پهناورترین کشورهای جهان براساس کیلومتر مربع مساحت زمین اندازه گیری میشوند. از منطقه دماغه هورن (Cape Horn) در تمام مسیر تا مدار شمالگان (Arctic Circle)، پهناورترین کشورهای دنیا تصویر زیبایی از گوناگونی جغرافیایی، آب و هوا و حیات وحش این کره خاکی را به نمایش میگذارند.
گسترشنیوز : بطور کلی بزرگترین کشورها دارای جنگلهای بارانی و توندرا، کوهها و دره ها، خط ساحلی و بیابان میباشند. ما به کشف بزرگترین کشورها میپردازیم و ۵ قاره متفاوت، برخی از شگفتانگیزترین جغرافیا و هر آب و هوای قابل تصوری را بازدید میکنیم. تاریخ به ما آموخته که جغرافیای سیاسی مرزها با گذشت قرنها بطورچشمگیری تغییر کرده است و همیشه نیز درحال تغییر میباشد. در دهههای آینده چه کسی میتواند پیشبینی کند که کدام کشورها جزو بزرگترینهای جهان خواهد بود. وقتی ۱۱.۵ درصد از کل زمینهای دنیا فقط توسط یک کشور اعلان شده، یادگیری اینکه دهمین کشور پهناور یعنی الجزایر میتواند مطابقت کند با پهناورترین کشور یعنی روسیه جای تعجبی ندارد. وقتی همه ۱۰ کشور پهناور دنیا با هم جمع شوند تنها ۴۹ درصد از ۱۴۹ میلیون کیلومتر مربع زمین را تشکیل میدهند.
۱۰ - الجزایر
الجزایر در ۲.۳۵ میلیون کیلومتر مربع، دهمین کشور پهناور دنیا و تنها کشور افریقایی بزرگ است. این کشور در افریقای شمالی قرار دارد و ۹۹۸ کیلومتر خط ساحلی مدیترانهای دارد. ۹۰ درصد کشور، بیابانی است و بسیاری از مناطق بیابانی آن بسیار مرتفع هستند. رشته کوه تل اطلس (Tell Atlas) در طول مرز شمالی کشور گسترده شده و در بخش داخلی آن که صدها متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، شامل قسمت بیابان ساحارا (Sahara desert) میباشد. این بیابان عظیم تمام مسیر به جنوب کشور را پوشانده و از مرزهای مشترک با نیجر (Niger) و مالی (Mali) عبور میکند.
۹- قزاقستان
قزاقستان با مساحت ۲.۷۲ میلیون کیلومتر مربع در پستی بلندیهای وسیعی گسترده شده است. کشوری سرد و خشک اما نه کاملا شبیه آب و هوای بیابانی که بیشتر سال موجود است. قزاقیها گستره وسیعی از دما را تجربه میکنند، البته که به اندازه همسایه شمالی خود یعنی روسیه سرد نمیشود. این کشور قبلا بخشی از جمهوری شوروی، بزرگترین کشور دنیا در قرن بیستم بوده، اما درحالحاضر ادعای اصلی قزاقستان شهرت آن بعنوان بزرگترین کشور محصور در خشکی میباشد.
۸- آرژانتین
آرژانتین سی و دومین کشور پرجمعیت دنیا و هشتمین کشور بزرگ دنیا و بزرگترین کشور اسپانیایی زبان دنیا از نظر مساحت میباشد. در ۲.۷۸ میلیون کیلومتر مربع، متنوعترین جغرافیا و آب و هوای جهان را داراست. باتلاق و شرایط گرمسیری در شمال آن منجر به ایجاد مناطق منجمد و یخبندان در جنوب میشود. پاتاگونیا یکی از شگفتانگیزترین و خطرناکترین مکانهای کره زمین است که ازاند جنوبی در غرب تا اقیانوس آتلانتیک در شرق کشیده شده است. نوک جنوبی آرژانتین که به دماغه هورن شناخته شده یکی از طوفانیترین مناطق کره زمین میباشد.
۷- هند
مرزهای هند در طول قرن گذشته چندین مرتبه تغییر کرده است و هنوز هم مدعی است که منطقه شمالی کشمیر (Kashmir) کاملا متعلق به هند میباشد و البته با پاکستان درمورد این منطقه اختلاف دارد. قلمرو هند بدون در نظر گرفتن کشمیر، ۳.۲۹ میلیون کیلومتر مربع مساحت دارد. چین، پاکستان، بنگلادش و نپال هرکدام مرز مشترک با هند دارند و محدوده جغرافیایی آن از کوه عظیم هیمالیا تا سواحل گرمسیری در شبه جزیره جنوبی متغیر است. از نظر زمین شناسی، هند در شبه قاره خود قرار دارد و مطالعات زمین شناسی نشان میدهد که کل این کشور و همسایگانش زمانی توسط دریا از آسیا جدا شده است.
۶- استرالیا
تفاوت تقریبا ۴.۴ میلیون کیلومتر مربعی بین استرالیا و هند نشان میدهد که دومین کشور از نظر تفاوت مساحت در لیست ۱۰ کشور برتر جهان است. استرالیا درحدود ۷.۶۹ میلیون کیلومتر مربع، بیش از دو برابر مساحت هند است. این کشور تاکنون پهناورترین در اقیانوسیه بوده. عملا این کشور بقدری بزرگ است که نمیتواند یک جزیره باشد بلکه یک زمین قاره ایست. اکثریت عظیمی از جمعیت آن در شهرهای ساحلی مثل سیدنی در شرق و پرت (Perth) در غرب زندگی میکنند و مکانهای دور افتاده استرالیایی یکی از خشکترین و گرمترین مناطق دنیا میباشد. همراه با آب و هوا و جغرافیای فوق العاده، استرالیا با حیات وحشی شگفتانگیز و اغلب مرگبار شناخته شده است.
۵- برزیل
بزرگترین کشور امریکای جنوبی با بیش از ۸.۵۱ میلیون کیلومتر مربع، جایگاه آمازون، بزرگترین جنگل بارانی دنیا میباشد. آمازون بسیار انبوه و وسیع میباشد که متخصصین و دانشمندان، تمدنهای بشری را یافتهاند که تابحال هرگز با دنیای بیرون در ارتباط نبودهاند. برزیل همچنین در قسمت شرقی حاشیه آتلانتیک، خط ساحلی طولانی دارد که تقریبا ۸ هزار کیلومتر ادامه دارد. بیشتر شهرهای اصلی آن از جمله ریو دو ژانیرو و سائو پائولو، در خط ساحلی قرار دارند.
۴- جمهوری خلق چین
چین، ایالات متحده امریکا و کانادا هر کدام کمتر از ۷ درصد، سطح کره زمین را اشغال کردهاند. از این سه، چین کوچکترین و درحدود ۹.۶ میلیون کیلومترمربع مساحت دارد و با ۱۴ کشور گوناگون از جمله افغانستان در شرق، روسیه در شمال و ویتنام در جنوب مرز مشترک دارند. چین بزرگترین کشور در کل آسیا میباشد. آب و هوای آن و مردمانش متنوع هستند. دمای هوا در شمال آن تا دمای قطبی افت میکند.
در مرکز آن صحرای گبی (Gobi)، بزرگترین صحرای قرن چهارم واقع شده و در جنوب، دما بطور منظم به درجه هوای گرمسیری میرسد. با بیش از ۱.۳۵ میلیارد جمعیت، چین دارای ۵۶ قوم شناخته شده میباشد و هجدهمین جمعیت بزرگ مسلمان و نوزدهمین جمعیت بزرگ مسیحی دنیا را شامل میشود. در چین از هر ۱۰۰۰ نفر، ۱.۹ نفر دکتر میباشد به همین دلیل تعداد دکترهای چین از کل جمعیت قطر بیشتر است.
۳- ایالات متحده امریکا
ایالات متحده، بزرگتر از چین اما کوچکتر از کانادا میباشد و ۹.۶۳ میلیون کیلومتر مربع را اشغال کرده است. در جنوب با مکزیک و در شمال با کانادا هم مرز است و مقر مجموعهای متنوع از جغرافیا و حیات وحش میباشد. دو ویژگی شمال جنوب، کشور را به سه قطعه متمایز تقسیم میکند. در قسمت غربی کوهستان راکی، ایالتهای آرامی وجود دارد که با آب و هوای معتدل در طول سال و سواحل طولانی درحاشیه ساحلی کالیفرنیا شناخته شدهاند. محدوده پیچیده شده در میان راکی و رودخانه میسی سی پی، شامل دشتهای وسیعی از کانادا تا مکزیک است که یکی از حاصلخیزترین مناطق دنیا را ایجاد میکند. اخیرا سومین مرکز صنعتی و اقتصادی امریکا در شرق میسی سی پی با شهرهای مهمی در طول ساحل شرقی گسترده شده است.
۲- کانادا
مساحت ۹.۹۸۴ میلیون کیلومتر مربعی کانادا آنرا پهناورترین کشور در نیمکره غربی ساخته و ۲۰۲.۰۸۰ کیلومتر خط ساحلی آن نشان میدهد که خط ساحلی کانادا از هر کشور دیگری طولانی تر است. تراکم جمعیتی معادل ۴ نفر در هر کیلومتر مربع بدین معناست که هر یک از ۳۵ میلیون جمعیت کانادا میتواند ۶۱ هکتار برای خود داشته باشد. موقعیت آن بین قطب شمال و امریکا، باعث شده که حجم گسترده توندرای یخ زده تا قطب شمال ادامه یابد. با تقسیم بندی شبیه امریکا، در نیمه غربی کشور، کوههای راکی از شمال به جنوب کشیده شده و چمنزارها، مناطق وسیعی برای رشد و نمو غلات و کانولا را مهیا میسازد. بخش شرقی کانادا یعنی تورنتو، مونترال و پایتخت ملی اتاوا، بخش معمول و مرسوم کشورمی باشد.
۱- روسیه
روسیه با ۱۷.۱ میلیون کیلومتر مربع به آسانی بزرگترین مساحت دنیا را دارد اگر حتی این مساحت به ۷ میلیون کیلومتر مربع کاهش مییافت باز هم بزرگترین بود و قسمت جدا شده بطور کلی رتبه هفتم را میداشت. مثل چین، روسیه نیز با ۱۴ کشور مختلف هم مرز است. اما مثل چین گرمسیری نیست اگر چه تابستانهای شرجی در بخشهایی از جنوب روسیه غالب است. تایگا بزرگترین زیستگاه گیاهی جهان، تمام مسیر شرق کانادا تا بخش عظیمی از شمال روسیه را فرا گرفته است. منابع عظیم نفت در بستر جنگلها و توندرای یخزده وجود دارد. با این حال باتوجه به هزینه و مشکل استخراج آن بخش عمدهای از ثروت نفت روسیه بدون استفاده مانده است.
منبع: worldatlas
