بازار خودرو ایران در ماههای اخیر نوسانات قابلتوجهی را تجربه کرده و محصولات ایران خودرو همچنان سهم بزرگی از توجه خریداران را به خود اختصاص دادهاند. اختلاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد در بسیاری از مدلها، بهویژه خودروهای پرتقاضا، نشاندهنده تداوم فاصله عرضه و تقاضا است.
در میان محصولات ایران خودرو، آریسان ۲ بهعنوان خودروی کار و تجاری سبک، با قیمت بازار حدود ۸۵۰ تا ۹۳۰ میلیون تومان معامله میشود. نسخههای جدیدتر این خودرو در سال ۱۴۰۴ افزایش قیمت کارخانهای را نیز تجربه کردهاند که نشان از رشد هزینه تولید دارد.
در بخش خودروهای سواری، پژو ۲۰۷ همچنان یکی از پرنوسانترین محصولات بازار است. مدل TU3 در بازار آزاد تا حدود ۱.۳۷ میلیارد تومان قیمتگذاری شده، در حالی که قیمت کارخانه آن اختلاف قابلتوجهی با بازار دارد. نسخههای اتوماتیک و پانوراما پژو ۲۰۷ بیشترین شکاف قیمتی را ثبت کردهاند؛ بهطوریکه برخی تیپها بیش از ۵۰ درصد اختلاف قیمت کارخانه و بازار دارند.
از سوی دیگر، محصولات وارداتی یا مونتاژی نظیر بستیون نات و چانگان با اعداد بسیار بالاتری معامله میشوند. برای مثال، بستیون نات ۲۰۲۴ با قیمت نمایندگی حدود ۱.۲ میلیارد تومان، در بازار آزاد به بیش از ۲.۳ میلیارد تومان رسیده است. این موضوع نشان میدهد خودروهای برقی و وارداتی همچنان تحت تأثیر محدودیت عرضه، قیمت بالاتری دارند.
| نام خودرو | مدل / سال | قیمت کارخانه (تومان) | قیمت بازار (تومان) |
|---|---|---|---|
| آریسان ۲ | ۱۴۰۴ ارتقا یافته | 875,000,000 | 930,000,000 |
| پژو 207 TU3 | ۱۴۰۴ | 1,128,000,000 | 1,370,000,000 |
| پژو 207 اتومات TU5P | ۱۴۰۴ | 1,525,000,000 | 1,700,000,000 |
| پژو 207 پانوراما اتومات | ۱۴۰۴ | 1,014,000,000 | 1,900,000,000 |
| بستیون نات 120kW | 2024 | 1,236,000,000 | 2,350,000,000 |
| چانگان CS35 پلاس مونتاژ | ۱۴۰۴ | 1,944,000,000 | 3,700,000,000 |
| چانگان ایدو EV460 | 2024 | 1,553,000,000 | 2,450,000,000 |
در سمت دیگر بازار، سایپا با تنوع بالایی از خودروهای اقتصادی و نیمهاقتصادی، نقش مهمی در تعیین کف قیمتی بازار دارد. محصولاتی مانند پراید ۱۵۱، ساینا، اطلس و سهند همچنان گزینههای اصلی خریداران با بودجه محدود محسوب میشوند.
پراید ۱۵۱ در نسخههای مختلف، در بازار آزاد بین ۶۲۵ تا ۷۲۰ میلیون تومان قیمت دارد. این خودرو با وجود توقف تولید پراید سواری، همچنان بهعنوان یک وانت اقتصادی تقاضای بالایی دارد.
ساینا S در نسخه دندهای بنزینی با قیمت کارخانه حدود ۵۰۴ میلیون تومان عرضه میشود اما در بازار آزاد تا بیش از ۹۱۰ میلیون تومان افزایش یافته است. نسخه اتوماتیک ساینا حتی مرز ۱.۱ میلیارد تومان را نیز پشت سر گذاشته که نشاندهنده فشار تقاضا در این سگمنت است.
خودروهای جدیدتر سایپا مانند اطلس و سهند نیز بهسرعت وارد بازار شدهاند. اطلس اتوماتیک E پلاس با قیمت کارخانه ۹۶۹ میلیون تومان، در بازار آزاد حدود ۱.۲۷ میلیارد تومان معامله میشود. این اختلاف قیمت نشان میدهد بازار همچنان به محصولات جدید واکنش هیجانی نشان میدهد.
در رده بالاتر، شاهین بهعنوان سدان نیمهلوکس سایپا، بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرده است. شاهین اتوماتیک CVT در بازار آزاد تا حدود ۱.۷۵ میلیارد تومان قیمت دارد، در حالی که قیمت کارخانه آن کمتر از ۱ میلیارد تومان است.
| نام خودرو | مدل / سال | قیمت کارخانه (تومان) | قیمت بازار (تومان) |
|---|---|---|---|
| پراید 151 GX | ۱۴۰۴ | 563,000,000 | 695,000,000 |
| ساینا S دندهای | ۱۴۰۴ | 504,000,000 | 910,000,000 |
| ساینا S اتوماتیک | ۱۴۰۴ | 671,000,000 | 1,100,000,000 |
| اطلس اتوماتیک E پلاس | ۱۴۰۴ | 969,000,000 | 1,275,000,000 |
| سهند S دندهای | ۱۴۰۴ | 642,000,000 | 1,000,000,000 |
| شاهین G دندهای | ۱۴۰۴ | 919,000,000 | 1,600,000,000 |
| شاهین G اتومات CVT | ۱۴۰۴ | 983,000,000 | 1,750,000,000 |
بررسی قیمت خودروهای ایران خودرو و سایپا نشان میدهد که اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد همچنان پابرجاست و در برخی مدلها به بیش از ۶۰ درصد میرسد. این موضوع نهتنها قدرت خرید مصرفکنندگان را کاهش داده، بلکه بازار را به سمت سوداگری سوق داده است.
در کوتاهمدت، با توجه به محدودیت واردات، عرضه قطرهچکانی و افزایش هزینههای تولید، انتظار کاهش محسوس قیمتها چندان واقعبینانه نیست. با این حال، ثبات نسبی نرخ ارز میتواند از جهشهای ناگهانی جلوگیری کند.
