بازار نفت در روزهای اخیر با نگرانیهای جدی درباره ثبات منطقهای و امنیت مسیرهای دریایی حیاتی مواجه شده است. تحلیلگران میگویند هرگونه اختلال یا تهدید به انسداد تنگه هرمز که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور میکند، میتواند قیمت نفت را به سرعت افزایش دهد و جریان تجارت انرژی در جهان را مختل کند.
کارشناسان تاکید دارند که نشت احتمالی نفت از مخازن ایران نه تنها بر اقتصاد داخلی کشور تأثیر خواهد گذاشت، بلکه سواحل کشورهای همسایه و اکوسیستمهای دریایی منطقه را نیز درگیر خواهد کرد. چنین حادثهای میتواند صنایع شیلات، گردشگری و تجارت دریایی را با بحران مواجه کند و پیامدهای اقتصادی فرامرزی به دنبال داشته باشد.
افزایش حضور ناوگان نظامی آمریکا در خلیج فارس و تهدید به درگیری نظامی، فشار روانی و اقتصادی بر بازار نفت را تشدید کرده است. کارشناسان پیشبینی میکنند در صورت بروز برخورد یا اختلال در مسیرهای انتقال نفت، بهای نفت خام به بیش از دو برابر نرخ فعلی برسد و بیمه و کرایههای حمل و نقل دریایی نیز به شدت افزایش یابد.
در کنار این عوامل، تحلیلگران هشدار میدهند که اقدامات کشورهای بزرگ برای کنترل فروش نفت در منطقه، مانند محدود کردن صادرات ونزوئلا یا مدیریت تراستیهای نفتی ایران، میتواند بیثباتی بازار را بیشتر کند و کشورهایی مانند چین و دیگر واردکنندگان نفت را تحت فشار قرار دهد. نتیجه این مجموعه عوامل، ایجاد موجی از نگرانی در بازار جهانی انرژی و احتمال افزایش ناگهانی قیمتها خواهد بود.
تنشهای ژئوپلیتیکی، محدودیت در صادرات نفت و تهدید به اختلال در تنگه هرمز، همگی نشان میدهد که بازار جهانی نفت در شرایط حساس و پرریسکی قرار گرفته است و کوچکترین تحرک نظامی یا حادثه محیطزیستی میتواند تأثیرات شدیدی بر اقتصاد جهانی داشته باشد.
قیمت نفت پس از افزایش بیش از ۲ درصدی در جمعه گذشته، در معاملات روز دوشنبه بازار آسیا تغییر چندانی نداشت، زیرا چشم انداز عرضه بالاتر با وجود اختلالات تولید در مناطق اصلی تولیدکننده نفت خام آمریکا، مانع از افزایش شاخصها شد.
قیمت آتی نفت برنت با هفت سنت معادل ۰.۱ درصد کاهش، به ۶۵ دلار و ۸۱ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۶ سنت معادل ۰.۱ درصد کاهش، به ۶۱ دلار و یک سنت در هر بشکه رسید.
هر دو شاخص با افزایش هفتگی ۲.۷ درصدی در روز جمعه، در بالاترین سطح خود از ۱۴ ژانویه بسته شدند.
پریانکا ساچدوا، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت فیلیپ نووا گفت: «قیمت نفت هفته جاری، با نشانههایی از اختلالات تولید در آمریکا، همراه با ریسک ژئوپلیتیکی مداوم علیه مفهوم عرضه بیش از حد در سال ۲۰۲۶، تحت تاثیر قرار گرفته است.»
تحلیلگران جیپیمورگان در یادداشتی در روز دوشنبه اعلام کردند که تولید نفت در آمریکا به دلیل آب و هوای نامساعد، به میزان حدود ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
تحلیلگر فیلیپ نووا گفت: «طوفان زمستانی فرن سواحل آمریکا را درنوردید و باعث تعطیلی مناطق اصلی تولید نفت خام و گاز طبیعی و افزایش فشار به شبکه برق شد.» وی افزود: بازارهای نفت با کاهش جریان فیزیکی برق، شاهد افزایش ملایمی هستند.
بر اساس گزارش رویترز، تحلیلگران میگویند که معاملهگران همچنین نسبت به ریسکهای ژئوپلیتیکی محتاط هستند. تونی سیکامور، تحلیلگر بازار آی جی، گفت: «اعلام حرکت ناوگان دریایی آمریکا، ترس از اختلال در عرضه را دوباره شعلهور کرده و به قیمتهای نفت خام افزوده و جریانهای ریسکگریزی را به طور گستردهتری تقویت کرده است.»
