سیاوش غیبی / کارشناس امور مالیاتی
اصلاحات انجامشده در قانون مالیاتهای سال ۹۵ در راستای طرح جامع مالیاتی بود تا ابهامات یا خلأهای قانونی برطرف شود اما این موضوع که چقدر این تغییرات با شرایط جامعه امکانپذیر است نیاز به زمان دارد. دلیل این امر ساختار سنتی سیستم مالیاتی است. این ضعف دوطرفه است و از سوی مشاغل نیز که بخش عمدهای از مودیان سازمان مالیاتی را در برمیگیرند ضعفهایی به دلیل فراگیر نشدن صندوق مکانیزه فروش وجود دارد. مشکلات مالیاتی در بخش مالیات بر حقوق نسبت به سایر بخشها اندک است، از آنجا که سیستم حقوق کنترل و سیستم نرمافزاری در این بخش پیادهسازی شده مشکل خاصی وجود ندارد. اجرای درست مالیات ارزشافزوده و شفافیت مالیاتی در تمام سطوح اقتصادی مهمترین عامل رونق تولید و صنعت است. زمان طولانی رسیدگی به پروندهها، اعتبارهای کسر شده از بخشهای مختلف و تداخلهای ایجاد شده و وجود پروندههای متعدد حل اختلاف از مشکلات موجود در سیستم مالیات ارزشافزوده است که مشکلات زیادی برای تولید ایجاد کرده است. چالش اصلی مالیات ارزشافزوده تهیه بانک اطلاعاتی مودیان بانکی است، این بانک اطلاعاتی باید به سیستم ثبت و سیستم بانکی متصل شود تا فعالیت مودیان بهراحتی شناسایی شود. بخشی از این کار با صندوقهای مکانیزه فروش عملیاتی شده اما هنوز فراگیر نشده است. در قانون برای افزایش انگیزههای سرمایهگذاری معافیتهای مالیاتی مناسبی برای مناطق محروم، شرکتهای بورسی و تعاونی در قالب معافیتهای ماده ۱۳۷ و سایر قوانین تمهیداتی اندیشیده شده است. مشکل اصلی تولید در بخش ارزشافزوده است و در بخش مالیات بر عملکرد مشکل چندانی وجود ندارد. به همین دلیل برنامهریزی دولت برای رونق تولید در بخش مالیاتی ساماندهی مالیات ارزشافزوده باید باشد. درحالحاضر ۵میلیون مودی وجود دارد که به دلیل آنکه فرآیند مالیات یک فرآیند حجیم و پرمخاطره است روند بهبود آن زمانبر خواهد بود اما درحالحاضر روند رو به مثبتی را شاهد هستیم. اصلاح قانون مالیات ارزشافزوده در بودجه ۹۶ و تاکید بر اخذ مالیات بر مصرف فشار را از دوش تولیدکنندگان تا حدودی برداشته است. برسر اخذ مالیات از مصرف هنوز اختلافسلیقههایی وجود دارد اما اگر این موضوع وارد مرحله عملیاتی شود نواقص مالیات بر مصرف نیز برطرف خواهد شد. با اجرای طرح جامع مالیاتی، شفافیت مالیاتی ایجاد میشود و بخش بزرگی از مشکلات مالیاتی حل خواهد شد، اجرای طرح بزرگی همچون طرح جامع مالیاتی نیاز به بسیج عمومی در تمام بخشها دارد تا این سیستم پیادهسازی شود به همین دلیل بسترهایی موردنیاز است که اجرای کامل آن را به تاخیر میاندازد. دولت اکنون بخشی از آن را اجرا کرده و بخشهای دیگر را در دست اجرا دارد اما بعید است تا دو، سه سال آینده این طرح بهطور کامل عملیاتی شود.
