بر اساس آمارهای رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران، در دو هفته نخست جنگ تحمیلی علیه کشورمان، حدود ۱.۱ میلیون تن کالای اساسی از گمرکات مهم کشور ترخیص و وارد چرخه توزیع شده است. این کالاها عمدتاً شامل نهادههای دامی، غلات، روغن خام، برنج و سایر اقلام حیاتی مورد نیاز بازار داخلی بودهاند.
بررسیها نشان میدهد بخش عمده این ترخیصها از گمرکات شهید رجایی، امام خمینی(ره)، بندر امیرآباد و بنادر شمالی کشور انجام شده است؛ گمرکاتی که در شرایط عادی نیز سهم بالایی در تامین کالاهای اساسی دارند.
در همین راستا، دستورالعمل ۱۱بندی تسهیل ترخیص کالا از سوی گمرک ایران ابلاغ و اجرایی شده است. این بسته حمایتی که تا پایان اسفند ماه اعتبار دارد، با هدف کاهش توقف کالا در بنادر، تسریع در تامین نیاز بازار و جلوگیری از رسوب کالا طراحی شده است.
از مهمترین محورهای این دستورالعمل میتوان به کاهش کنترلهای غیرضرور، افزایش اختیارات گمرکات اجرایی، ترخیص درصدی کالا و تسهیل فرآیندهای بانکی اشاره کرد.
یکی از عوامل کلیدی رشد چشمگیر ترخیص کالا در این بازه زمانی، حذف الزام ارائه کد ساتا از سوی بانک مرکزی برای برخی اقلام بوده است. این تصمیم باعث شد کالاهایی که صاحبان آنها نیازی به تامین ارز از بانک مرکزی نداشتند، بدون معطلیهای مرسوم بانکی ترخیص شوند.
کارشناسان معتقدند حذف این گلوگاه، نقش مهمی در کاهش رسوب کالا، کاهش هزینههای انبارداری و جلوگیری از افزایش قیمتها در بازار داشته است.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد سیاست «تخلیه سریع کالا» بهعنوان یک راهبرد کوتاهمدت، توانسته شوکهای اولیه بازار را کنترل کند. گمرک ایران اعلام کرده است اولویت مطلق ترخیص با کالاهای اساسی و ضروری است و این روند تا بازگشت شرایط عادی ادامه خواهد داشت.
فرود عسگری گفت: گمرکات بزرگ و مهم کشور به صورت 3شیفت و شبانهروزی فعالیت میکنند تا ترخیص کالاهای ضروری و اساسی دارو و تجهیزات پزشکی و مواد اولیه در سریعترین زمان ممکن ترخیص شود.
عسگری اظهار داشت: هماهنگی و همکاری بین سازمانهای دخیل در امر تجارت برای ترخیص کالاها از گمرک در بالاترین سطح ممکن قرار دارد.
وی همچنین به تشریح اقدامات گمرک در این ایام پرداخت و گفت: با تسهیلات ویژه یازده بندی که به گمرکات ابلاغ گردید، تجارت کشور بیش از پیش تسهیل شد.
رئیس کل گمرک ایران ابراز امیدواری کرد: فعالان اقتصادی با بهرهمندی از این تسهیلات نسبت به ترخیص کالاها در هفته جاری یا ترانزیت داخلی آن اقدام کنند.
