هنوز دورانی که کشور با کمبود تجهیزات پزشکی و دارو روبهرو بود، از حافظه تاریخی مردم پاک نشده است؛ دورانی که به دلیل تشدید تحریمها و نبود تعامل مناسب با سایر کشورها، واردات تجهیزات پزشکی و دارو با مشکل روبهرو شده بود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: به باور فعالان این حوزه هرچند که این شرایط موانع و مشکلات زیادی را ایجاد کرد اما تحریمها سکوی رشد و توسعه تولیدات در این بخش شد. موفقیت در زمینه تولید تجهیزات پزشکی تاحدی پیش رفت که در ۴ سال اخیر توانستیم نه تنها نیاز داخل را تامین کنیم، بلکه بازارهای برخی از کشورهای حاشیه خلیجفارس از جمله عراق و پاکستان نیز واردکننده تجهیزات پزشکی ایران شدند.درحالحاضر بیش از ۵۰۰ تولیدکننده در زمینه تجهیزات پزشکی در کشور فعال هستند که بیش از ۸۰۰ نوع وسیله پزشکی در کلاسهای مختلف، تولید و به بازارهای داخلی و خارجی عرضه میکنند. به اعتقاد کارشناسان اتاق اصناف اگر میخواهیم این روند موفقیتآمیز همچنان ادامهدار باشد، باید دولت شرایط صادرات را برای تولیدکنندگان تسهیل کند و همچنین نظارت بر تولیدات آنها را افزایش دهد که کیفیت تولید را ارتقا دهیم چون در سایه بالا رفتن کیفیت تولیدات خواهیم توانست بازارهای خود را در کشورهای خارجی حفظ کنیم. رئیس اتحادیه تهیه و توزیعکنندگان تجهیزات، لوازم پزشکی و آزمایشگاهی میگوید: خوشبختانه چند سالی است که در زمینه تولید تجهیزات پزشکی به موفقیتهای قابل توجهی دست یافتهایم. به نظر بنده موفقیت در زمینه تجهیزات پزشکی پس از اعمال تحریمها علیه ایران تبلور ویژهتری پیدا کرد. چراکه تحریمها باعث شد تولیدکنندگان نسبت به توانایی خود آگاهی بیشتری کسب و اقدام به تولید و تامین نیازهای داخلی کشور کنند. قاسم نودهفراهانی بیان میکند: درست است که هنوز فاصله زیادی با شرایط ایدهآل داریم اما این موفقیتها قابل توجه است. خوشبختانه دولت شرایطی را ایجاد کرده تا تولیدکنندگان کوچک با سهولت بیشتری کار خود را آغاز کنند. اگر روند کار تولیدکنندگان کوچک، هموار باشد چرخ صنایع بزرگ نیز به حرکت درمیآید چون بسیاری از قطعات را تولیدکنندگان کوچک میسازند. وی در ادامه با بیان اینکه فعالان حوزه تجهیزات پزشکی انتظار دارند روند واردات این کالا دشوارتر شود میگوید: درست است که این ایده بسیار خوب است اما من مخالف آن هستم. زمانی این ایده پذیرفتنی است که تولیدات داخلی کفاف نیاز داخلی را بدهد. اگر واردات قطع شود و تولیدکنندگان نتوانند نیاز داخل را تامین کنند بدون تردید کشور با مشکلات عدیدهای روبهرو خواهد شد. از این رو قطع واردات نیازمند کار کارشناسی و تقویت تولیدکنندگان است. این مسئول صنفی با اشاره به موفقیت تولیدکنندگان داخلی در زمینه تولید سرنگ میگوید: در گذشته حتی سرنگ مورد نیاز کشور را وارد میکردیم اما درحالحاضر خود اقدام به صادر کردن سرنگ به کشورهای حاشیه خلیجفارس، عراق، پاکستان و... میکنیم. علاوه بر این در زمینه یونولیتهای دندانپزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی به موفقیتهای قابل توجهی دست یافتهایم و صادرات ما در این زمینه قابل توجه است. انتظارات تولیدکنندگان از دولت این فعال اقتصادی بابیان اینکه کیفیت تجهیزات پزشکی تولید شده در ایران بالاست میگوید: از آنجاییکه برخی از کالاهای پزشکی بیش از نیاز داخل در کشور تولید میشود زمینه صادرات این تجهیزات فراهم شده است. ما امیدوار هستیم که روزی برسد دیگر نیازی به واردات هیچ گونه لوازم پزشکی نداشته باشیم و بتوانیم در مقیاس قابل توجهی صادرات خود را افزایش بدهیم. وی درباره انتظارات تولیدکنندگان از مسئولان مربوط میگوید: متاسفانه برگشت پول کسانی که به شبکههای بهداشت و درمان و بیمارستان ها- بهویژه بیمارستانهای دولتی- سرویس میدهند طولانی است و همین مسئله باعث شده این افراد چندان تمایلی به ادامه فعالیت نداشته باشند. از این رو از دولت انتظار داریم ترتیبی اتخاذ کند که حداکثر در ۶ ماه پول این افراد به آنها برگشت داده شود که بتوانند کار خود را توسعه بدهند. به گفته این مسئول صنفی درحالحاضر این مسئله آسیب جدی به تولیدکنندگان و عرضهکنندگان وارد کرده چراکه سرمایه آنها در شبکههای درمان بلوکه شده و نمیتوانند کار خود را توسعه بدهند. رئیس اتحادیه تهیه و توزیعکنندگان تجهیزات، لوازم پزشکی و آزمایشگاهی بااشاره به اهمیت نظارت بر تولید میگوید: نظارت باعث میشود کالا با کیفیت بالایی تولید شود از این رو بر این باور هستم که باید نظارت و کنترل بر تولیدات بیشتر شود. اگر کیفیت تولیدات ما بالا برود متعاقب آن میزان صادرات نیز افزایش مییابد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا کیفیت تولیدات به حدی رسیده که کشورهای اروپایی نیز خواهان آنها باشند میگوید: تردیدی نیست که کیفیت کالاهای تولید شده در ایران خوب است اما برای اینکه بخواهیم بازارهای اروپایی را بهدست بیاوریم نخست باید بازارهای خود را در اروپا پیدا کنیم سپس کیفیت تولیدات خود را دوچندان کنیم چراکه مرغوبیت کالا برای آنها اهمیت ویژهای دارد. نوده فراهانی بالا بردن کیفیت تولیدات را مشروط به حمایت دولت از تولیدکنندگان عنوان میکند و میافزاید: دولت باید بر تولیدات تولیدکنندگان نظارت کند تا کالاهای بیکیفیت تولید نکنند و حداقل استانداردهای جهانی را رعایت کند تا بتوانیم آنها را به کشورهای خارجی صادر کنیم. وی با بیان اینکه تولیدکنندگان هیچگاه انتظار کمکهای مالی از دولت نداشتند میگوید: تولیدکنندگان از دولت انتظار دارند که از آنها حمایت کند. این حمایتها عبارت است از روانسازی صادرات، تلاش برای یافتن بازارهای خارجی و همچنین تشویق تولیدکنندگان برای تولید کالاهای باکیفیت که قابلیت صادرات به کشورهای خارجی را داشته باشد. حمایت از تولیدکنندگان بیشتر شود در همین رابطه رئیس اتحادیه تهیه و توزیع و تولیدکنندگان تجهیزات و مواد اولیه دندانپزشکی میگوید: تردیدی نداشته باشید که تولیدکنندگان ایرانی توان بالایی در تولید تجهیزات و مواد اولیه دندانپزشکی دارند. توان ما آنقدر در این حوزه بالا رفته که بسیاری از یونولیتهای دندانپزشکی را به کشورهای حاشیه خلیجفارس صادر میکنیم. رضا لیلاز مهرآبادی بیان میکند: اگر حمایتهای دولت از تولیدکنندگان این بخش افزایش یابد ما میتوانیم بازارهای هدف صادراتی بیشتری را بهدست آوریم و دراین حوزه به موفقیتهای زیادی برسیم. حمایت نکردن دولت از تولیدکنندگان باعث شده در سالهای اخیر بسیاری از بازارها را از دست دهیم. دولت میتواند با در اختیار قرار دادن برخی تسهیلات بانکی و روانسازی صادرات شرایط را برای تولید فراهم کند. وی در ادامه با بیان اینکه تولیدکنندگان از دولت توقع همراهی بیشتری دارند میگوید: متاسفانه درحالحاضر شرایط به گونهای است که با سهولت کالاهای چینی وارد کشور میشود. اما این مسئله ضربه اساسی به تولیدکنندگان داخلی زده چراکه آنها توان رقابت با این تولیدکنندگان چینی را ندارند. نرخ تمام شده کالاهای چینی به مراتب نسبت به کالاهای ایرانی کمتر است از اینرو میل مصرفکنندگان برای خرید این کالا دوچندان شده است. این مسئول صنفی با اشاره به حمایت دولت چین از تولید داخلی میگوید: دولت چین شرایطی را برای تولیدکنندگانش ایجاد کرده که هزینه تولید در این کشور کاهش پیدا کند. کاهش نرخ تولیدات باعث میشود تولیدکنندگان چینی بازارهای بیشتری را در انحصار بگیرند، اما متاسفانه چنین خدماتی در ایران در اختیار تولیدکنندگان قرار داده نمیشود از این رو آنها نمیتوانند بدون دغدغه به کار تولید بپردازند. به گفته وی اگر از تولیدکنندگان حمایت نشود در نهایت بازارهای کشورهای حاشیه خلیجفارس را نیز از دست خواهیم داد. اروپا، اصلیترین بازار هدف تجهیزات پزشکی ایران محمدرضا مودودی- معاون توسعه صادرات کالا و خدمات سازمان توسعه تجارت ایران: صادرات تجهیزات پزشکی در حقیقت، به معنای صادرات دانش فنی، توانمندیهای نوآورانه و مهارتهای تکنیکی رقابتپذیر نخبگان ایرانی در برابر کشورهای توسعهیافته و بنگاههای پیشرفتهای است که این صنعت را به انحصار خود درآورده بودند. با توجه به این موضوع در سال ۹۵ موفق به صادرات ۱۷ میلیون دلاری تجهیزات پزشکی شدیم، این میزان صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل خود ۱۸ درصد به لحاظ ارزش و ۳۷ درصد به لحاظ وزنی رشد کرده و گستره بازارهای هدف آن نیز تا قلب اروپا پیش رفته است. وجود ظرفیتهای فکری و عملی جوان در ایران که توانایی تبدیل ایده به محصول تجاری را دارند، بهترین فرصت برای ورود به عرصههای دانشبنیانی چون صنعت تجهیزات پزشکی است که در آن استعدادهای علمی و فنی، حرف نخست را در رقابت تجاری میزند زیرا نخبگان ایرانی ثابت کردهاند که میتوانند در سختترین شرایط نیز سهم خود را از این فضای کسب و کار بینالمللی به چنگ آورند. این صنعت نوپا نیازمند توجه و حمایت بیشتر دولت در جهت رفع موانع نرم و سخت در تجارت خارجی و اعتماد بیشتر برای معرفی این دانش و توانمندی تولید تجهیزات پزشکی در محیطهای درمانی و بیمارستانی داخل و خارج از کشور است و باید زمینه حضور جدیتر واحدهای صادراتی رقابتپذیر را در بازارها و نمایشگاههای بینالمللی تخصصی فراهم کرد تا بتوانند این قابلیتها و ظرفیتهای صادراتی را به خوبی به دنیا معرفی کنند. سخن آخر به اعتقاد کارشناسان، توان تولیدکنندگان در حوزه تولید تجهیزات پزشکی قابل توجه است. اما برای حفظ توانایی تولیدکنندگان دولت باید بیشتر از آنها حمایت کند تا در سایه حمایتهای دولت بازارهای بیشتری از آن تولیدکنندگان ایرانی شود. یکی از حمایتهای دولت کاهش هزینه تولید است چون بالا بودن نرخ تولیدات ایرانی باعث میشود خریداران تمایل چندانی برای خرید محصولات ایرانی از خود نشان ندهند.