و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، رایزنی‌های گسترده‌ای با مقامات ارشد اتحادیه اقتصادی اوراسیا انجام داد. این مذاکرات، گامی کلیدی در راستای تقویت همکاری‌های اقتصادی و صنعتی ایران با کشورهای همسایه و اعضای این اتحادیه است.

محمد علی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران، از دستاوردهای مهم نشست کمیته مشترک اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا خبر داد. این توافقات، با تمرکز بر تبادل اطلاعات، ترانزیت یکپارچه و پلمب الکترونیک، نویدبخش روان‌سازی صادرات و واردات ایران با پنج کشور عضو این اتحادیه است.

مناطق آزاد ایران در حال تجربه تحولی گسترده هستند که می‌تواند این مناطق را به یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری اوراسیا تبدیل کند. با تسهیل قوانین سرمایه‌گذاری، کاهش تعرفه‌های تجاری و ایجاد زیرساخت‌های لجستیکی پیشرفته، انتظار می‌رود حجم معاملات تجاری در این مناطق به شکل قابل توجهی افزایش یابد. این روند نه تنها فرصت‌های شغلی جدید ایجاد می‌کند، بلکه ایران را در زنجیره ارزش منطقه‌ای و جهانی به یک بازیگر مؤثر تبدیل می‌کند.

سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، با هدف تقویت روابط تجاری ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا به مسکو سفر کرد. این سفر که با محوریت توافق بر نقشه راه همکاری‌های اقتصادی و توسعه موافقت‌نامه تجارت آزاد انجام می‌شود، نویدبخش افزایش چشمگیر تبادلات تجاری و تحکیم روابط اقتصادی با کشورهای عضو این اتحادیه است.

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه معتقد است موانع تعرفه‌ای و مشکلات بانکی، مانع اصلی شکوفایی تجارت ایران با کشورهای منطقه اوراسیا شده‌اند.

سفر رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، به ارمنستان و بلاروس در حالی انجام شد که مذاکرات حساس درباره کریدور قفقاز جنوبی و تقویت روابط با اتحادیه اقتصادی اوراسیا در دستور کار قرار دارد. کارشناسان معتقدند ایران با تأکید بر خطوط قرمز خود، به‌ویژه حفظ حاکمیت ارمنستان بر مسیرهای جدید و دوری این مسیرها از مرزهایش، به دنبال بازتعریف نقش خود در منطقه‌ای است که به سرعت به کانون رقابت قدرت‌های جهانی تبدیل شده است. آیا این سفر می‌تواند جایگاه ایران را در قفقاز و اوراسیا تقویت کند؟

وزیر تجارت کمیسیون اقتصادی اوراسیا در دیدار با وزیر صمت ایران، از آمادگی این اتحادیه برای گسترش همکاری‌های تجاری با ایران خبر داد و چشم‌انداز این روابط را فراتر از توافق تجارت آزاد توصیف کرد. این اظهارات در حاشیه اجلاس نخست‌وزیران اوراسیا در قرقیزستان، نویدبخش فصل جدیدی در تعاملات اقتصادی ایران با این اتحادیه است.

در حالی که کشور با محدودیت‌های ارزی دست‌وپنجه نرم می‌کند، اسنادی به دست این رسانه رسیده که نشان می‌دهد وزارت صمت نه‌تنها برای واردات کالاهای اساسی مانند گندم و ذرت سقف تعیین کرده، بلکه با چراغ سبز به واردات بی‌حد و حصر سگ، گربه و حیوانات خاص، اولویت‌های اقتصادی کشور را زیر سؤال برده است.

هماهنگی‌های گمرکی بین ایران و ۵ کشور عضو این اتحادیه برقرار شد.

ایران با اجرایی شدن موافقت‌نامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، دروازه‌ای جدید به سوی بازارهای جهانی گشود و بیش از ۷۰۰۰ قلم کالا را با تعرفه‌های ترجیحی یا صفر به تجارت منطقه‌ای وارد کرد.

در ادامه اجرای موافقت‌نامه تجارت ترجیحی میان جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، دستورالعمل اجرایی واردات کالا در چارچوب این قانون، با شماره ۱۴۰۴/۳۸۱۴۵۴ و به تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۴، از سوی مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران ابلاغ شد. این دستورالعمل گامی مهم در تسهیل تجارت خارجی و استفاده از مزیت‌های تعرفه‌ای در تعامل با کشورهای عضو اوراسیا محسوب می‌شود.

در دیدار کلیدی میان محمدعلی دهقان‌دهنوی، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، و جوهان آلوارز، معاون وزیر بازرگانی ونزوئلا، دو کشور گام بلندی به سوی امضای موافقتنامه تجارت آزاد برداشتند. این توافق که متن و ضمائم آن ظرف دو روز آینده نهایی می‌شود، نه‌تنها بستری برای تقویت تجارت دوجانبه فراهم می‌کند، بلکه ایران و ونزوئلا را به پایگاه‌های استراتژیک تجاری یکدیگر در آسیا و آمریکا تبدیل خواهد کرد. با تمرکز بر برابری، توسعه لجستیک و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری مشترک، این موافقتنامه نویدبخش فصلی جدید در روابط اقتصادی دو کشور است.

با اعلام رسمی اجرایی شدن توافقنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، دولت سیزدهم آن را یک دستاورد دیپلماتیک اقتصادی می‌داند؛ اما در آن سوی سکه، کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که این توافق، بدون آماده‌سازی زیرساخت‌ها و رفع موانع تولید، می‌تواند به واردات بی‌رویه، وابستگی بیشتر به کشورهای دیگر و تضعیف تولید ملی منجر شود.

با اجرایی‌شدن رسمی توافقنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، دروازه‌ای تازه به‌روی تجارت منطقه‌ای گشوده شد؛ توافقی که پس از پنج سال مذاکره و جایگزینی نسخه موقت «تجارت ترجیحی»، حالا با حذف تعرفه‌های گمرکی برای بیش از ۸۷ درصد اقلام، فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای صادرکنندگان ایرانی به‌ویژه در حوزه کشاورزی، صنایع غذایی و پتروشیمی فراهم کرده است. این پیمان، نه‌تنها هزینه‌های تجارت را به‌شدت کاهش می‌دهد، بلکه زمینه‌ساز جهش صادرات غیرنفتی و حضور پررنگ‌تر تولیدکنندگان ایرانی در بازار ۴۰۰ میلیارد دلاری واردات کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا خواهد بود. حالا با کاهش میانگین تعرفه وارداتی از ۲۰ درصد به ۴.۵ درصد و افزایش تدریجی صفر شدن عوارض گمرکی تا پنج سال آینده، چشم‌اندازی روشن برای بنگاه‌های اقتصادی ایران ترسیم شده که می‌تواند نقطه عطفی در مسیر توسعه صادرات منطقه‌ای و همگرایی اقتصادی باشد.

رئیس امور اطلاع‌رسانی دولت در شبکه ایکس نوشت: تعرفه ۸۷ درصد تجارت ایران و اورآسیا صفر شد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که ایران آماده است ظرفیت‌های ترانزیتی خود را برای اتصال اتحادیه اوراسیا به بازارهای هدف در خلیج فارس و مناطق جنوب و جنوب شرق آسیا به این اتحادیه ارائه دهد.

مشاور امور بین‌الملل و توافق‌های تجاری سازمان توسعه تجارت اعلام کرد: حجم تجارت ایران با اوراسیا هم‌اکنون به حدود ۵ میلیارد دلار رسیده که این موضوع بیانگر رشد قابل توجه در این حوزه است.